Του ΣτÝλιου Κοýλογλου
Η 11η Σεπτεμβρßου εßναι μια καταραμÝνη ημερομηνßα. Το 2001 Þταν η επßθεση στους δßδυμους πýργους που Üλλαξε δραματικÜ τον πλανÞτη,φυσικÜ προς το χειρüτερο: οι πüλεμοι στο ΙρÜκ και το ΑφγανιστÜν, η κüλαση του ΓκουαντÜναμο, το παγκüσμιο σýστημα παρακολουθÞσεων και ο απηνÞς διωγμüς του ανθρþπου που το αποκÜλυψε, üπως επßσης του ΑσÜνζ και των Αμερικανþν whistleblowers που αποκαλýπτουν την αλÞθεια, η μετατροπÞ των ΗΠΑ σε μεθυσμÝνο παγκüσμιο σερßφη που δεν δßνει λογαριασμü σε κανÝνα και η πρüσφατη διεθνÞς πειρατεßα κατÜ του προÝδρου ΜορÜλες της Βολιβßας, üλη αυτÞ η γιγαντιαßα οπισθοχþρηση της ανθρωπüτητας σε πρακτικÝς αδιανüητες δυο δεκαετßες πριν, θα εßχε πολý δýσκολα πραγματοποιηθεß αν η πτþση των δßδυμων πýργων δεν εßχε μετατρÝψει την ΑμερικÞ απü θýτη σε θýμα μιας πολýνεκρης τρομοκρατικÞς επßθεσης.
Ομως σχεδüν 3δεκαετßες πριν απü την επßθεση στην ΝÝα Υüρκη και την ΟυÜσιγκτον, στις 11Σεπτεμβρßου του 1973, Ýνα Üλλο σημαντικü γεγονüς εßχε την ßδια, αν üχι και μεγαλýτερη επßδραση στην πορεßα της ανθρωπüτητας. Γιατß η ανατροπÞ του εκλεγμÝνου ΣοσιαλιστÞ προÝδρου της ΧιλÞς Σαλβαντüρ ΑλλιÝντε δεν Þταν Ýνα ακüμη συνηθισμÝνο πραξικüπημα, απü αυτÜ που συνÞθιζε να οργανþνει η CIA, αν δεν της Üρεσε κÜποιος ΛατινοαμαερικÜνος πρüεδρος. Το τßμημα σε ανθρþπινες ζωÝς Þταν εξαιρετικÜ υψηλü, σε 30.000 υπολογßζονται οι νεκροß και οι εξαφανισμÝνοι,χþρια οι εξüριστοι. ΑλλÜ ανÜλογες Þ και μεγαλýτερες Þταν οι“παρÜπλευρες απþλειες” και στις Üλλες ανελÝητες επεμβÜσεις της ΟυÜσιγκτον στην πßσω αυλÞ της, απü την ΓουατεμÜλα και τον Αγιο Δομßνικο μÝχρι την ΝικαρÜγουα.
Η ιδιαιτερüτητα της χιλιανÞς περßπτωσης οφεßλεται σε 3 παρÜγοντες. Πρþτον στην επιβολÞ της στρατιωτικÞς δικτατορßας σε μια χþρα της ΛατινικÞς ΑμερικÞς με μεγÜλη δημοκρατικÞ παρÜδοση: η κατÜλυση της δημοκρατßας στην ΧιλÞ, πÞγε πßσω ολüκληρη την Ηπειρο. Δεýτερον, η ανατροπÞ ενüς προÝδρου που εßχε επαγγελθεß μια κοινωνßα με δικαιοσýνη, με πολιτισμü που ο ßδιος ο ΑλλιÝντε ακτινοβολοýσε και με εθνικÞ αξιοπρÝπεια αποτÝλεσε την ταφüπλακα στην στρατηγικÞ της ειρηνικÞς μετÜβασης τον σοσιαλισμü, γεγονüς που εßχε τερÜστιες επιπτþσεις στους προσανατολισμοýς της αριστερÜς σε παγκüσμιο επßπεδο.
Ο ευρωκομουνισμüς που τüτε κÝρδιζε Ýδαφος στην ΕυρþπηυπÝστη θανατηφüρο πλÞγμα με την τραγικÞ εξÝλιξη του χιλιανοý πειρÜματος να τροφοδοτεß τις πιο αναχρονιστικÝς τÜσεις : απü την υιοθÝτηση του “γκεβαρισμοý” Þ και της τρομοκρατßας σε χþρες üπου η κοινωνικÞ πραγματικüτητα Þταν τελεßως διαφορετικÞ, üπως Ýγινε στην ΔυτικÞ Ευρþπη και ιδιαßτερα στην Ιταλßα με τις ΕρυθρÝς Ταξιαρχßες μÝχρι την επικρÜτηση στο παγκüσμιο αριστερü και κομουνιστικü κßνημα κομμÜτων τýπου σταλινικÞς καρικατοýρας, üπως στα δικÜ μας το ΚΚΕ.
