|
Του ΠερικλÞ ΚοροβÝση απü την Εφημερßδα των Συντακτþν της 7/4/2013
Ο συνεταιρισμüς και ο συνδικαλισμüς εßναι Ýννοιες απαξιωμÝνες στην ΕλλÜδα. Οι συνεταιρισμοß, ιδßως οι αγροτικοß, εßναι συνδεδεμÝνοι με τη ρεμοýλα. Ο συνδικαλισμüς ταυτßζεται με τους εργατοπατÝρες που επιδιþκουν πολιτικÞ καριÝρα. ΚατÜ κανüνα ο κüσμος αδιαφορεß για αυτÜ τα κινÞματα, που στην κορυφÞ τους Ýχουν πÜντα ανταγωνιζüμενες πολιτικÝς παρατÜξεις. Και δεν Ýχει Üδικο. ΑυτÜ τα κινÞματα εßναι συλλογικüτητες που διαμορφþθηκαν ιστορικÜ για να προασπßσουν τα συμφÝροντα των μελþν τους και της κοινωνικÞς τÜξης που εκπροσωποýν. Τα εξουσιαστικÜ κüμματα, δηλαδÞ τα κüμματα που πιστεýουν στην εξουσßα και την ιεραρχßα, θεωροýν τα μÝλη αυτþν των κινημÜτων «μÜζα» που πρÝπει να αποδεχτεß την ηγεμονßα τους. Θεωροýν πως üσο πιο πολλÜ Üτομα στρατολογÞσουν στο κüμμα τους, τüσο πιο σωστÞ εßναι η γραμμÞ τους.
Και εδþ Ýχουμε πλÞρη αντιστροφÞ των νοημÜτων. Αντß να ενισχýεται η κοινωνßα, ενισχýεται η εξουσßα του κüμματος πÜνω στην κοινωνßα, με αποτÝλεσμα αυτÞ να ασφυκτιÜ, να μην απελευθερþνεται και να εξατομικοποιεßται. Και αυτü εßναι το καλýτερο δþρο στο κρÜτος. Το μεμονωμÝνο Üτομο αισθÜνεται αδýναμο και ανÞμπορο και μÜταια προσπαθεß να προσαρμοστεß με αυτü που εßναι νüρμα για üλους. Ο ψυχαναλυτÞς Andrew Samuels* διαγιγνþσκει μια πολý σοβαρÞ αρρþστια και την ονομÜζει νορμαλοπÜθεια. Ο Üνθρωπος χÜνει την ατομικÞ του προσωπικüτητα, που εßναι μοναδικÞ, και γßνεται μαζÜνθρωπος. ΔηλαδÞ Ýνα τßποτα. Και αυτü μπορεß να το διαπιστþσει ο καθÝνας μας χωρßς να εßναι ειδικüς. Πüσους Ýχουμε ακοýσει να λÝνε πως δεν γßνεται τßποτα και οýτε μποροýμε να κÜνουμε κÜτι.
Στην αντßπερα üχθη κινεßται ο πραγματικüς συνεταιρισμüς, του οποßου τις απαρχÝς βρßσκουμε στην αρχαιüτητα, πολý αργüτερα συναντοýμε συνεταιρισμοýς στην ΚρÞτη, για να φτÜσουμε στα ΑμπελÜκια της Θεσσαλßας το 1777. Και απü εκεß και πÝρα στη διÜρκεια του 19ου αιþνα Ýχουμε συντροφßες σε αστικÜ κÝντρα και νησιÜ. Παρ’ üλα αυτÜ δεν δημιουργÞθηκε στιβαρÞ παρÜδοση σε σýγκριση με Üλλες χþρες üπως π.χ. στα ΒαλκÜνια και την ΚεντρικÞ Ευρþπη. Εκεß οι συνεταιρισμοß κατüρθωσαν να δημιουργÞσουν δικÜ τους πολιτικÜ κινÞματα -τον «αγροτισμü» (agrarianism)- που συνετρßβησαν στις συμπληγÜδες του ανερχüμενου φασισμοý και του μοσχοβßτικου «διεθνισμοý» της Γ´ Διεθνοýς. Στα καθ’ ημÜς μποροýμε να εντοπßσουμε την απαρχÞ του σýγχρονου συνεταιριστικοý κινÞματος στον Αλμυρü του Βüλου το 1900 που Ýστησαν Ýνας δÜσκαλος και Ýνας γεωπüνος που βρÝθηκαν τυχαßα στην περιοχÞ. ΜÝχρι να πεßσουν τους δýσπιστους χωριÜτες Ýφτυσαν αßμα. Εντοýτοις ο σπüρος εßχε ριχτεß και απÝδωσε καρποýς. Κορυφαßοι πολιτικοß üπως ο Αλ. Παπαναστασßου και αργüτερα ο Αλ. ΜπαλτατζÞς, για να σταθοýμε μüνο σε αυτοýς γιατß υπÞρξαν και πολλοß Üλλοι, διαμüρφωσαν το συνεταιριστικü κßνημα στην ΕλλÜδα. ΣÞμερα ü,τι ελÜχιστο Ýχει απομεßνει απü το Ýργο τους ξεπουλιÝται σε τιμÞ ευκαιρßας. ΚρÜτος, φαυλοκρατßα και ΑγροτικÞ ΤρÜπεζα στÜθηκαν ορκισμÝνοι εχθροß του συνεταιριστικοý κινÞματος.
