|
Της ΝΤ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ*
H þρα εßναι 9 το πρωß της ΤετÜρτης 12/12/2012. Εßκοσι αστυνομικÜ οχÞματα περικυκλþνουν το επιβλητικü μÝγαρο της Deutsche Bank στη Φρανκφοýρτη. Με τη συνοδεßα ελικοπτÝρου που κÜνει κýκλους γýρω απü τους δßδυμους γυÜλινους πýργους, 500 αστυνομικοß και δικαστικοß εφορμοýν στο μÝγαρο, σφραγßζουν το λüμπι και διεξÜγουν εξονυχιστικÞ Ýρευνα στα "ψηλÜ πατþματα", üπου στεγÜζονται τα γραφεßα των ανþτατων στελεχþν του οßκου.
Η εικüνα της επιδρομÞς στην πανßσχυρη γερμανικÞ τρÜπεζα προκαλεß σοκ στο χρηματοπιστωτικü κÝντρο της ηπειρωτικÞς Ευρþπης και στους τραπεζικοýς κýκλους σε üλο τον πλανÞτη. Η Deutsche Bank, το μεδοýλι στη ραχοκοκαλιÜ της γερμανικÞς οικονομßας, κατηγορεßται για εξοργιστικÜ σκÜνδαλα και υφßσταται πρωτοφανÞ εξευτελισμü. Κορυφαßα στελÝχη του οßκου, μεταξý των οποßων και ο συνδιευθýνων σýμβουλος, περιλαμβÜνονται στους υπüπτους.
Και κÜπως Ýτσι κλεßνει μια χρονιÜ που θα μποροýσε Üνετα να χαρακτηριστεß η χρονιÜ üπου ο τραπεζικüς κüσμος Üλλαξε για πÜντα.
Μια χρονιÜ που επιπλÝον αποδεικνýει üτι τραπεζικÜ σκÜνδαλα ολκÞς συμβαßνουν και εις Παρισßους, σε χþρες δηλαδÞ αναμφßβολα περισσüτερο προηγμÝνες και οργανωμÝνες απü την ΕλλÜδα, με θεσμικÞ θωρÜκιση και πεßρα, που Þταν Ýως πρüτινος εγγýηση ευταξßας.
ΑΚΡΙΒΗ Η ΑΜΑΡΤΙΑ, ΑΚΡΙΒΗ ΚΑΙ Η... ΚΑΘΑΡΣΗ
Τα στελÝχη της Deutsche Bank κατηγοροýνται για σειρÜ αδικÞματα, μεταξý των οποßων φοροδιαφυγÞ, ξÝπλυμα χρÞματος, παρακþλυση δικαιοσýνης - σε τÝτοιο βαθμü που το κορυφαßο περιοδικü Spiegel διερωτÜται μÞπως τα νÞματα της D.B. τα κινεß κÜποια εγκληματικÞ συμμορßα. Και η D.B. δεν εßναι οýτε η μüνη, οýτε η πιο ηχηρÞ περßπτωση μεταξý των μυριÜδων σκανδÜλων που Ýπληξαν τους μεγÜλους πολυεθνικοýς τραπεζικοýς κολοσσοýς το 2012.
Η χειραγþγηση του Libor, τα τερÜστια ποσÜ που εξανεμßστηκαν σε αποτυχημÝνες χρηματιστηριακÝς κερδοσκοπßες, τα σκÜνδαλα πþλησης ακατÜλληλων επενδυτικþν προúüντων και οι κατηγορßες για βαριÝς απÜτες, üπως ξÝπλυμα χρÞματος απü τρομοκρατßα και ναρκωτικÜ, χτýπησαν σχεδüν üλους τους οßκους των μεγÜλων χρηματοπιστωτικþν κÝντρων σε ΗΠΑ, Βρετανßα, Ελβετßα, Γερμανßα, αλλÜ και σε Ολλανδßα, Γαλλßα, Ιταλßα, Ισπανßα, χωρßς να λεßπουν απü τον κατÜλογο αναδυüμενοι κολοσσοß της ΑνατολÞς.
