|
Οδηγοýμαστε σε σýστημα καθαροý κατþτατου μισθοý για üλους
Του ΑλÝξη Π. Μητρüπουλου* απü την ΕΠΟΧΗ της 3/3/2-13
Η απαξßωση των συνδικÜτων, η απομεßωση του οικονομικοý και κοινωνικοý τους ρüλου, η αδρανοποßηση üλου του συλλογικοý πολιτισμοý, ως μηχανισμοý Üμβλυνσης των ταξικþν αντιθÝσεων και διατßμησης της εργατικÞς δýναμης, Üρχισε μαζß με την επιβολÞ του Μνημονßου. ΑυτÞ εßναι, κατÜ τους μνημονιακοýς κýκλους, η μεγαλýτερη «διαρθρωτικÞ μεταρρýθμιση». Γι’ αυτü και η επßθεση στα αυνδικÜτα εξελßχθηκε μεθοδικÜ και σχεδιασμÝνα απü τη βρυξελληνικÞ διανüηση και απü τη μνημονιακÞ δημοσιολογßα.
ΘεσμικÞ επßθεση στα συνδικÜτα
¸πρεπε να επικρατÞσει το δüγμα «ο καθÝνας μüνος του», για να επιτευχθεß ο κατακερματισμüς του κοινωνικοý ιστοý. ¼σοι συνδικαλιστÝς αντιστÜθηκαν στην παρÜδοση της χþρας και στην κατεδÜφιση του Κοινωνικοý ΚρÜτους, δÝχτηκαν πρωτüγνωρης Ýντασης στοχευμÝνες επιθÝσεις (ακüμη και σε προσωπικü επßπεδο), με üλα τα μÝσα, απü τους συστημικοýς αναλυτÝς, που διüγκωναν ü, τι επιλÞψιμο -Þ Ýστω κοινωνικþς αμφισβητοýμενο- ενυπÜρχει σε κÜθε ζþντα οργανισμü.
ΜεγÜλη σýγχυση υπÜρχει και για το μÝλλον των μισθþν. Με τη δÞλωση του κ. Γ. ΜÝργου, γενικοý γραμματÝα υπουργεßου Οικονομικþν, üτι ο κατþτατος μισθüς εßναι αρκετÜ υψηλüς εν σχÝσει με την ανταγωνιστικüτητα, Üρχισε νÝος γýρος συζητÞσεων. Αναζωπυρþθηκε με τη συνÝντευξη του Γ. ΔραγασÜκη στη ΝΕΤ στις 23-2-2013 και της κ. Μ. ΔαμανÜκη στην εφημερßδα «ΚυριακÜτικη Ελευθεροτυπßα» στις 24-2-2013.
Απü τις μÝχρι τþρα προφορικÝς και γραπτÝς αναλýσεις, üμως, φÜνηκε üτι οι περισσüτεροι αγνοοýν τι πρÜγματι Ýχει ψηφιστεß ως τþρα για τους μισθοýς, κυρßως του ιδιωτικοý τομÝα. Ακüμα και ο εγκρατÞς «ΡιζοσπÜστης» κυκλοφüρησε στις 16-2-2013 προβÜλλοντας τη διεκδßκηση νÝας ΕθνικÞς ΓενικÞς ΣυλλογικÞς Σýμβασης Εργασßας (ΕΓΣΣΕ) με αýξηση μισθþν, κÜτι που ρητÜ, πλÝον, απαγορεýεται (ν. 4093/2012). Ο ßδιος ο πρωθυπουργüς στην εφημερßδα «REAL NEWS» της 17-2-2013 - και μερικοß υπουργοß - διαβεβαßωσαν -παρÜ τα Þδη ψηφισμÝνα- üτι ο κατþτατος δεν θα πειραχτεß.
«Βουλγαροποßηση» μισθþν, η Üγνωστη ρÞτρα
ΠαραθÝτουμε λοιπüν τα ισχýοντα:
Με τη λÞξη της ισχýος διÜ νüμου του μεγÜλου üγκου των κλαδικþν ΣΣΕ στις 14-2-2013, την Ýναρξη της 3μηνης (αντß 6μηνης) μετενÝργειας, μπÞκαμε Þδη σε μια φÜση βßαιης και γενικευμÝνης αναδιÜρθρωσης μισθολογικþν συστημÜτων (ιδιωτικοý, στενοý δημüσιου, ΔΕΚΟ) στην ΕλλÜδα, που δεν Ýχει προηγοýμενο στην Ευρþπη.
