|
ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΤΟΛΙΟΥ*
ΣυνÞθως μια ομÜδα που παßζει στο γÞπεδü της, Ýχει ως γνωστüν το «πλεονÝκτημα Ýδρας». ¼μως για τους «επιχειρηματικοýς ομßλους»... το «κερδßζειν» μπορεß να εξασφαλßζεται καλýτερα και «εκτüς Ýδρας»! ΜιλÜμε για το φαινüμενο που παρατηρεßται τελευταßα στην ΕλλÜδα, üπου μεγÜλες επιχειρÞσεις απ' τον χþρο κυρßως της βιομηχανßας, μετακομßζουν στο εξωτερικü. Πρüκειται για τις «μητρικÝς» των ομßλων ΦΑΓΕ (Φιλßππου), 3Ε -Coca - Cola (Δαβßδ - ΛεβÝντη), S & B (Κυριακüπουλου), «ΒιοχÜλκο» (Στασινüπουλου), Α-Β Βασιλüπουλου, κ.Ü., ενþ ανÜλογα σχÝδια, σýμφωνα με δημοσιεýματα, Ýχουν και Üλλοι üμιλοι, π.χ. «ΤιτÜν» (Κανελλüπουλου-Παπαλεξüπουλου), «Μυτιληναßος» (Μυτιληναßου), κ.Ü.
Αιτßες φυγÞς και οι υπεýθυνοι
Η βαθιÜ οικονομικÞ κρßση παßζει καθοριστικü ρüλο, δεδομÝνου üτι μεταβÜλλει μεταξý Üλλων και το οικονομικü επιχειρηματικü περιβÜλλον. Πρüκειται για κρßση του ελληνικοý καπιταλισμοý και επß πλÝον κρßση της Ευρωζþνης που επιδεινþνει üχι μüνο τις συνθÞκες ζωÞς και εργασßας του ελληνικοý λαοý, αλλÜ και τους üρους δρÜσης του ελληνικοý κεφαλαßου και μερßδων της επιχειρηματικÞς ελßτ, πρþτα απ' üλα της βιομηχανικÞς. Οι ειδικüτερες αιτßες αφοροýν τη «στενüτητα» χρηματοδüτησης απü το τραπεζικü σýστημα και το υψηλüτερο κüστος σε σχÝση με το παρελθüν. Επßσης το δυσμενÝς κλßμα που διαμορφþνει διεθνþς η κατÜσταση χρεωκοπßας της ελληνικÞς οικονομßας και μεταφρÜζεται στο κüψιμο εμπορικþν «πιστþσεων» απü τις ξÝνες επιχειρÞσεις. Η κρßση στενεýει επßσης τα περιθþρια διατÞρησης ορισμÝνων προνομßων των «κρατικοδßαιτων» καπιταλιστþν απü προμÞθειες, δημüσια Ýργα, κ.Ü. ΑυτÝς εßναι οι κυριüτερες αιτßες «φυγÞς» που επικαλοýνται οι επιχειρηματßες, «καταγγÝλλοντας» παρÜλληλα την «πολιτεßα», δηλ. την κυβÝρνηση, για αδιαφορßα, πιÝζοντας Ýμμεσα για νÝες ευνοúκÝς ρυθμßσεις!
Ωστüσο αποκρýπτουν, κρßσιμης σημασßας ζητÞματα και πρþτα απ' üλα üτι τα μÝτρα του «Μνημονßου» Ýχουν μειþσει δραστικÜ την αξßα της εργατικÞς δýναμης (περικοπÝς μισθþν -επιδομÜτων- κοινωνικþν δαπανþν), τη διÜλυση των εργασιακþν σχÝσεων (ωρÜρια, απολýσεις, συλλογικÝς συμβÜσεις, κ.Ü.), τις μεγÜλες περικοπÝς κοινωνικþν δαπανþν, ενþ δεκÜδες χιλιÜδες νÝοι, κυρßως επιστÞμονες, αναζητοýν την τýχη τους στο εξωτερικü. Αποσιωποýν επßσης üτι η συμμετοχÞ της χþρας στην Ευρωζþνη με τα συνακüλουθα «Μνημüνια» (συνειδητÞ επιλογÞ και εμμονÞ της εγχþριας οικονομικÞς και πολιτικÞς ελßτ), επιδεινþνει την ýφεση (πτþση παραγωγÞς, απασχüλησης, εισοδÞματος, ελλειμμÜτων, χρÝους, κ.λπ.) και «διαβρþνει» την ανταγωνιστικüτητα της οικονομßας, κÜνοντας μεταξý Üλλων το «επιχειρεßν» του ελληνικοý κεφαλαßου πιο δýσκολο (Þδη 500.000 μικρομεσαßες επιχειρÞσεις και ορισμÝνες μεγÜλες, Ýχουν βÜλει λουκÝτο).
