Στις ημÝρεςπου προηγÞθηκαν της ΔΕΘ η κυβÝρνηση πρüβαλε με επιμονÞ ως επιτυχßα του προγρÜμματος της την δημιουργßα πρωτογενοýς πλεονÜσματος ενþ ο πρωθυπουργüς στη Θεσσαλονßκη, στα εγκαßνια της ΔΕΘ «...ΑναφÝρθηκε εκτενþς στην σημασßα του πρωτογενοýς πλεονÜσματος, για το οποßο επανÝλαβε üτι -εφüσον επιτευχθεß φÝτος- σε ποσοστü70% θα πÜει για την ελÜφρυνση των χαμηλοσυνταξιοýχων, των ενστüλων Þ και για τα επιδüματα πετρελαßου θÝρμανσης. ΕÜν πετýχουμε πρωτογενÝς πλεüνασμα, σημεßωσε,βγαßνουμε απü την μνημονιακÞ εποχÞ. Αναλüγως του ýψους του πρωτογενοýς πλεονÜσματος, θα δοýμε ποιος θα ελαφρυνθεß, εßπε χαρακτηριστικÜ ο πρωθυπουργüς προσθÝτοντας με Ýμφαση üτι δεν θα χρειαστοýν Üλλα μÝτρα...»(in.gr, 8/9/2013).
Εμεßς με τρßα κεßμενα που ακολουθοýν αναφερüμαστε στο θÝμα αυτü:
.....................
Τι κρýβεται πßσω απü το πρωτογενÝς πλεüνασμα
ΚουτεντÜκης Φραγκßσκος
Το πρωτογενÝς πλεüνασμα που προÝκυψε στο επτÜμηνο Ιανουαρßου-Ιουλßου 2013 και ανακοινþθηκε με τυμπανοκρουσßες αποτελεß οπωσδÞποτε το τελευταßο χαρτß της κυβÝρνησης στην αγωνιþδη προσπÜθειÜ της να παρουσιÜσει κÜποια επιτυχßα. Σýμφωνα λοιπüν με το τελευταßο δελτßο εκτÝλεσης του Προûπολογισμοý ΚεντρικÞς ΚυβÝρνησης, υπÜρχει πρωτογενÝς πλεüνασμα ýψους 2,55 δισ. Ýναντι πρüβλεψης του Μεσοπρüθεσμου προγρÜμματος για Ýλλειμμα 3,14 δισ., Ýχουμε δηλαδÞ μια εντυπωσιακÞ υπερκÜλυψη του στüχου κατÜ 5,7 δισ. ευρþ! Αξßζει να εξετÜσουμε τι κρýβεται πßσω απü αυτÞ την δημοσιονομικÞ εικüνα.
Πρþτα απ' üλα υπÜρχει η δημιουργικÞ λογιστικÞ. Οι καθυστερÞσεις στις επιστροφÝς φüρων και στις πληρωμÝς ισοδυναμοýν με Ýνα ποσü περßπου 4 δισ. που, αν συνυπολογιστοýν,μετατρÝπουν το πλεüνασμα σε Ýλλειμμα 1,5 δισ. Και πÜλι üμως το αποτÝλεσμα εßναι καλýτερο απü την πρüβλεψη του Μεσοπρüθεσμου, το οποßο, σημειωτÝον, δεν εßχε λÜβει υπüψη τÝτοιες εκκρεμüτητες.
¼μως η λογιστικÞ δημιουργικüτητα δεν σταματÜ εδþ. Τον Ιοýλιο, οι ΚεντρικÝς ΤρÜπεζες των χωρþν της Ευρωζþνης επÝστρεψαν κÝρδη 1,5 δισ. που εßχαν αποκομßσει απü τις αγορÝς ελληνικþν ομολüγων σε χαμηλüτερη τιμÞ απü την ονομαστικÞ. Στο πλαßσιο της «ευρωπαúκÞς αλληλεγγýης», συμφωνÞθηκε να επιστραφοýν στο Ελληνικü Δημüσιο,για την ακρßβεια να κατατεθοýν στον λογαριασμü που τηρεß η ΤρÜπεζα της ΕλλÜδος για την αποπληρωμÞ του δημüσιου χρÝους. Απü αυτÞ την Üποψη, εßναι ανακρßβεια να τα συμπεριλÜβει κανεßς στο πρωτογενÝς αποτÝλεσμα, καθþς αφοροýν εκπτþσεις απü πληρωμÝς τüκων. Ακüμα χειρüτερα, υπÜρχει προφανÞς σκοπιμüτητα üταν προστßθενται στο κονδýλι «Ýσοδα προ επιστροφþν φüρων» προκειμÝνου να αποκρýψει τη σημαντικÞ αστοχßα των φορολογικþν εσüδων. Το συγκεκριμÝνο κονδýλι (χωρßς τις επιστροφÝς κερδþν) παρουσιÜζει υστÝρηση ýψους 1,44 δισ. Ýναντι του στüχου και αναδεικνýει τη βασικÞ δημοσιονομικÞ αποτυχßα, δηλαδÞ τη χαμηλÞ εßσπραξη εσüδων.