Εν πρþτοις, υπÜρχει η ρÞτρα της συγκρßσιμης ευθυγρÜμμισης (ανταγωνιστικÞς υποτßμησης) με τις χþρες της ΚεντρικÞς και Ν.Α. Ευρþπης (σελ. 713 του ΦΕΚ Α 28/14-2-2012, ν. 4046/2012). ΡÞτρα διαρκÞς και μüνιμη (δομικÞ) της ελληνικÞς αγορÜς εργασßας, ανεξÜρτητα απü την πορεßα της οικονομßας και της βιωσιμüτητας του χρÝους. Συνακüλουθος, εßναι ο μονομερÞς νομοθετικüς καθορισμüς του κατþτατου μισθοý απü 1-4-2013, για τον οποßο οι λεγüμενοι «κοινωνικοß εταßροι» θα εκφρÜζουν απλþς την ÜποψÞ τους(!) (κεφ. ΙΑ, παρ.1, σελ. 5611 του ΦΕΚ Α 222/12-11-2012, ν. 4093/2012).
¹δη, να θυμßσουμε, στην τρßτη επικαιροποßηση του πρþτου Μνημονßου (2-7-2011) αναφÝρεται (σελ. 12-13 του ΦΕΚ Α 152/1-7-2011, ν. 3986/2011) üτι: «Οι μισθοß των εργαζομÝνων στις Δημüσιες ΕπιχειρÞσεις θα εßναι σε αρμονßα με το νÝο μισθολüγιο του Δημüσιου ΤομÝα». Για δε τους μισθοýς στο δημüσιο τομÝα αναφÝρει üτι: «…θα εßναι σε αρμονßα με τους μισθοýς του ιδιωτικοý τομÝα επιτυγχÜνοντας μεßωση του συνολικοý μισθολογικοý κüστους.». Ως εκ τοýτου, οι μεταβολÝς στους μισθοýς του ιδιωτικοý τομÝα εßναι γνþμονας και για τους λοιποýς.
Η σταδιακÞ ολοκλÞρωση αυτÞς της Üγνωστης μÝχρι σÞμερα στο ευρý κοινü ρÞτρας, θα γßνει μÝσα σε τρßα (3) χρüνια (σελ. 13). Αυτü θα καθηλþσει üλους τους μισθοýς (και των τριþν μισθολογßων) στα επßπεδα του ιδιωτικοý τομÝα, που -εφεξÞς ρυθμιζüμενος μονομερþς απü την κυβÝρνηση- θα ενεργοποιεß τη ρÞτρα «βουλγαροποßησης» για üλα τα μισθολüγια και üχι μüνο του ιδιωτικοý τομÝα (ν. 4046/2012 σελ. 713).
Εßναι λοιπüν καιρüς üλοι οι εργαζüμενοι, ακüμη και αυτοß του «στενοý» δημüσιου τομÝα, που αμεßβονται με τα λεγüμενα «ειδικÜ» μισθολüγια, να αντιληφθοýν üτισε βÜθος τριετßας η διαδικασßα «κατωτατοποßησης» των μισθþν (ν. 4093/2012) και η δεýτερη φÜση της «βουλγαροποßησης» (ν. 4046/2012) αφορÜ üλους τους μισθωτοýς.
Το τÝλος της συλλογικÞς αυτονομßας
Ως προς τον κατþτατο μισθü, η μοßρα του εßχε προδιαγραφεß Þδη απü το πρþτο Μνημüνιο (ν. 3845/2010, σελ. 1323 Üρθρο 2 παρ. 7), üπου εßχε προβλεφθεß üτι «üλες οι ΣΣΕ μποροýν να αποκλßνουν απü την ΕθνικÞ ΓενικÞ ΣυλλογικÞ Σýμβαση Εργασßας.». Τüτε εßχαμε προειδοποιÞσει τις συνδικαλιστικÝς οργανþσεις, (βλ. «Ασφαλιστικü ¿ρα ΜηδÝν» και «Η Κοινωνßα στο Απüσπασμα», Εκδ. ΛιβÜνη, 2011 και 2013).
Με το τρßτο Μνημüνιο (ν. 4093/2012), τον Προûπολογισμü του 2013 και τον πρüσφατο εφαρμοστικü (ν. 4111/2013, ΦΕΚ Α 18/25-1-2013), η μεταβολÞ λαμβÜνει θεσμικü χαρακτÞρα. ΠλÞττεται ο πυρÞνας της συλλογικÞς αυτονομßας, το ισχυρüτερο διαχρονικÜ üπλο του ταξικοý αγþνα, αλλÜ και του συστημικοý συνδικαλιστικοý κινÞματος.