Η περßπτωση της «ΒιοχÜλκο»
Η πρüσφατη ανακοßνωση του ομßλου «ΒιοχÜλκο» (συμφερüντων οικογÝνειας Στασινüπουλου), για μεταφορÜ της Ýδρα της μητρικÞς εταιρßας στο ΒÝλγιο, συμπυκνþνει τη στρατηγικÞ της βιομηχανικÞς ελßτ. Σημειþνουμε üτι ο üμιλος Στασινüπουλου εßναι απü τους μεγαλýτερους πολυκλαδικοýς και πολυεθνικοýς ομßλους της ελληνικÞς οικονομßας (60 εταιρεßες στην ΕλλÜδα και στο εξωτερικü),1 με μονοπωλιακÞ θÝση στον κλÜδο της μεταλλουργßας, ιδιαßτερα στους κλÜδους χÜλυβα (ΣΙΔΕΝΟΡ), αλουμινßου (ΕΛΒΑΛ) και χαλκοý (ΧΑΛΚΟΡ), απασχολþντας 7.500-8.00 Üτομα. Το «σχÝδιο φυγÞς» (με Ýξοδο απü το ελληνικü ΧρηματιστÞριο) προβλÝπει συγχþνευση (με απορρüφηση) της μητρικÞς εταιρεßας συμμετοχþν «ΒιοχÜλκο Α.Ε.» απü την «Viochalco SA» με Ýδρα το ΒÝλγιο και στη συνÝχεια συγχþνευση (απορρüφηση) της τελευταßας απü την Cofidin SA (Compagnie Financiere et de Development Industriel SA), με Ýδρα το ΒÝλγιο. Η παραγωγικÞ δραστηριüτητα στην ΕλλÜδα θα διατηρηθεß. ΔιαρροÝς στον τýπο κÜνουν λüγο üτι η εταιρεßα δεν βρßσκει επαρκεßς πιστþσεις, üτι τα επιτüκια εßναι υψηλÜ, η φορολογßα μεγÜλη κ.Ü., προβλÞματα που δεν θα Ýχει με τη μεταφορÜ στο εξωτερικü και εßσοδο της στο χρηματιστÞριο «Euronext» των Βρυξελλþν. ΣχεδιÜζεται μÜλιστα επιστροφÞ στο ελληνικü ΧρηματιστÞριο, üπως Ýκανε και η 3Ε (Coca - Cola). Η κυβÝρνηση προκειμÝνου να ανακüψει την τÜση περιθωριοποßησης του Χρηματιστηρßου και τον πολιτικü αντßκτυπο, προσπαθεß να «μπλοκÜρει» την Ýξοδο της «ΒιοχÜλκο» απü το ΧΑΑ (ειδικÞ τροπολογßα του Ν.3371 ετοιμÜζει η ΕπιτροπÞ ΚεφαλαιαγορÜς), θÝτοντας ως üρο εξαγορÜς της «ΒιοχÜλκο Α.Ε.» απü την «Viochalco SA», την «υποχρεωτικÞ δημüσια πρüταση προς τους μετüχους» των 6 θυγατρικþν της ΒιοχÜλκο που εßναι στο ΧρηματιστÞριο που μüνο σε περßπτωση συγκÝντρωσης 95% των μετοχþν μπορεß να γßνει απορρüφηση.
