Αντίστροφη μέτρηση για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών

Το χρονοδιάγραμμα της τρόικας αναφέρει ότι έως τέλος Απριλίου θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί όλες οι Αυξήσεις Κεφαλαίου, οι τραπεζίτες ζητούν την αναβολή αυτών, έτσι ώστε να ανακτηθεί η εμπιστοσύνη των αγορών, όσο αυτό είναι δυνατό

Της Ελένης Κομίνη

Ανοίγει ο δρόμος για την επανακεφαλαιοποίηση των τεσσάρων συστημικών τραπεζών, μετά την εκταμίευση της δόσης τη Δευτέρα, ενώ παράλληλα θα προωθηθούν άμεσα οι διαδικασίες, προκειμένου να αποφασιστεί ποια συστημική τράπεζα θα απορροφήσει το υγιές τμήμα του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου, μετά τον διαχωρισμό των «καλών» και «κακών» στοιχείων του ενεργητικού του.

Εως τη Δευτέρα, το ΤΧΣ στο πλαίσιο του πακέτου στήριξης των τραπεζών, θα λάβει τα 16 δισ. ευρώ, ενώ τα υπόλοιπα και τελευταία γι' αυτό το πακέτο στήριξης, 7,2 δισ. ευρώ, θα εκταμιευτούν μέσα στον επόμενο μήνα. Τραπεζικοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι οι τράπεζες θα χρειαστούν επιπλέον κεφάλαια, εκτός των 50 δισ. ευρώ, γεγονός που -αν επαληθευτεί- θα αυξήσει περαιτέρω το δημόσιο χρέος. Το αποδίδουν στην παρατεταμένη ύφεση, η οποία εντείνει την αδυναμία των δανειοληπτών να αποπληρώσουν τα δάνειά τους.

Τα κεφάλαια που απαιτούνται για τον διαχωρισμό του Τ.Τ. ανέρχονται σε περίπου 5 δισ. ευρώ. Το Τ.Τ. έχει γίνει ξανά ιδιαίτερα ελκυστικό, αφού πλέον δεν έχει καθόλου κρατικά ομόλογα μετά τη συμμετοχή του στο πρόγραμμα επαναγοράς του συνόλου του ελληνικού χρέους που κατείχε, ενώ παράλληλα οι καταθέσεις του ανέρχονται σε περίπου 11,5 δισ. ευρώ.

Βιωσιμότητα

Με την ολοκλήρωση της επανακεφαλαιοποίησης των συστημικών τραπεζών, θα καταστεί δυνατή η πιστοποίηση της βιωσιμότητάς τους από τους ορκωτούς ελεγκτές και την Παρασκευή 21 Δεκεμβρίου θα δημοσιεύσουν τα αποτελέσματα εξαμήνου και εννεαμήνου του τρέχοντος έτους, αφού τα κύρια βασικά ίδια κεφάλαιά τους, θα είναι στο 9% κατ' ελάχιστο και σύμφωνα με τις επιταγές της τρόικας και της Τράπεζας της Ελλάδος.

Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες έχουν ήδη λάβει προκαταβολή ύψους 18 δισ. ευρώ από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Από το σύνολο των 18 δισ. ευρώ, το 1,9 δισ. ευρώ κατευθύνθηκε στην Alpha Bank, τα 4 δισ. ευρώ στην Eurobank, τα 7,4 δισ. ευρώ στην Εθνική Τράπεζα και 4,7 δισ. ευρώ στην Πειραιώς. Μετά τη χορήγηση των 18 δισ. ευρώ, σύμφωνα με έκθεση της McKinsey, τα κεφάλαια της Alpha Bank ανήλθαν σε 3,2 δισ. ευρώ, της Eurobank σε 3,3 δισ. ευρώ, της Εθνικής σε 4,1 δισ. ευρώ και της Πειραιώς σε 2,8 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με την ίδια έκθεση της McKinsey, οι κεφαλαιακές ανάγκες των τεσσάρων συστημικών τραπεζών ανέρχονταν σε 3,2 δισ. ευρώ, προκειμένου να φτάσουν το 9% του Core Tier I. Ωστόσο, η έκθεση αυτή δημοσιεύτηκε πριν από την υλοποίηση του προγράμματος επαναγοράς του ελληνικού χρέους, τις συγχωνεύσεις των τραπεζών και την αναγνώριση του αναβαλλόμενου φόρου.

Γι' αυτό, οι θεσμικές αρχές θα εκτιμήσουν εκ νέου τις κεφαλαιακές ανάγκες και θα λάβουν τα υπόλοιπα κεφάλαια από τα 18 δισ. ευρώ που ήδη έχουν συνυπολογίσει, προκειμένου να ολοκληρωθεί η επανακεφαλαιοποίηση πριν από τις 21 Δεκεμβρίου, που θα πρέπει να δημοσιεύσουν τα αποτελέσματα οι 4 μεγαλύτερες τράπεζες.

Στη διαδικασία αυτή, θα συνεκτιμηθεί και η δυνατότητα που δίνεται στις συστημικές τράπεζες να αντισταθμίσουν μέρος των ζημιών (περί τα 4,9 δισ. ευρώ για τις 4 συστημικές τράπεζες) μέσω της λογιστικής αναγνώρισης του αναβαλλόμενου φόρου και ο υπολογισμός τους ως εποπτικό κεφάλαιο. Η δυνατότητα αυτή περιλαμβάνεται στο φορολογικό νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή.