¸τσι, üπως προÝβλεπε η τρßτη επικαιροποßηση του πρþτου Μνημονßου (ν. 3845/2010), το δεýτερο Μνημüνιο (ν. 4046/2012), αλλÜ και το τρßτο (ν. 4093/2012), η βßαιη αναδιÜρθρωση του ελληνικοý συστÞματος μισθþν (στην ουσßα, συνολικÞ αποσÜθρωση) εξειδικεýεται περαιτÝρω. ΣυγκεκριμÝνα:
α) Με την υπαγωγÞ των ΔΕΚΟ (üπως οριοθετοýνται με τον ν. 3429/2005) στο Ενιαßο Μισθολüγιο-Βαθμολüγιο και τη δραστικÞ περικοπÞ μÝχρι και 50% των απολαβþν, üπως ορßζεται στην υπ’ αριθ. 29605/12-12-2012 εγκýκλιο του υπουργοý ΔιοικητικÞς Μεταρρýθμισης, με την πρüβλεψη üτι τα ειδικÜ μισθολüγια θα ακολουθÞσουν τον ßδιο δρüμο,
β) Με την αφαßρεση της δυνατüτητας απü τα συνδικÜτα των ΔΕΚΟ να συνομολογοýν αυξÞσεις μÝσω ΣΣΕ, τα οποßα Ýτσι αχρηστεýονται κατ’ ουσßαν, αφοý ο τρüπος και ο μηχανισμüς καθορισμοý των μισθþν θα εßναι εφεξÞς αποκλειστικÞ αρμοδιüτητα της κυβÝρνησης και των δανειστþν,
γ) Με την αναλογικÞ εφαρμογÞ του ν. 4024/2011 (ΦΕΚ Α 226/27-10-2011) στο σýνολü του και για τους υπαλλÞλους των ΔΕΚΟ, που θα αφορÜ üχι μüνο στο μισθολüγιο-βαθμολüγιο, αλλÜ και στην εφεδρεßα-διαθεσιμüτητα-κινητικüτητα-απολýσεις, üπως ορßζει το τρßτο σκληρüτερο Μνημüνιο.
δ) Με την αφαßρεση απü την ΓΣΕΕ της αρμοδιüτητας να συζητÜ και να διαπραγματεýεται για τον κατþτατο μισθü (σελ. 5612 ν. 4093/2012), αλλÜ και για κÜθε Üλλο ζÞτημα «μισθολογικοý χαρακτÞρα». ΣυγκεκριμÝνα αναφÝρεται (σελ. 5612) üτι: «Οι ΕθνικÝς ΓενικÝς ΣυλλογικÝς ΣυμβÜσεις καθορßζουν τους ελÜχιστους μη μισθολογικοýς üρους εργασßας που ισχýουν για τους εργαζüμενους üλης της χþρας» και üτι «Βασικοß μισθοß, βασικÜ ημερομßσθια, κÜθε εßδους προσαυξÞσεις αυτþν και γενικÜ κÜθε Üλλος μισθολογικüς üρος ισχýουν μüνο για τους εργαζüμενους που απασχολοýνται απü εργοδüτες των συμβαλλομÝνων εργοδοτικþν ενþσεων και δεν επιτρÝπεται να υπολεßπονται του νüμιμου νομοθετημÝνου κατþτατου μισθοý και ημερομισθßου.».
ΑυτÞ ακριβþς εßναι η διÜταξη-«δοýρειος ßππος», για να μποροýν οι εργοδüτες που δεν δεσμεýονται απü ΣΣΕ, να επιτυγχÜνουν ελÜχιστους μισθοýς, κατþτερους και απü τους εκÜστοτε κατþτατους νομοθετημÝνους απü την κυβÝρνηση! ¹δη σÞμερα, παρÜ το üτι αυτü ακüμη απαγορεýεται, αρκετÝς χιλιÜδες εργαζüμενοι αμεßβονται με μισθü κÜτω απü τον κατþτατο με πλÞρη απασχüληση και πολλÝς φορÝς χωρßς ασφÜλιση!