Οι ßδιες οι μεγÜλες τρÜπεζες πληρþνουν αδρÜ το τßμημα. Εκτüς απü τα βαριÜ πρüστιμα, οι ΑρχÝς προσπαθοýν να τους επιβÜλουν αυστηρüτερες απαιτÞσεις για τα στÜνταρ κεφαλαιακÞς επÜρκειας και ρευστüτητας με τις ρυθμßσεις της Βασιλεßας ΙΙΙ, να κüψουν τα μπüνους των τραπεζιτþν (η Ε.Ε. ζητÜ αυστηρü συντελεστÞ 2:1 σε σχÝση με τον μισθü) και, πÜνω απ’ üλα, να διαχωρßσουν τις παραδοσιακÝς τραπεζικÝς απü τις επενδυτικÝς τους δραστηριüτητες, Ýτσι þστε να μην εßναι δυνατüν μια τρÜπεζα που παρÝχει, για παρÜδειγμα, υπηρεσßες συμβοýλων συγχþνευσης δýο επιχειρÞσεων να μπορεß και να παßζει με δικÜ της κεφÜλαια πÜνω στις μετοχÝς τους.
Για να αντεπεξÝλθουν στις νÝες ρυθμßσεις, οι τρÜπεζες απολýουν τους εργαζüμενους κατÜ χιλιÜδες (παρüλο που τα μεγÝθη εßναι δýσκολο να συγκεντρωθοýν, ο αριθμüς των απολýσεων τραπεζικþν υπαλλÞλων στις ΗΠΑ και στην Ευρþπη, απü το 2008 üπου ξÝσπασε η διεθνÞς κρßση, ξεπερνÜ το εκατομμýριο), πωλοýν μονÜδες, κλεßνουν υποκαταστÞματα και κüβουν τα δÜνεια. ¸τσι, επιτεßνουν την πιστωτικÞ αποστρÜγγιση για τους καταναλωτÝς και τις μικρομεσαßες επιχειρÞσεις, βαθαßνοντας την ýφεση και προκαλþντας παρÜλυση στο φιλελεýθερο οικονομικü μοντÝλο της σýγχρονης Δýσης, που στηρßζεται πÜνω απ’ üλα στους χρηματοπιστωτικοýς οßκους.
ΠΑΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟ ΕΠΙΤΟΚΙΟ ΤΟΥ ΠΛΑΝΗΤΗ
Το χειρüτερο σκÜνδαλο της φετινÞς χρονιÜς Þταν αδιαφιλονßκητα το σκÜνδαλο Libor.
Τα μεγαλýτερα ονüματα της δυτικÞς τραπεζικÞς βιομηχανßας (Bank of Scotland, HSBC, JPMorgan, Deutsche Bank, Barclays, UBS, Citigroup) συνωμüτησαν για να χειραγωγÞσουν το διατραπεζικü αυτü επιτüκιο. ¸διναν ψευδεßς πληροφορßες στη βρετανικÞ τραπεζικÞ αρχÞ, η οποßα συγκεντρþνει τα δεδομÝνα για τα διατραπεζικÜ επιτüκια þστε να διαμορφþνει το βασικü επιτüκιο αναφορÜς του πλανÞτη. Καθþς λοιπüν το Libor εßναι το κýριο επιτüκιο αναφορÜς στο διεθνÝς διατραπεζικü σýστημα, ουσιαστικÜ καθορßζει κÜθε κßνηση, κÜθε επιτοκßου, σε κÜθε γωνιÜ του πλανÞτη. ΕνδεικτικÜ, οι στεγαστικÝς υπηρεσßες Fannie Mae και Freddie Mac των ΗΠΑ υπολογßζουν üτι Ýχασαν μÝχρι 3 δισ. δολÜρια εξαιτßας της χειραγþγησης του βασικοý αυτοý επιτοκßου.
Το πιο δυνατü σημεßο του σκανδÜλου Libor Þταν ο συμβιβασμüς που Ýκανε η ελβετικÞ τρÜπεζα UBS με διεθνεßς εποπτικÝς αρχÝς, πληρþνοντας το ιλιγγιþδες πρüστιμο του 1,5 δισ. δολαρßων. Η Barclays, η πρþτη που παραδÝχτηκε τη συμμετοχÞ στο σκÜνδαλο και βοÞθησε στις Ýρευνες των αρχþν, τη γλιτþνει με μüνο 450 εκατ. δολ. Το πρüστιμο για την RBS ξεπÝρασε τα 500 εκατ. ευρþ.
