Ç ÔÁÕÔÏÔÇÔÁ ÌÁÓ | ÓÕÍÔÏÌÅÓ ÅÉÄÇÓÅÉÓ | ÁÍÁÊÏÉÍÙÓÅÉÓ - ÅÖÇÌÅÑÉÄÁ | ÅÃÊÏËÐÉÏ | Ó×ÅÔÉÊÁ LINKS | ÅÐÉÊÏÉÍÙÍÉÁ






Óýíôïìåò ÅéäÞóåéò  
Ðßóù óôá Óýíôïìåò ÅéäÞóåéò  

   ÓÕËËÏÃÉÊÅÓ ÓÕÌÂÁÓÅÉÓ : ÔÏ ÔÏÐÉÏ ÔÇÓ ÊÑÉÓÇÓ



 

Της ΔΕΣΠΟΙΝΑΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΤΟΖΙΔΗ*

Η υλοποßηση της βÜρβαρης μνημονιακÞς πολιτικÞςστη χþρα μας εßχε πολý συγκεκριμÝνες επιπτþσεις στο χþρο των εργασιακþν δικαιωμÜτωνμε τις αλλεπÜλληλες αλλαγÝς στο νομοθετικü πλαßσιο των συλλογικþν διαπραγματεýσεων που εγκαινιÜστηκαν με την ψÞφιση του Ν. 3899/2010 και συνεχßστηκαν και εντÜθηκαν με την ψÞφιση των Ν. 4024/2011, Ν. 4046/2012 και την Ýκδοση της ΠρÜξης Υπουργικοý Συμβουλßου (Π.Υ.Σ.) 6/28.02.2012. Με την ψÞφιση των παραπÜνω νüμων επιτεýχθηκε η απορρýθμιση των εργασιακþν σχÝσεων με την κατÜργηση σειρÜς εργατικþν δικαιωμÜτων (μονομερÞς προσφυγÞ στη μεσολÜβηση και τη διαιτησßα,μετενÝργεια των συλλογικþν συμβÜσεων κ.Ü.). Τα συμβαλλüμενα μÝρη οδηγοýνται, πλÝον, σε νÝες ισορροπßες για την ανανÝωση των συμβÜσεων, με τον επαναπροσδιορισμü των üρων αμοιβÞς και των συνθηκþν εργασßας με τροποποßηση των ισχυουσþν διατÜξεων προς το χειρüτερο για τους εργαζüμενους και τις εργαζüμενες.

Η μελÝτη των Χρ. ΙωÜννου και Κ. Παπαδημητρßουμε τßτλο «Οι συλλογικÝς διαπραγματεýσεις στην ΕλλÜδα τα Ýτη 2011 και 2012»κατÝγραψε τις αρνητικÝς μεταβολÝς και τις συνÝπειες που εßχαν στους üρους αμοιβÞς της εργασßας και στις εργασιακÝς σχÝσεις.

Η κατÜργηση του Ο.ΜΕ.Δ.

ΜÝχρι το 2009, οι συλλογικÝς διαπραγματεýσεις βασßζονταν στην αλληλουχßα των διαδικασιþν του Ν. 1876/1990,δηλαδÞ τη δυνατüτητα προσφυγÞς στη ΜεσολÜβηση μετÜ απü την πρüσκληση της μιας πλευρÜς (κατÜ κανüνα της εργατικÞς), την επßκληση αποτυχßαςστις απευθεßας συλλογικÝς διαπραγματεýσεις, και, εν συνεχεßα, τη δυνατüτητα μονομεροýς προσφυγÞς στη Διαιτησßα.

ΑυτÞ η «κανονικüτητα»αρχικÜ ανατρÝπεται το 2011 (με το Üρθρο 14 του Ν. 3899/2010), που περιορßζει την προσφυγÞ στη διαιτησßα μüνο για τον καθορισμü του βασικοý μισθοý Þ/ και του βασικοý ημερομισθßου και στη συνÝχεια το 2012 με το Üρθρο 1 παρ. 6 του Ν.4046/2012 και την Π.Υ.Σ. 6/28.02.2012 οπüτε απαιτεßται πλÝον η συναßνεση και των δýο πλευρþν της συλλογικÞς διαπραγμÜτευσης για την προσφυγÞ στη διαιτησßα.