ε) Με την πρüβλεψη του τρßτου Μνημονßου üτι κανÝνας μισθüς στον ιδιωτικü τομÝα (εßτε απü ατομικÞ σýμβαση εργασßας-ΑΣΕ, εßτε απü ΣΣΕ) δεν μπορεß να εßναι κατþτατος του εκÜστοτε κατþτατου(!), κÜτι που a contrario σημαßνει, για τους γνωρßζοντες πλÝον τους μνημονιακοýς ευφημισμοýς, üτι üλοι οι μισθοß επιτρÝπεται να πÝσουν μÝχρι τον κατþτατο. Επß λÝξει το τρßτο Μνημüνιο (σελ. 5612 του ΦΕΚ Α 18/25-1-2013, ν.4093/2012) αναφÝρει üτι: «ΑτομικÝς ΣυμβÜσεις Εργασßας και ΣυλλογικÝς ΣυμβÜσεις Εργασßας κÜθε εßδους δεν επιτρÝπεται να ορßζουν μηνιαßες τακτικÝς αποδοχÝς Þ ημερομßσθιο πλÞρους απασχüλησης κατþτερο απü το νομοθετικþς καθορισμÝνο κατþτατο μισθü και ημερομßσθιο».
στ) Με τη θÝσπιση, με τον ßδιο νüμο, για üλους τους εργαζομÝνους, του παγκüσμιας πρωτοτυπßας συστÞματος «καθαροý κατþτατου μισθοý» (single minimum wage system), χωρßς προσαυξÞσεις λüγω προûπηρεσßας, οικογÝνειας, σπουδþν, συνθηκþν κ.Ü. Ειδικüτερα, αναφÝρεται üτι: «ΠÝραν της μηνιαßας τακτικÞς προσαýξησης λüγω προûπηρεσßας, καμßα Üλλη προσαýξηση δεν περιλαμβÜνεται στον νομοθετικþς καθορισμÝνο κατþτατο μισθü και ημερομßσθιο». Με αυτÞ τη ρýθμιση καταργοýνται üλα τα επιδüματα λüγω χρüνου, σπουδþν, συνθηκþν εργασßας, οικογενειακÞς κατÜστασης, αρχικÜ στα πλαßσια του κατþτατου και αργüτερα στα πλαßσια üλων των μισθþν του ιδιωτικοý τομÝα.
Ολοταχþς για νÝα μεßωση του κατþτατου
Προς τι συνεπþς η διαβεβαßωση του πρωθυπουργοý στην εφημερßδα «Real News» της 17-2-2013 üτι ο κατþτατος μισθüς δεν θα μειωθεß, αφοý με τη νομοθετικÞ ρýθμιση που θα κÜνει η κυβÝρνηση, την 1-4-2013, θα πρÝπει να αφαιρÝσει απü τον κατþτατο μισθü κÜθε προσαýξηση και επßδομα; Αυτü δεν αποτελεß μεßωση;
ΑλλÜ και η μοναδικÞ αυτÞ προσαýξηση λüγω προûπηρεσßας («χρονοεπßδομα») δεν χορηγεßται, αφοý αμÝσως παρακÜτω ορßζεται üτι: «¸ως üτου η ανεργßα διαμορφωθεß σε ποσοστü κÜτω του 10%, αναστÝλλεται η προσαýξηση του νομοθετικþς καθορισμÝνου νüμιμου κατþτατου μισθοý και ημερομισθßου για προûπηρεσßα που συμπληρþνεται μετÜ την 14-2-2012».
¼μως, ακüμα και üταν το ποσοστü ανεργßας κατÝλθει στο 10%, η μοναδικÞ προûπηρεσßα που θα αναγνωρßζεται για τη χορÞγηση του χρονοεπιδüματος θα εßναι τα πρþτα εννÝα (9) χρüνια (ν. 4093/2012, σελ. 5612), δηλαδÞ τρεις τριετßες!
¸στω π.χ. εργαζüμενος με προûπηρεσßα 33 ετþν, αντß για 11 τριετßες (33=11Χ3), θα αμεßβεται για τις πρþτες τρεις τριετßες, δηλ. για τα πρþτα 9 χρüνια του εργασιακοý του βßου. ¸τσι γßνεται αντιληπτü üτι με την απαξßωση του χρονοεπιδüματος (του βασικοý συντελεστÞ αýξησης του μισθοý) θα υπÜρξει επιτÜχυνση της «βουλγαροποßησης» üλων των μισθþν του ιδιωτικοý τομÝα. ¼λοι οι μισθωτοß στο μÝλλον θα λαμβÜνουν μüνο το νομοθετημÝνο απü την κυβÝρνηση ελÜχιστο (κατþτατο) μισθü συν το επßδομα χρüνου εννÝα (9) ετþν (3 τριετßες) και τßποτε Üλλο.
