Του Κþστα Λαπαβßτσα απü την Ελευθεροτυπßα της 18.08.2013
Την Üνοιξη του2010 η ΕλλÜδα αντιμετþπισε Ýνα στρατηγικü δßλημμα: παραμονÞ στην ΟΝΕ και συνακüλουθη ‘εσωτερικÞ υποτßμηση’, Þ Ýξοδο απü την ΟΝΕ με Üρνηση πληρωμÞς του χρÝους. Χωρßς ουσιαστικÞ συζÞτηση και με εντυπωσιακÞ σýμπνοια üλων των πολιτικþν κομμÜτων – μη σας μπερδεýουν οι μετÝπειτα φραστικÝς κορþνες, αριστερÝς και δεξιÝς – η χþρα μπÞκε στον πρþτο δρüμο. Η καταστροφÞ που ακολοýθησε επιβεβαιþνει üτι Ýγινε ιστορικü σφÜλμα που θα Ýχει μακροχρüνιες επιπτþσεις.
Τι θα γßνει üμως απü δω και πÝρα αν η ΕλλÜδα συνεχßσει στο ßδιο δρüμο; Μια απÜντηση μας δßνει η κατÜσταση του βιομηχανικοý ιστοý της χþρας μετÜ απü τρßα χρüνια‘εσωτερικÞς υποτßμησης’. Αν πÜρουμε τη βιομηχανικÞ παραγωγÞ του 2005ως βÜση, με τιμÞ 100, τα στοιχεßα δεßχνουν üτι απü το 2000 μÝχρι το 2007,δηλαδÞ την περßοδο των υποτιθÝμενων παχιþν αγελÜδων, η βιομηχανßα λßμνασε,σχεδüν χωρßς καμßα απüκλιση απü το 100. Απü το 2008 και μετÜ εμφανßστηκε ταχýτατη μεßωση, για να πÝσουμε περßπου στο 70 το πρþτο εξÜμηνο του 2013.ΔηλαδÞ η ΕλλÜδα Ýχει χÜσει σχεδüν το 30% της Þδη χαμηλÞς βιομηχανικÞς της παραγωγÞς, ενþ περßπου το 20% της απþλειας οφεßλεται στην ‘εσωτερικÞ υποτßμηση’.
Τα αßτια δεν εßναι δýσκολο να βρεθοýν: κατÜρρευση της τελικÞς ζÞτησης λüγω της συντριβÞς μισθþν και συντÜξεων, κατÜρρευση των ιδιωτικþν και δημüσιων επενδýσεων,κατÜρρευση της τραπεζικÞς πßστωσης και ρευστüτητας, αδυναμßα εξυπηρÝτησης επιχειρηματικοý δανεισμοý, εξαφÜνιση της εμπορικÞς πßστης, απüλυτη ανασφÜλεια και δυσπιστßα. Η ‘εσωτερικÞ υποτßμηση’ Þταν πραγματικÞ πυρκαγιÜ που κατÝκαψε το βιομηχανικü κορμü της χþρας.
ΥπÜρχουν ορισμÝνοι που κÜνουν μια πρωτüλεια ανÜγνωση του Καρλ Μαρξ, Þ του μεγÜλου Αυστριακοý οικονομολüγου Γιüζεφ Αλüις ΣουμπÝτερ, και ισχυρßζονται üτι η πυρκαγιÜ Þταν φυσικÞ απüρροια του καπιταλιστικοý χαρακτÞρα της οικονομßας.Πιστεýουν üτι πρüκειται για ‘δημιουργικÞ καταστροφÞ’, Þ για βßαιη απαξßωση του κεφαλαßου, Ýτσι þστε οι υγιεßς επιχειρÞσεις που απομÝνουν να ξεκινÞσουν μια νÝα δυναμικÞ περßοδο συσσþρευσης. ΚÜτι παρüμοιο ισχυρßζεται και η κυβÝρνηση που βαφτßζει ‘εξυγßανση’ την καταστροφÞ. ¼ποιος λÝει τÝτοια καταλαβαßνει πολý λßγα απü Μαρξ και ΣουμπÝτερ, κι ακüμη λιγüτερα απü τις σýγχρονες οικονομßες.
Στις μεγÜλες καπιταλιστικÝς κρßσεις εßναι κανüνας να καßγονται τα χλωρÜ μαζß με τα ξερÜ, να υπÜρχει δηλαδÞ απþλεια και υγιοýς παραγωγικοý δυναμικοý. Στην ελληνικÞ κρßση που καθορßστηκε απü το παρÜλογο πλαßσιο της ΟΝΕ, üπου η ΕλλÜδα δεν εßχε καμßα δυνατüτητα ανεξÜρτητης δημοσιονομικÞς και νομισματικÞς παρÝμβασης, ενþ οι τρÜπεζες βρÝθηκαν επß ξýλου κρεμÜμενες, η πυρκαγιÜ κατÝφαγε üτι βρÞκε μπροστÜ της. Δεν υπÞρχε απολýτως καμßα ‘νομοτÝλεια’ στην κατÜρρευση της βιομηχανικÞς παραγωγÞς. Η ‘εσωτερικÞ υποτßμηση’ προκÜλεσε ζημßα στον παραγωγικü ιστü που πολý δýσκολα θα αντιστραφεß.