Οι παραπÜνω νομοθετικÝς παρεμβÜσεις εßχαν σαν αποτÝλεσμα την προσωρινÞ Þ οριστικÞ Ýκλειψη της Διαιτησßαςως μÝσου ρýθμισης των συλλογικþν διαφορþν και ειδικüτερα ως μÝσου ρýθμισης σημαντικοý μÝρους των Κλαδικþν, Ομοιοεπαγγελματικþν και Επιχειρησιακþν Σ.Σ.Ε.

Ο Ο.ΜΕ.Δ. εξÝδιδε 50 ΔιαιτητικÝς ΑποφÜσεις το χρüνοκατÜ μ.ü. ΣυγκεκριμÝνα, την προηγοýμενη δεκαετßα ο αριθμüς των διαιτητικþν αποφÜσεων κυμαινüταν μεταξý 52 και 83. Το 2011 εκδüθηκαν 28 διαιτητικÝς αποφÜσεις και το2012, πριν απü την κατÜργηση της δυνατüτητας μονομεροýς προσφυγÞς, μüλις οκτþ.ΜετÜ τον ΦεβρουÜριο 2012 δεν Ýχει εκδοθεß καμßα διαιτητικÞ απüφαση.

Επιπτþσεις στις συλλογικÝς συμβÜσεις

ΚατÜ την περßοδο 1992 – 2008Þταν η εργατικÞ πλευρÜ που κατÞγγειλε και επÝσπευδε την αναδιαπραγμÜτευση των Σ.Σ.Ε. Το 2012 η πρωτοβουλßα περνÜ στην εργοδοτικÞ πλευρÜ που επιδιþκει να εκμεταλλευθεß την κατÜργηση της μονομεροýς προσφυγÞς στη διαιτησßα και να επιτýχει την αρνητικÞ αναπροσαρμογÞ μισθþν και ημερομισθßων και την απορρýθμιση των συνθηκþν εργασßας με αντικατÜσταση των συλλογικþν συμβÜσεων με ατομικÝς.ΣυνομιλητÝς της δεν θα εßναι πλÝον οι εργατικÝς συνδικαλιστικÝς οργανþσεις αλλÜ οι πρωτοεμφανιζüμενες ενþσεις προσþπων.

ΠρÜγματι, σýμφωνα με τα στοιχεßα της μελÝτης για το 2012 (βλÝπε Πßνακα 1), καταγρÜφεται «ραγδαßα αποκÝντρωση των συλλογικþν διαπραγματεýσεων προς το επßπεδο των επιχειρÞσεων και ταυτüχρονη υποχþρηση του βαθμοý κÜλυψης της αγορÜς εργασßας με ρυθμßσεις προερχüμενες απü ΣυλλογικÝς ΣυμβÜσεις Εργασßας (Σ.Σ.Ε.), ΚλαδικÝς και ΟμοιοεπαγγελματικÝς».

ΠΙΝΑΚΑΣ 1

ΕΤΟΣ

ΟΜΟΙΟΕΠΑΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ

ΚΛΑΔΙΚΕΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ

ΕΘΝΙΚΕΣ

ΤΟΠΙΚΕΣ

2008

60

29

142

230

2009

26

17

77

227

2010

41

20

52

238

2011

20

8

35

179

2012

7

10

20

976

Εßναι χαρακτηριστικü (Πßνακας 2)üτι το 2012υπογρÜφηκαν 976 επιχειρησιακÝς συμβÜσεις üταν το2010 εßχαν υπογραφεß 238 και το 2011 μüλις 179 ενþ την περßοδο 1992 –2009 ο μÝγιστος ετÞσιος αριθμüς επιχειρησιακþν συμβÜσεων που υπογρÜφηκαν δεν ξεπÝρασε τις 245 (1996).