Η τρßτη üμως και πιο σημαντικÞ συνÝπεια της τραγωδßας της ΧιλÞς, Þταν üτι αποτÝλεσε το πειραματüζωο του νεοφιλελευθερισμοý. ΜÝχρι το1973 η ΧιλÞ Þταν μια φτωχÞ αλλÜ παρ üλα αυτÜ απü τις πιο ανεπτυγμÝνες χþρες της Ηπεßρου, με Ýνα δßκτυο ανεπτυγμÝνων για την εποχÞ υπηρεσιþν κοινωνικÞς πρüνοιας. ΑμÝσως μετÜ το πραξικüπημα του ΠινοσÝτ, αποβιβÜστηκαν στη χþρα οι Chicago Boys του Φρßντμαν, μια ομÜδα βασικÜ χιλιανþν οικονομολüγων μαθητþν του νεοφιλελεýθερου γκουροý, που αξιοποßησαν την πλÞρη κατÜλυση των δικαιωμÜτων των εργαζüμενων και τον τρüμο, για να επιβÜλλουν την πιο ριζικÞ αλλαγÞ των κοινωνικþν σχÝσεων που Ýχει σημειωθεß σε μια χþρα, ßσως απü την Üνοδο των Ναζß στην Γερμανßα. Ηταν ο ßδιος ο Φρßντμαν που επισκÝφτηκε τüτε στο ΣαντιÜγκο τον δικτÜτορα για να τον συμβουλεýσει πως θα καταστρÝψει το κοινωνικü κρÜτος για να το αντικαταστÞσει με Ýνα νÝο σýστημα, üπου üσοι Ýχουν πληρþνουν διüδια ακüμη και για τον αÝρα που αναπνÝουν, ενþ οι μη Ýχοντες πετιοýνται στον ΚαιÜδα.
Το μοντÝλο σημεßωσε επιτυχßα- και πως Üλλωστε να αποτýχει αφοý üποιος αντιδροýσε πÝθαινε στα βασανιστÞρια- για να εξαχθεß στη συνÝχεια στην ΑργεντινÞ και στην ΟυρουγουÜη, σε üλες τις χþρες üπου Ýδρασε το πινοσετικÞς Ýμπνευσης τρομοκρατικü δßκτυο με την“Επιχεßρηση Κüνδωρ”, που περιελÜμβανε δολοφονßες αντιφρονοýντων και τρομοκρατικÝς επιθÝσεις üχι μüνο στην ΛατινικÞ ΑμερικÞ αλλÜ στην καρδιÜ της ΟυÜσιγκτον Þ και στην Ευρþπη.
Οταν δÝκα χρüνια αργüτερα, στις αρχÝς της δεκαετßας του 80, το Μεξικü βρÝθηκε με Ýνα χρÝος προς τις βορειοαμερικανικÝς τρÜπεζες που δεν μποροýσε να αποπληρþσει, ο Αμερικανüς πρüεδρος Ρüναλντ ΡÝηγκαν, θαυμαστÞς του Φρßντμαν, εφÜρμοσε για να σþσει τις τρÜπεζες της χþρας του, την ßδια νεοφιλελεýθερη συνταγÞ που εßχε δοκιμαστεß στην ΧιλÞ. Ετσι ο νεοφιλελευθερισμüς Üρχισε να διαδßδεται σαν πανοýκλα σε üλη τον πλανÞτη.
Η βασικÞ μÝθοδος εφαρμογÞς εßναι αυτÞ που περιγρÜφει θαυμÜσια στο "Δüγμα του σοκ" η ΝÜομι ΚλÜιν: η εκμετÜλλευση μιας καταστροφÞς, φυσικÞς Þ κοινωνικÞς, þστε να επιβληθοýν στον σοκαρισμÝνο, φοβισμÝνο και ενßοτε ενοχοποιημÝνο πληθυσμü μÝτρα που κÜτω απü κανονικÝς συνθÞκες δεν θα εßχε ποτÝ αποδεχθεß.Στην ΧιλÞ μπορεß να Þταν το σοκ απü το πραξικüπημα και ο φüβος απü τα τανκς. Το 2010 σε μια ευρωπαúκÞ χþρα επßσης πειραματüζωο, Þταν το σοκ απü την ανακÜλυψη ενüς χρÝους για το οποßο κανεßς μÝχρι τüτε δεν εßχε ενημερþσει τον πληθυσμü και η πρüκληση σýγχυσης για τις πραγματικÝς αιτßες της κρßσης, η ενοχοποßηση του αφοý “μαζß τα φÜγαμε” και ο φüβος üτι η üποια αντßδραση στα επαχθÞ μÝτρα,απÝναντι στα οποßα δεν υπÜρχει υποτßθεται εναλλακτικÞ λýση, θα μποροýσε να χειροτερεýσει τα πρÜγματα.
Μπορεß η Üλλη 11του ΣεπτÝμβρη του 1973 να εßναι πιο μακρινÞ απü αυτÞν του 2011, αλλÜ η ΧιλÞ εßναι πολý κοντÜ στην ΕλλÜδα..
ΠηγÞ: tvxs.gr, 11/9/2013
|