ΔΕΝ ΗΞΕΡΑΝ - ΚΑΙ ΔΕΝ ΡΩΤΑΓΑΝ
Η ελβετικÞ τρÜπεζα UBS πρωταγωνßστησε και σε Ýναν Üλλο τýπο σκανδÜλου που πλÞττει μεγÜλες τρÜπεζες: στις ανεξÝλεγκτες χρηματιστηριακÝς συναλλαγÝς των traders, οι οποßοι υπερβαßνουν τα üρια που ισχýουν για τα desks τους και κÜνουν υπÝρογκες κερδοσκοπικÝς τοποθετÞσεις.
Οι τρÜπεζες ισχυρßζονται üτι δεν γνþριζαν πως οι traders τους υπερÝβαιναν τα üρια, αλλÜ οι ΑρχÝς υποπτεýονται üτι οι διοικÞσεις απλþς Ýκαναν τα στραβÜ μÜτια üσο οι χρηματιστÝς τους Ýφερναν κÝρδη. Ο Kweku Adoboli της UBS κατηγορεßται üτι προκÜλεσε ζημßες 2,3 δισ. δολ. και εισπρÜττει επτÜ χρüνια φυλακÞ, ενþ η τρÜπεζα πληρþνει πρüστιμο 1,5 δισ. δολ.
Λßγο νωρßτερα, η Societe Generale εßχε κατηγορηθεß üτι παρÝβλεψε τις παρÜνομες κολοσσιαßες θÝσεις που Üνοιγε ο trader Jerome Kerviel, με αποτÝλεσμα τελικÜ να υποστεß ζημßες 5 δισ. ευρþ.
Το ρεκüρ σε αυτÝς τις περιπτþσεις σκανδÜλων üμως κρατÜει η αμερικανικÞ JPMorgan Chase, üπου οι ζημßες απü τις αποτυχημÝνες τοποθετÞσεις του trader με το παρατσοýκλι ΚÞτος του Λονδßνου εκτιμþνται στα 6 δισ. δολÜρια.
Απü τον κατÜλογο δεν θα μποροýσε να λεßπει η... ιÝρεια στον αμερικανικü ναü του χρÞματος, η Goldman Sachs. Καθþς η κορυφαια τρÜπεζα της Wall Street Þταν απü τις πρþτες που καταδικÜστηκαν για σειρÜ παραβÜσεις τα προηγοýμενα χρüνια, το üνομÜ της δεν πρωταγωνßστησε στα σκÜνδαλα του 2012. ΕνδεικτικÜ, πÜντως, ο ινδικÞς καταγωγÞς Rajat Gupta, πρþην διευθυντικü στÝλεχος της Goldman Sachs, καταδικÜστηκε φÝτος σε δýο χρüνια φυλÜκιση για συναλλαγÝς με εσωτερικÞ πληροφüρηση.
ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ ΤΑ ΕΝΥΠΟΘΗΚΑ
ΧρονικÜ, το πρþτο μεγÜλο ρÜπισμα στην τραπεζικÞ βιομηχανßα Þταν οι κατηγορßες και οι καταδßκες σχετικÜ με τον ρüλο που Ýπαιξαν οι χρηματοπιστωτικοß οßκοι στην κατÜρρευση της στεγαστικÞς πßστης στις ΗΠΑ, πουλþντας εντελþς ακατÜλληλα ενυπüθηκα δανειστικÜ προúüντα και προκαλþντας εν τÝλει την παγκüσμια κρßση και ýφεση.
ΜετÜ απü μακροχρüνιες Ýρευνες και κλητεýσεις κορυφαßων τραπεζιτþν της αμερικανικÞς βιομηχανßες, πÝντε μεγÜλες τρÜπεζες των ΗΠΑ (Bank of America, Citigroup, Wells Fargo, JP Morgan Chase και Ally Financial Inc.) υπÝγραψαν συμβιβαστικÞ συμφωνßα με το κρÜτος ýψους 25 δισ. δολ. σχετικÜ με τις επισφαλεßς διαδικασßες πþλησης στεγαστικþν προúüντων.
ΠαρÜλληλα, επιδικÜζονται υποθÝσεις ýψους πολλþν ακüμη δισ. απü προσφυγÝς της τοπικÞς διοßκησης και μαζικÝς προσφυγÝς επενδυτικþν ομÜδων.