Κι αν με την παραπÜνω αλχημεßα καλýπτεται η τρýπα των εσüδων, οι μειωμÝνες επιστροφÝς φüρων,που εßναι κατÜ 663 εκατομμýρια χαμηλüτερες απü τους στüχους του Μεσοπρüθεσμου,εμφανßζουν σημαντικÜ βελτιωμÝνη την εικüνα. ¼μως η τελευταßα πινελιÜ εßναι η εντυπωσιακÞ αýξηση των εσüδων του ΠρογρÜμματος Δημοσßων Επενδýσεων (δηλαδÞ οι εισπρÜξεις απü τα ευρωπαúκÜ κονδýλια), που υπερβαßνουν κατÜ 1,55 δισ. τις προβλÝψεις του Μεσοπρüθεσμου. Εßναι ενδιαφÝρον το γεγονüς üτι μüνο τον Ιοýλιο εισπρÜχθηκε το 43% των προβλεπüμενων ετÞσιων εσüδων του ΠρογρÜμματος Δημοσßων Επενδýσεων. Εßτε αποτελεß σýμπτωση εßτε üχι, το γεγονüς εßναι üτι πρüκειται για εφÜπαξ καταβολÞ, που στο τÝλος του Ýτους δεν αναμÝνεται να παßξει ρüλο. Με αυτÜ και με τα Üλλα τα Ýσοδα εμφανßζονται περßπου 2,3 δισ. υψηλüτερα απü τον στüχο.
Απü την πλευρÜ των δαπανþν δεν υπÜρχει θÝμα δημιουργικÞς λογιστικÞς, αλλÜ υπερβÜλλοντος ζÞλου στις περικοπÝς. Η κυβÝρνηση κατÜφερε να περιορßσει σημαντικÜ τις Þδη μειωμÝνες δαπÜνες που προÝβλεπε το Μεσοπρüθεσμο. ΣυγκεκριμÝνα, οι πρωτογενεßς δαπÜνες εßναι κατÜ περßπου 1,9 δισ. χαμηλüτερες απü τον στüχο του Μεσοπρüθεσμου και οι δαπÜνες του ΠρογρÜμματος Δημοσßων Επενδýσεων κατÜ 1,3 δισ. Επß της ουσßας πρüκειται για πρüσθετες δημοσιονομικÝς παρεμβÜσεις απü την πλευρÜ των δαπανþν,ýψους 3,2 δισ., που δεν υπÜρχουν σε κανÝνα Μεσοπρüθεσμο πρüγραμμα. Αυτü εßναι χρÞσιμο για να μας υπενθυμßζει üτι τα δημοσιονομικÜ μÝτρα δεν εßναι μüνο εκεßνα που νομοθετοýνται και ανακοινþνονται, αλλÜ και εκεßνα που εφαρμüζονται διακριτικÜ στην εκτÝλεση του προûπολογισμοý.
Εν κατακλεßδι,αν υπολογßσουμε τα 2,3 δισ. περισσüτερα Ýσοδα και τα 3,2 δισ. λιγüτερες δαπÜνες, φτÜνουμε στα 5,5 δισ., δηλαδÞ πολý κοντÜ στα 5,7 δισ. υπερκÜλυψης των στüχων του Μεσοπρüθεσμου (τα υπüλοιπα 200 εκατ. αφοροýν διÜφορα μικρüτερα ποσÜ που θα Þταν κουραστικü να αναφερθοýν). ΜÝχρι και το εξÜμηνο η κυβÝρνηση κÜλυπτε την υστÝρηση στα Ýσοδα με σκληρüτερες περικοπÝς δαπανþν απü τις προβλεπüμενες.Οι επιστροφÝς κερδþν και τα αυξημÝνα Ýσοδα του ΠρογρÜμματος Δημοσßων Επενδýσεων που προÝκυψαν τον Ιοýλιο της επÝτρεψαν να εμφανßσει τον «λαγü» του πρωτογενοýς πλεονÜσματος.