Πßνακας 2 – ΕπιχειρησιακÝς Σ.Σ.Ε. ανÜ εßδος συνδικαλιστικÞς οργÜνωσης

ΣυνδικαλιστικÞ ΟργÜνωση

2011

%

2012

%

Επιχειρησιακü Σωματεßο

97

69,3

167

17,4

¸νωση Προσþπων

30*

21,4

696

72,6

ΠρωτοβÜθμιο Σωματεßο

-

-

95

9,9

Ομοσπονδßα

13

9,3

1

0,1

Σýνολο

140

100

959

100

*ΝΟΕ2011: 6 – ΔΕΚ2011: 24

Ο ρüλος των Ενþσεων Προσþπων

Ο πολλαπλασιασμüς των Επιχειρησιακþν Σ.Σ.Ε.συνδÝεται με τη μεταβολÞ του νομικοý πλαισßου σýναψης συλλογικþν συμβÜσεων εργασßας.ΣυγκεκριμÝνα, με την εφαρμογÞ των διατÜξεων του Ν. 4024/2011 (Üρθρο 37)δüθηκε η δυνατüτητα κατÜρτισης Επιχειρησιακþν Σ.Σ.Ε. και απü Ενþσεις Προσþπων και σε επιχειρÞσεις με λιγüτερουςαπü 50 εργαζüμενους ενþ καταργÞθηκαν οι ΕιδικÝς ΕπιχειρησιακÝς Σ.Σ.Ε. Σημειþνεται üτι Ενþσεις Προσþπων,σýμφωνα με το Ν. 3986/2011, μποροýν να συσταθοýν απü το 25%τουλÜχιστον των εργαζομÝνων στην επιχεßρηση που απασχολεß περισσüτερους απü 20εργαζüμενους και 15%εφüσον ο συνολικüς αριθμüς των εργαζομÝνων στην επιχεßρηση δεν υπερβαßνει τους20 εργαζüμενους. ΕπιπλÝον δüθηκε η δυνατüτητα απüκλισης απü τις ρυθμßσεις των üρων αμοιβÞς της εργασßας και εργασιακþν σχÝσεων απü τις αντßστοιχες κλαδικÝς Σ.Σ.Ε.

Εßναι χαρακτηριστικü üτι το 72,6%των επιχειρησιακþν Σ.Σ.Ε. υπογρÜφηκε απü ¸νωση Προσþπων και μüλις το 17,4% απü Επιχειρησιακü Σωματεßο. Το 86,2% των επιχειρησιακþν Σ.Σ.Ε. που συνÞφθησαν το2012 αφορÜ σε πρþτη υπογραφÞ επιχειρησιακÞς σýμβασης και δρομολογÞθηκε μÝσω των ενþσεων προσþπων (83,8%).

Η μεßωση των αποδοχþν

Η μεταβολÞ δεν εßναι μüνο ποσοτικÞ. Η παρÜδοση, μÝχρι το 2010, Þθελε τις επιχειρησιακÝς συμβÜσεις να επιφÝρουν βελτιþσεις στις αποδοχÝς των εργαζομÝνων, «υψηλüτερες» αυτþν των κλαδικþν. ΜετÜ τις νομοθετικÝς παρεμβÜσεις, κυρßως με το Ν. 4042/2011,αποτελοýν πλÝον μηχανισμü επιβολÞς μειþσεων στις αμοιβÝς της εργασßας.

Απü τις επιχειρησιακÝς Σ.Σ.Ε. που προβλÝπουν μεßωση αποδοχþν το 65,4% υπογρÜφηκε απü τις Ενþσεις Προσþπων και μüλις το 3,5% απü επιχειρησιακÜ σωματεßα. ΑντιθÝτως, απü τις Σ.Σ.Ε. που προβλÝπουν σταθερüτητα των αποδοχþν το1% υπογρÜφηκε απü Ýνωση προσþπων και το 33,5% απü επιχειρησιακü σωματεßο.

Εßναι απαραßτητο να σχολιÜσουμε στο σημεßο αυτü τι εκπροσωποýν οι λεγüμενες ενþσεις προσþπων που σωρηδüν υπογρÜφουν πλÝον επιχειρηματικÝς συλλογικÝς συμβÜσεις εργασßας. Οι ενþσεις προσþπων εκπροσωποýνται κατÜ κýριο λüγο απü στελÝχη της επιχεßρησης Þ απü πρüσωπα συγγενικÜ του εργοδüτη. Ακüμα και εÜν μιλοýσαμε για εργαζüμενους που θα επιθυμοýσαν τη διεξαγωγÞ κÜποιου διαλüγου, η Ýλλειψη συνδικαλιστικÞς προστασßας, ο κßνδυνος της ατομικÞς διαπραγμÜτευσης , τα πρωτοφανÞ ποσοστÜ ανεργßας και οι διοικητικÜ απελευθερωμÝνες απολýσεις,υποχρεþνουν την εργατικÞ πλευρÜ σε Üνευ üρων συναßνεση.