Στο νομοσχέδιο προβλέπεται ότι οι τράπεζες, που συμμετείχαν στην αναδιάταξη του ελληνικού χρέους, ανταλλάσσοντας τα ομόλογά τους, θα μπορούν να αποσβέσουν τη ζημιά σε 30 ισόποσες ετήσιες δόσεις, συμψηφίζοντάς την, με τον φόρο εισοδήματος.

Επιπρόσθετα, όμως, προβλέπει ότι σε περίπτωση που δεν έχουν κέρδη, τότε ο αναβαλλόμενος φόρος δεν χάνεται αλλά μετατρέπεται σε οριστική απαίτηση από το Δημόσιο, που μπορεί να συμψηφισθεί με φόρο μελλοντικών χρήσεων.

Από την πλευρά των τραπεζών, με την ολοκλήρωση της επανακεφαλαιοποίησης, ξεκινά ο «αγώνας» δρόμου εξεύρεσης κεφαλαίων για την κάλυψη του περίπου 10% των κεφαλαιακών αναγκών από ιδιωτικές τοποθετήσεις, προκειμένου να διατηρήσουν τον ιδιωτικό τους χαρακτήρα. Παρότι το χρονοδιάγραμμα της τρόικας αναφέρει ότι έως τέλος Απριλίου θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί όλες οι Αυξήσεις Κεφαλαίου, οι τραπεζίτες ζητούν την αναβολή αυτών, έτσι ώστε η εμπιστοσύνη των αγορών, όσο είναι αυτό δυνατό, να έχει ξεκινήσει να ανακτάται. Σύμφωνα με τους Έλληνες τραπεζίτες, αλλά και πληροφορίες από ξένους επενδυτικούς οίκους, ένα διάστημα που θα μπορούσε να έχει επιτευχθεί κάτι τέτοιο θα ήταν το Φθινόπωρο του 2013.

Παράλληλα, με την πιστοποίηση της βιωσιμότητας των συστημικών τραπεζών, το κόστος των τραπεζών ελαφρύνεται, αφού θα μπορέσουν να «γυρίσουν» μέρος της χρηματοδότησής τους από τον μηχανισμό έκτακτης παροχής ρευστότητας της Τράπεζας της Ελλάδος, στην ΕΚΤ. Αυτό σημαίνει ότι για τα κεφάλαια αυτά, αντί να πληρώνουν 3,75%, θα έχουν επιτόκιο 0,75%.

Η Moody's, σε έκθεσή της μετά την επαναγορά, σημειώνει ότι ο τραπεζικός κλάδος αποκτά στοιχεία ενεργητικού καλύτερης ποιότητας, τα οποία αποτιμώνται στα περίπου 4,9 δισ. ευρώ και αφορούν σε ομόλογα του EFSF, σε αντάλλαγμα ομολόγων του ελληνικού ονομαστικής αξίας 14,6 δισ. ευρώ. Έτσι, βελτιώνεται η μέση ποιότητα του ενεργητικού που κατέχουν και παράλληλα περιορίζουν την έκθεσή τους σε χαμηλής αξιολόγησης κρατικό χρέος.

Κόστος

Παράλληλα, οι τίτλοι του EFSF εξασφαλίζουν στις τράπεζες χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης από την ΕΚΤ. Το μέσο κόστος διαμορφώνεται σε 1%, αντί μέσου κόστους 3% που πληρώνουν σήμερα για δανεισμό μέσω του ELA. Η Moody's υπολογίζει το όφελος από το χαμηλότερο επιτόκιο σε περίπου 100 εκατ. ευρώ το χρόνο. Οι τράπεζες παράλληλα θα γράψουν στα βιβλία τους ορισμένα άμεσα κεφαλαιακά κέρδη, καθώς η μέση τιμή επαναγοράς (33,8% της ονομαστικής αξίας) είναι μεγαλύτερη από αυτή με την οποία είχαν περάσει τα ελληνικά ομόλογα στα βιβλία τους (25%-30% της ονομαστικής αξίας). Σύμφωνα με τη Moody's το κέρδος αυτό συνολικά για τον κλάδο ανέρχεται σε 1,5 δισ. ευρώ.

Ωστόσο, οι συστημικές τράπεζες είχαν εκτιμήσει στα επιχειρησιακά τους πλάνα, καταγραφή κερδών από τα ομόλογα που κατείχαν και οι κεφαλαιακές ανάγκες τους ήταν μειωμένες, γεγονός που τώρα αναστρέφεται.

Η Moody's μάλιστα επισημαίνει ότι οι τράπεζες αναγκάστηκαν να παραιτηθούν από την προσδοκία μελλοντικών κερδών. Αυτή η προσδοκία σύμφωνα με τον οίκο έφτανε έως και 9 δισ. ευρώ από την πιθανή μελλοντική άνοδο της αξίας των ελληνικών ομολόγων που αντάλλαξαν.

Στήριξη από το ΤΧΣ

Σε αριθμούς

• 18 δισ. ευρώ έχουν λάβει προκαταβολή οι τέσσερις μεγάλες τραπεζες:
• 1,9 δισ. ευρώ κατευθύνθηκαν στην Alpha Bank,
• 4 δισ. ευρώ στην Eurobank
• 7,4 δισ. ευρώ στην Εθνική Τράπεζα
• 4,7 δισ. ευρώ στην Πειραιώς.

Τα κεφάλαια των τεσσάρων τραπεζών μετά τη χορήγηση των 18 δισ. διαμορφώθηκαν σε:

• 3,2 δισ. ευρώ για την Alpha Bank,
• 3,3 δισ. ευρώ, για την Eurobank,
• 4,1 δισ. ευρώ για την Εθνική και
• 2,8 δισ. ευρώ για την Πειραιώς.

Πηγή: ΗΜΕΡΗΣΙΑ, 15/12/2012