ΑτομικÝς συμβÜσεις για üλους
Ως εκ τοýτου, απü 14-2-2013 εισερχüμαστε και επßσημα, σε καθολικü σýστημα Ατομικþν ΣυμβÜσεων Εργασßας (ΑΣΕ) χωρßς εγγυημÝνο ελÜχιστο (κατþτατο-εισαγωγικü) μισθü/ημερομßσθιο, αφοý θα καθορßζεται μονομερþς απü την κυβÝρνηση σε πρþτη φÜση (μεταβατικÞ) και αργüτερα θα γßνει αντικεßμενο ορισμοý απü τη λεγüμενη …«ελεýθερη» διαπραγμÜτευση μεταξý αφενüς του απορφανισμÝνου απü κÜθε συλλογικÞ προστασßα εργαζüμενου και αφετÝρου του εργοδüτη. Η μüνη συμφωνßα τους θα αφορÜ κατþτατο μισθü κÜτω του νομοθετημÝνου!
Εßναι προφανÝς üτι υπü την απειλÞ της διαρκþς αυξανüμενης ανεργßας, ο εργαζüμενος της ανÜγκης θα υπογρÜφει Þ θα συμφωνεß οτιδÞποτε προτεßνεται απü την εργοδοτικÞ πλευρÜ. Πρüκειται περß εργασßας χωρßς αρχÝς, χωρßς Ýλεγχο, χωρßς κανüνες, χωρßς προστασßα, χωρßς κοινωνικÞ νομιμοποßηση. Εßναι καθαρÞ «εργασιακÞ ειλωτεßα» και κλασικü υπüδειγμα εργαζüμενου-πÝνητα (working poor).
Η βßαιη εσωτερικÞ υποτßμηση που συντελεßται με την εξομοßωση προς τα κÜτω üλων των μισθολογßων, αποκρýπτεται με ευφημισμοýς απü την κυβÝρνηση και τον αρμüδιο υπουργü, που παραπλανοýν τον ελληνικü λαü ερμηνεýοντας σκüπιμα τον üρο «αναθεþρηση του κατþτατου μισθοý» του πρüσφατου Μνημονßου, ως δÞθεν διαδικασßα αýξησÞς του. Τα κριτÞρια ανταγωνιστικüτητας κ.λπ. της οικονομßας που θÝτει το σχετικü χωρßο του Μνημονßου (ν. 4093/2012 σελ. 5612) αφοροýν με βεβαιüτητα στη νÝα μεßωση του κατþτατου μισθοý και üλων των Üλλων, επειδÞ το ισχýον ελληνικü μισθολογικü σýστημα εßναι «κατωτατοκεντρικü», δηλαδÞ και τα επιδüματα που απÝμειναν, ορßζονται με βÜση το ýψος του κατþτατου μισθοý.
Η λεγüμενη «αναθεþρηση» Þ «διαδικασßα διαμüρφωσης νομοθετικþς καθορισμÝνου νüμιμου κατþτατου μισθοý και ημερομισθßου», που θα αποφασισθεß μÝχρι 1-4-2013 σýμφωνα με τον ν. 4093/2012, δεν αφορÜ την επαναφορÜ των συλλογικþν διαπραγματεýσεων, üπως ορισμÝνοι μνημονιακοß δημοσιολüγοι διατεßνονται, αλλÜ αφορÜ αποκλειστικÜ και μüνο στον ορισμü του κατþτατου μισθοý (πÜντα προς τα κÜτω και πÜντα σε σýγκριση με τη Βουλγαρßα), üπως Üλλωστε ερμÞνευσε τη σχετικÞ διÜταξη του Μνημονßου και ο Επßτροπος ¼λι Ρεν.
Εßναι πασßδηλο, πλÝον, üτι η κυβÝρνηση και οι δανειστÝς διαμορφþνουν μια κοινωνßα χωρßς ΣΣΕ και συνδικÜτα (area without union), χωρßς συλλογικÞ δρÜση και προστασßα, για να εντεßνουν το αντικοινωνικü Ýργο της γενικευμÝνης βßαιης εσωτερικÞς υποτßμησης. Ο πιο ακραßος, επιθετικüς και αναχρονιστικüς νεοφιλελευθερισμüς προελαýνει με üργανο το κρÜτος, προτοý το καταστÞσει ολοκληρωτικÜ κρÜτος-«παρßα» («rogue»), με τον βßαιο ακρωτηριασμü του και την παρÜδοση, ακüμη και πολλþν κρßσιμων κρατικþν λειτουργιþν, στο ιδιωτικü νομαδικü κεφÜλαιο.
* Ο ΑλÝξης Π. Μητρüπουλος εßναι βουλευτÞς του ΣΥ.ΡΙΖ.Α.-Ε.Κ.Μ. και Πρüεδρος της ¸νωσης για την ΥπερÜσπιση της Εργασßας και του Κοινωνικοý ΚρÜτους (ΕΝΥΠΕΚΚ, www.enypekk.gr).
|