Σýμφωνα με τα στοιχεßα της Διεθνοýς ΣυνεταιριστικÞς Συμμαχßας (ICA) που εδρεýει στη Γενεýη, το 2002 εßχε καταγεγραμμÝνα 725 εκατομμýρια μÝλη ανÜ τον κüσμο, που ανÞκαν σε διÜφορους συνεταιρισμοýς παντüς τýπου. Ο πραγματικüς αριθμüς σÞμερα πρÝπει να εßναι πολý μεγαλýτερος, γιατß οι συνεταιρισμοß του πρþην Κομμουνιστικοý Μπλοκ και της Κßνας δεν μετριοýνταν. Ηταν κρατικοß συνεταιρισμοß. Σýμφωνα με τις καταστατικÝς αρχÝς αυτοý του οργανισμοý, οι συνεταιρισμοß πρÝπει να Ýχουν μερικÜ χαρακτηριστικÜ: εθελοντισμüς, Üμεση δημοκρατßα (Ýλεγχος απü τα μÝλη), συμμετοχÞ (τα μÝλη ελÝγχουν το κεφÜλαιο), αυτονομßα, εκπαßδευση, συνεργασßα με Üλλους συνεταιρισμοýς, φροντßδα για το περιβÜλλον και την ανÜπτυξη της περιοχÞς**. Οι συνεταιρισμοß εßναι πολλþν ειδþν -προστασßα των καταναλωτþν, πιστωτικοß οργανισμοß, παραγωγικÝς μονÜδες, αγροτικοß κ.λπ. Και üλοι αυτοß δημιουργοýν δßκτυα συνεργασßας και αλληλεγγýης. Και κατÜ κανüνα λειτουργοýν χωρßς ιεραρχßα.
Στην καταστροφικÞ εποχÞ που ζοýμε, οι μη μαζÜνθρωποι Ýχουν καταλÜβει πως πρÝπει να πÜρουν πρωτοβουλßες και να υπερασπßσουν τον εαυτü τους. Και ο συνεταιρισμüς εδþ εßναι σωτÞριος. ΥπÜρχουν πολλÜ πετυχημÝνα παραδεßγματα απü üλο τον κüσμο. Η Mondragon, που ιδρýθηκε στη Χþρα των ΒÜσκων, για να διαφυλÜξουν την εθνικÞ τους ταυτüτητα την εποχÞ του ΦρÜνκο, εßναι σÞμερα 7η μεγαλýτερη εταιρεßα της Ισπανßας και εργÜζονται σ’ αυτÞν ως μÝλη περßπου 70.000 Üνθρωποι. ΑνÜμεσα στις δραστηριüτητÝς τους εßναι και Ýνα πανεπιστÞμιο. Στους διÜσημους συνεταιρισμοýς εßναι το Associαted Press που ιδρýθηκε το 1848. Η ΣυμφωνικÞ ΟρχÞστρα του Λονδßνου ανÞκει στους μουσικοýς της και αυτοδιοικεßται. Το ßδιο και η ΦιλαρμονικÞ του Βερολßνου, που προÝκυψε απü μια απεργßα, και οι μουσικοß αποφÜσισαν να κÜνουν τη δικÞ τους ορχÞστρα. Και οι δýο μουσικοß οργανισμοß θεωροýνται απü τους κορυφαßους του κüσμου.
perkor29@gmail.com
|