ΚρÜτος, κυβÝρνηση και επιχειρηματικÞ ελßτ
Στην απüφαση της ΒιοχÜλκο για «μετακüμιση» στο εξωτερικü υπÞρξε εκ μÝρους του ΣΕΒ Üμεση παρÝμβαση προς την κυβÝρνηση. Σε ανακοßνωση του (ΝαυτεμπορικÞ, 17.9.13) αφοý αναφÝρεται στη σημασßα της βιομηχανßας για την οικονομßα, επισημαßνει üτι η «ανθεκτικüτητα της εξαντλεßται, λüγω της Ýλλειψης ρευστüτητας, της υπεφορολüγησης, του αβÜσταχτου κüστους ενÝργειας, αντιεπενδυτικοý περιβÜλλοντος, κÜ». Και καταλÞγει üτι η αποβιομηχÜνιση δεν εßναι οýτε πραγματικüτητα, οýτε νομοτÝλεια. Εßναι θÝμα πολιτικÞς, εßναι θÝμα επιλογÞς», ενþ προσθÝτει üτι «η αλλαγÞ Ýδρας της ΒιοχÜλκο, δεν θßγει την παραγωγικÞ δραστηριüτητα, την απασχüληση και τις εξαγωγÝς». Τρßα στοιχεßα Ýχουν ενδιαφÝρον στην ανακοßνωση. Πρþτον, αναγνωρßζει την ανÜγκη βιομηχανικÞς πολιτικÞς, χωρßς üμως να λÝει κουβÝντα για το κυρßαρχο πλαßσιο νεοφιλελεýθερης πολιτικÞς που αρνεßται την κρατικÞ ρýθμιση και τις πολιτικÝς Μνημονßου που χαντακþνουν οικονομßα και κοινωνßα. Δεýτερον, επικαλεßται την κρατικÞ στÞριξη, ενþ ο ßδιος ταυτüχρονα πρωταγωνιστεß στη συρρßκνωση της κρατικÞς παρÝμβασης (μεßωση ΠΔΕ, ξεποýλημα ΔΕΚΟ, διÜλυση κοινωνικοý τομÝα, κ.Ü.). ΤÝλος στηρßζει Ýμμεσα την επιλογÞ εγκατÜστασης της «ΒιοχÜλκο» στο εξωτερικü, για εξυπηρÝτηση των συμφερüντων της, ...«δικαιþνοντας» üμως τον πρüεδρο των Γερμανþν βιομηχÜνων ΚαúτÝλ, ο οποßος πριν Ýνα χρüνο εßχε πει üτι «η επιχειρηματικÞ ελßτ στην ΕλλÜδα ζητÜει να γßνουν επενδýσεις ξÝνων εταιρειþν, ενþ η ßδια βγÜζει τα κεφÜλαια της στο εξωτερικü»!
ΠαραγωγικÞ ανασυγκρüτηση και βιομηχανικÞ πολιτικÞ
Με αφορμÞ τη «φυγÞ» μεγÜλων επιχειρÞσεων στο εξωτερικü, Ýρχεται στο προσκÞνιο απü Ýναν Üλλο δρüμο, το κρßσιμο ζÞτημα της παραγωγικÞς ανασυγκρüτησης της οικονομßας, ιδιαßτερα στη βιομηχανßα. Η κυρßαρχη ελßτ στην ΕλλÜδα (πολιτικÞ και οικονομικÞ) σε συνεργασßα με τα υπερεθνικÜ της «αφεντικÜ» (Ε.Ε. - ΕΚΤ - ΔΝΤ), Ýχουν στην ουσßα χρεωκοπÞσει την οικονομßα και τον ελληνικü λαü. Η συνÝχιση της κυριαρχßας τους μüνο πρüσθετα δεινÜ συνεπÜγονται για τον τüπο. Η κατÜργηση του Μνημονßου και διαγραφÞ του χρÝους, σε συνδυασμü με την εθνικοποßηση-κοινωνικοποßηση των τραπεζþν, η διατÞρηση και επÝκταση των ΔΕΚΟ σε στρατηγικοýς κλÜδους, η στÞριξη της αγοραστικÞς δýναμης μισθþν και συντÜξεων, οι πολιτικÝς ανÜπτυξης κλÜδων και αýξησης της απασχüλησης, η διασφÜλιση εργασιακþν δικαιωμÜτων, το νÝο πλαßσιο επιχειρηματικÞς δρÜσης κ.Ü., αποτελοýν συνεκτικοýς κρßκους της παραγωγικÞς ανασυγκρüτησης. Εξυπακοýεται üτι η προþθηση αυτοý του «σχεδßου», μüνο μια κυβÝρνηση της ΑριστερÜς με πυρÞνα το ΣΥΡΙΖΑ μπορεß να φÝρει σε πÝρας, Ýχοντας την ενεργητικÞ στÞριξη της μεγÜλης πλειοψηφßας του ελληνικοý λαοý.
1. ΑναλυτικÜ βλ. Γ. Τüλιος (1999), «ΣυγκÝντρωση κεφαλαßου, οικονομικοß üμιλοι και οικονομικÞ ελßτ», εκδ. «ΕλληνικÜ ΓρÜμματα», ΑθÞνα, σελ. 229-240.
* Ο ΓιÜννης Τüλιος εßναι διδÜκτωρ οικονομικþν, μÝλος Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ
|