ΤΑ "ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ"
Δýο ακομη κατηγορßες τραπεζικÞς απÜτης, η μßα σε ανþτερο γεωπολιτικü επßπεδο και η Üλλη Üμεσα συσχετισμÝνη με τον απλü πολßτη, μÜστισαν τον τραπεζικü κüσμο.
Στην πρþτη κατηγορßα υπÝπεσαν μεγÜλες πολυεθνικÝς τρÜπεζες που κατηγορÞθηκαν üτι παρÝβλεψαν Þ απÝκρυψαν Þ και διευκüλυναν ακραßες εγκληματικÝς ενÝργειες.
Η HSBC, η μεγαλýτερη τρÜπεζα της Ευρþπης, πλÞρωσε 1,9 δισ. δολ. σε πρüστιμα για τον διακανονισμü της υπüθεσης ξεπλýματος χρÞματος. ΜελετÞθηκαν μεταβιβÜσεις δισεκατομμυρßων δολαρßων απü κρÜτη που σχετßζονται με την "τρομοκρατßα", üπως το ΙρÜν και το ξÝπλυμα χρÞματος απü καρτÝλ ναρκωτικþν του Μεξικοý. Η τρÜπεζα δÞλωσε... βαθιÜ θλßψη.
Η ολλανδικÞ ING Ýκανε συμβιβασμü πÜνω σε κατηγορßες üτι παραβßασε τις κυρþσεις εναντßον του ΙρÜν, της Κοýβας και Üλλων κρατþν. Η Mitsubishi για παραβßαση των αμερικανικþν κυρþσεων σε ΙρÜν, ΣουδÜν, ΜιανμÜρ και Κοýβα και η Standard Chartered -μßα απü τις αρχαιüτερες τρÜπεζες στον κüσμο, ηλικßας 160 ετþν- για απüκρυψη της ταυτüτητας πελατþν με συναλλαγÝς με το ΙρÜν και καρτÝλ ναρκωτικþν.
Για διαχεßριση χρημÜτων τρομοκρατικþν οργανþσεων κατηγορÞθηκε και η Bank of China, απü οικογÝνειες Ισραηλινþν φοιτητþν που σκοτþθηκαν κατÜ τη διÜρκεια τρομοκρατικÞς επßθεσης. Ζητοýν αποζημßωση 1 δισ. δολ.
ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΑ ΠΡΟÚΟΝΤΑ ΚΑΙ ΑΘΕΜΙΤΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ
Στην Üλλη κατηγορßα, της εξαπÜτησης Þ παραπλÜνησης επενδυτþν με πþληση ακατÜλληλων προúüντων, εμπßπτουν μεγÜλες και μικρÝς τρÜπεζες και τα θýματα των σκανδÜλων κυμαßνονται απü μικροεπενδυτÝς μÝχρι επßσημες ΑρχÝς και θεσμοýς.
Στην πιο πρüσφατη υπüθεση, ιταλικü δικαστÞριο καταδßκασε τη γερμανικÞ Deutsche Bank, την αμερικανικÞ JP Morgan Chase, την ελβετικÞ UBS και τη
γερμανοúρλανδικÞ and Depfa για εξαπÜτηση üσον αφορÜ την πþληση δομημÝνων επιτοκιακþν παραγþγων στον δÞμο του ΜιλÜνου. Θα κατασχεθοýν απü τις τρÜπεζες 90 εκατ. ευρþ, ενþ κÜθε μßα θα πληρþσει 1 εκατ. ευρþ σε πρüστιμα. Καθþς περßπου 600 δημοτικÝς αρχÝς της Ιταλßας αγüρασαν τÝτοια παρÜγωγα κι Ýχασαν περßπου 4 δισ. ευρþ, το θÝμα της ιταλικÞς προσφυγÞς σßγουρα δεν σταματÜ εκεß.
Οι αρχÝς του ΜιλÜνου Ýχουν προσφýγει και εναντßον των μεγÜλων οßκων αξιολüγησης, κατηγορþντας τους üτι δεν Ýκαναν σωστÜ τη δουλειÜ τους, αξιολογþντας με καλÝς βαθμολογßες προúüντα που αποδεßχθηκαν ακατÜλληλα.