* OΦραγκßσκος ΚουτεντÜκης διδÜσκει στο Οικονομικü ΤμÞμα του Πανεπιστημßου ΚρÞτης.
.....................
ΣΕΒ: το πρωτογενÝς πλεüνασμα εßναι λογιστικü, δεν προσελκýει επενδýσεις
Της ΑρτÝμιδος Σπηλιþτη
Τα περß«πρωτογενοýς πλεονÜσματος» εßναι για λαúκÞ κατανÜλωση εντüς και εκτüς συνüρων και ουδÝν ουσιαστικü αποτÝλεσμα Ýχουν, καθþς Ýνα λογιστικü πλεüνασμα δεν προσελκýει ξÝνες επενδýσεις, δεν αποτελεß κßνητρο για τους εγχþριους επενδυτÝς,δεν ενθαρρýνει την κατανÜλωση, δεν δημιουργεß θÝσεις εργασßας και δεν φÝρνει την ανÜπτυξη.
ΑυτÞ εßναι η κεντρικÞ ιδÝα των üσων αναφÝρει ο ΣΕΒ καθþς, üπως σημειþνει, «η επικοινωνιακÞ επικÝντρωση στον στüχο του πρωτογενοýς πλεονÜσματος εßναι σε μεγÜλο βαθμü αποπροσανατολιστικÞ» και διευκολýνει τους εταßρους μας, ιδιαßτερα τη Γερμανßα,þστε να συνεχßσουν να στηρßζουν την ΕλλÜδα.
Απü την Üλλη πλευρÜ, η Alpha Bank, εν üψει και της ΔΕΘ, σημειþνει üτι «εÜν αρχßσουμε να μοιρÜζουμε το πρωτογενÝς πλεüνασμα, προφανþς δεν θα επιστρÝψουμε στις αγορÝς και θα επιστρÝψουν στο προσκÞνιο τα σενÜρια Grexit». Οι αναλυτÝς της τρÜπεζας διαπιστþνουν συνωστισμü προθÝσεων για τη χρÞση του πρωτογενοýς πλεονÜσματος για επανασýσταση δαπανþν που περικüπτονται.
«Ακüμη δεν τον εßδαμε, ΓιÜννη τον βαφτßσαμε, λÝει ο λαüς», αναφÝρει χαρακτηριστικÜ και στÝλνει μÞνυμα στην κυβÝρνηση «καρφþνοντας» ωστüσο την αντιπολßτευση. «Και καλÜ, η αντιπολßτευση μπορεß να ξοδεýει φανταστικÜ λεφτÜ σε μια φανταστικÞ κυβÝρνηση σε μια φανταστικÞ χþρα. ΑλλÜ η κυβÝρνηση δεν δικαιοýται να διολισθαßνει σε μικροπολιτικοý χαρακτÞρα διανομÞ πüρων που αφοροýν την εξυπηρÝτηση του δημüσιου χρÝους, υπονομεýοντας Ýτσι την πρüσβαση στις αγορÝς», αναφÝρει η Alpha Bankστην ανÜλυσÞ της και ζητÜ δημοσιονομικÞ πειθαρχßα. Σýμφωνα πÜντως με τον ΣΕΒ, δßνοντας τη λογιστικÞ μÜχη του ελλεßμματος λησμονεßται ο στüχος της ανÜπτυξης. Ο Σýνδεσμος υποστηρßζει üτι η χþρα θα μπει και πÜλι σε αναπτυξιακÞ τροχιÜ μüνον αν γßνει αιχμÞ του δüρατος η παραγωγικÞ βÜση και η «εν πολλοßς υποτιμημÝνη και συκοφαντημÝνη ελληνικÞ βιομηχανßα», αναφÝρει και παραθÝτει μια σειρÜ στοιχεßων που αποδεικνýουν τη συμβολÞ της στα δημüσια Ýσοδα, στην απασχüληση με την αντßστοιχη συνεισφορÜ στα ασφαλιστικÜ ταμεßα.
«Η βιομηχανßα εßναι ο πραγματικüς πρωταθλητÞς της εθνικÞς οικονομßας», αναφÝρει ΣΕΒ και τονßζει üτι τα μÝλη του μοχθοýν και επενδýουν «ακüμα και στα πÝτρινα χρüνια της κρßσης, κÜτω απü αντßξοες συνθÞκες».
|