Οι εξ επαγγÝλματος υποστηρικτÝς της τρüικας Ýχουν Þδη αρχßσει να ισχυρßζονται üτι τα χειρüτερα πÝρασαν, νÝοι ορßζοντες ανοßγονται και καινοýργιες δραστηριüτητες εμφανßζονται, ιδßως στη γεωργßα. Με την πτþση των μισθþν και τις προσδοκþμενες ξÝνες επενδýσεις, το ελληνικü δαιμüνιο θα κÜνει και πÜλι θαýματα. Η εικüνα αυτÞ θα Þταν για γÝλια, αν δεν Þταν για κλÜματα. Η σωτηρßα της ΕλλÜδας θα Ýρθει απü τα γεωργικÜ προúüντα που οι εξ ανατολþν γεßτονες θα αξιοποιοýν στις ανθοýσες βιομηχανßες τους, καθþς και απü τις ξÝνες επενδýσεις που θα κÜνουν Γερμανοß,¶ραβες και ΚινÝζοι …
Καμßα οικονομßα του μεγÝθους της ελληνικÞς δε μπορεß να Ýχει καλÝς προοπτικÝς ανÜπτυξης χωρßς ισχυρü δευτερογενÞ τομÝα, ο οποßος φυσικÜ δε θα προκýψει μÝσω χαμηλþν μισθþν,αποκρατικοποιÞσεων και ξÝνων επενδýσεων. Για να αντιμετωπιστεß η βιομηχανικÞ καταστροφÞ που προκÜλεσε η 'εσωτερικÞ υποτßμηση’ θα χρειαστεß δημüσια παρÝμβαση στο πεδßο της τεχνολογßας, νÝοι μηχανισμοß μακροχρüνιας πßστωσης για παραγωγικοýς σκοποýς, εκτενεßς δημüσιες επενδýσεις και στοχευμÝνη παρÝμβαση στο χþρο της παιδεßας. Θα χρειαστεß επßσης νÝα σχÝση του δημüσιου με τον ιδιωτικü τομÝα που σημειþνει πολý μÝτριες επιδüσεις για δεκαετßες. ΑυτÝς εßναι οι πραγματικÝς μεταρρυθμßσεις που χρειÜζεται η χþρα και üχι η κωμωδßα που παßζεται σÞμερα.
ΚÜποια ανÜκαμψη της βιομηχανικÞς παραγωγÞς φυσικÜ θα υπÜρξει üταν η ýφεση φτÜσει στο τÝλος της.Τα στοιχεßα του Ιουνßου 2013, για παρÜδειγμα, εßναι ενθαρρυντικÜ. Αποκλεßεται üμως να Ýχει δυναμισμü και διÜρκεια, αν δεν ξεφýγουμε απü τα νýχια της τρüικας.¼πως και δεν θα υπÜρξει δυναμικÞ παραγωγικÞ ανÜκαμψη αν δεν τεθεß ξανÜ επß τÜπητος και με σοβαρüτητα το θÝμα της συμμετοχÞς μας στην ΟΝΕ. Η εξωτερικÞ υποτßμηση θα Üρει την πßεση στους μισθοýς και θα δþσει νÝα πνοÞ στο δευτερογενÞ τομÝα διευκολýνοντας σε πρþτη φÜση την ανÜκτηση της εγχþριας αγορÜς και πιο μεσοπρüθεσμα την παραγωγικÞ αναδιÜρθρωση.
ΜετÜ απü τρßα χρüνια ‘εσωτερικÞς υποτßμησης’ το δßλημμα του 2010 δεν εξÝλιπε αλλÜ εμφανßζεται με πολý πιο σκληροýς üρους ακριβþς γιατß η οικονομßα εßναι γονατισμÝνη. Η παροýσα κυβÝρνηση εßναι ανßκανη να ακολουθÞσει οποιαδÞποτε Üλλη πορεßα. Η επüμενη κυβÝρνηση, που μÜλλον θα εßναι της ΑριστερÜς, θα πρÝπει να αντιμετωπßσει την καμÝνη γη με ψυχραιμßα και χωρßς καμßα ιδεοληψßα περß ΟΝΕ.Εßναι η μüνη ελπßδα για τη χþρα.