Το σκÜνδαλο της πþλησης περßπλοκων χρηματοπιστωτικþν επεκτεßνεται με δραματικÝς επιπτþσεις στην Ισπανßα. ΕκατοντÜδες μικροεπενδυτÝς διαδηλþνουν καθημερινÜ μπροστÜ σε τρÜπεζες ζητþντας πßσω τα λεφτÜ που Ýχασαν απü την πþληση δομημÝνων χρηματοπιστωτικþν προúüντων.
Παρατηροýνται ακüμη και φαινüμενα αυτοκτονιþν απελπισμÝνων αποταμιευτþν. Σýμφωνα με τα επßσημα στοιχεßα, περßπου 1 εκατομμýριο Ισπανοß αγüρασαν υψηλοý ρßσκου προúüντα, χωρßς να Ýχουν την κατÜλληλη ενημÝρωση απü τους οßκους.
ΚΑΙ ΤΑ... ΛΟΙΠΑ
ΕπιγραμματικÜ, γιατß ο κατÜλογος εßναι πολý μακρýς, αναφÝρθηκαν επßσης τα εξÞς περιστατικÜ τραπεζικÞς απÜτης στο Ýτος 2012:
- Η αμερικανικÞ Bank of New York Mellon καταδικÜστηκε γιατß συμβοýλευσε πελÜτες της να επενδýσουν στην πυραμßδα του Bernie Madoff, üπου χÜθηκαν δισεκατομμýρια δολÜρια απü τις αποταμιεýσεις των Αμερικανþν πολιτþν.
- Στην Barclays επßσης επιβλÞθηκε πρüστιμο απü την ΕπιτροπÞ ΚεφαλαιαγορÜς της Βρετανßας για την εξαπÜτηση επενδυτþν στην πþληση προúüντων προστασßας επιτοκßων.
- ΠροσφυγÝς απü επενδυτÝς για πωλÞσεις παραγþγων πιστωτικþν προúüντων CDOs Ýχουν γßνει εναντßον της Crédit Agricole.
- Πρüστιμο 5 εκατ. δολ. πλÞρωσε η Morgan Stanley για ακατÜλληλη επενδυτικÞ επιρροÞ πÜνω στη χρηματιστηριακÞ εισαγωγÞ του Facebook στη Wall Street.
- Για πωλÞσεις ακατÜλληλων επενδυτικþν προúüντων καταδικÜστηκαν επßσης η Royal Bank of Scotland, η State Street και η ισπανικÞ Santander.
- Και τÝλος, στην Üλλη πλευρÜ του Ατλαντικοý, ακüμη και οι απροσπÝλαστοι κολοσσοß του πλαστικοý χρÞματος Visa και Mastercard μπÞκαν στο στüχαστρο και θα πληρþσουν 7,3 δισ. δολ. για να διευθετÞσουν προσφυγÝς εμπüρων και λιανεμπüρων για συμπαιγνßα στην επιβολÞ προμηθειþν σε πιστωτικÝς κÜρτες.
ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΑΝΙΑΡΕΣ ΠΑΡΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΕΣ
Μολονüτι λυγßζουν και οι ßδιες απü το βÜρος των σκανδÜλων και των επιπτþσεþν τους, οι μεγÜλες τρÜπεζες υπερασπßζονται ακüμη θερμÜ τις πρακτικÝς οι οποßες τους χÜρισαν Üπλετα πλοýτη στις καλÝς εποχÝς και ισχυρßζονται üτι η παγκüσμια προσπÜθεια των ρυθμιστικþν αρχþν να τις μαντρþσουν θα καταφÝρει θανÜσιμο πλÞγμα στο καπιταλιστικü σýστημα. ¼σοι βρßσκονται εκτüς του τραπεζικοý συστÞματος δεν συμφωνοýν απαραιτÞτως.
¼πως Ýγραψαν σε πρüσφατο Üρθρο υπü τον τßτλο "Ο Καρλ Μαρξ θα Þταν περÞφανος για τους σýγχρονους τραπεζßτες" οι Financial Times, "οι βαρετÝς, κερδοφüρες και αξιüπιστες τρÜπεζες θα εßναι εκεßνες που θα απολαýσουν το ανταγωνιστικü πλεονÝκτημα στον τραπεζικü κüσμο του μÝλλοντος".
*ΠηγÞ: euro2day.gr. Το Üρθρο αναδημοσιεýσαμε απü την iskra.gr, 24/12/2012
|