Πßνακας 3 - ΕπιχειρησιακÝς Σ.Σ.Ε. ανÜ κλÜδο και ανÜ εýρος μεταβολÞς στις αποδοχÝς

Μεταποßηση

Χονδρικü-Λιανικü Εμπüριο

Ξενοδοχεßα- Εστιατüρια

Λοιποß

ΣΥΝΟΛΟ

ΣταθερÝς

121

8

2

25

156

Αýξηση

5

-

-

2

7

Μεßωση 5%-14%

17

11

4

18

50

Μεßωση 15% και Üνω

44

38

17

37

136

Ε.Γ.Σ.Σ.Ε.*

113

130

143

79

465

¶λλο**

34

26

22

70

152

ΝομοθετημÝνος μισθüς

1

2

5

2

10

Σýνολο

335

215

193

233

976

* Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. : προσαρμογÞ των αμοιβþν στα κατþτατα üρια μισθþν και ημερομισθßων της Ε.Γ.Σ.Σ.Ε.

** ¶λλο: «συγγενεýουν» περισσüτερο με σταθερüτητα αμοιβþν ενþ περιλαμβÜνουν και Σ.Σ.Ε. οι οποßες δεν αφοροýν μισθολογικÜ ζητÞματα.

¼πως προκýπτειαπü τα στοιχεßα του Πßνακα 3, το 47,6% των συμβÜσεων αφοροýσε σε προσαρμογÞ των αμοιβþν στα κατþτατα üρια μισθþν και ημερομισθßων της Ε.Γ.Σ.Σ.Ε.,το 19% σε ρητÞ και ευθεßα μεßωση των αποδοχþν, στο 16% των συμβÜσεων οι αποδοχÝς των εργαζομÝνων παρÝμειναν σταθερÝς ενþ εßναι ελÜχιστο το ποσοστü των συμβÜσεων που προÝβλεψαν αυξÞσεις σε μισθοýς Þ ημερομßσθια (0,7%).

Απü τα παραπÜνω στοιχεßα, γßνεται ξεκÜθαρο üτι εγκαταλεßπεται πλÝον το ευνοúκü πλαßσιο ρυθμßσεων που üριζαν οι κλαδικÝς και ομοιοεπαγγελματικÝς Σ.Σ.Ε. και γßνεται σημεßο αναφορÜς η Ε.Γ.Σ.Σ.Ε.

Οι αλλαγÝς στις εργασιακÝς σχÝσεις

Οι δυσμενεßς αλλαγÝς στο αντικεßμενο των συλλογικþν συμβÜσεων δεν εξαντλοýνται στις αμοιβÝς της εργασßας. Σýμφωνα με τα στοιχεßα του Σþματος Επιθεωρητþν Εργασßας (Σ.ΕΠ.Ε.) για το Ýτος 2012, παρατηρεßται μια σημαντικÞ μεßωση των συμβÜσεων εργασßας πλÞρους απασχüλησης που αντιπροσωπεýουν το 55% των νÝων συμβÜσεων üταν το 2010αντιπροσþπευαν το 66,9% και το 2011 το 59,7%. Αντßστοιχα οι συμβÜσεις μερικÞς απασχüλησης αυξÞθηκαν απü το 6,6 % του συνüλου των νÝων συμβÜσεων το 2010, στο9,6% των νÝων συμβÜσεων εργασßας για το Ýτος 2012.

Ακüμη μεγαλýτερη εßναι η μεταβολÞ στις συμβÜσεις πλÞρους απασχüλησης προηγουμÝνων ετþν που μετατρÜπηκαν σε συμβÜσεις μερικÞς απασχüλησης. Το 2012 αυτÝς οι συμβÜσεις εßναι αυξημÝνες κατÜ 53%περßπου σε σýγκριση με το 2011 και στη συντριπτικÞ πλειοψηφßα (80%) οι μεταβολÝς Ýγιναν με μονομερÞ απüφαση του εργοδüτη.

Τι να κÜνουμε;

Η κατÜσταση που Ýχει δημιουργηθεß στο χþρο των συλλογικþν συμβÜσεων απαιτεß πολý συγκεκριμÝνες παρεμβÜσεις προκειμÝνου να ανατραποýν οι αρνητικÝς επιπτþσεις, ιδιαßτερα αν ληφθοýν υπüψη και τα υψηλÜ ποσοστÜ ανεργßας. Δεν επαρκοýν, αν και απαραßτητες,οι νομοθετικÝς πρωτοβουλßες αποκατÜστασης του καθεστþτος των συλλογικþν διαπραγματεýσεων που ßσχυε μÝχρι το 2010. ΠρÝπει να βρεθοýν τρüποι να αντιμετωπισθεß η υποκατÜσταση των εργατικþν συνδικαλιστικþν οργανþσεων απü τις ενþσεις προσþπων που παßζουν πολý συγκεκριμÝνο ρüλο στη διαμüρφωση των üρων αμοιβÞς της εργασßας και των εργασιακþν σχÝσεων. Απαιτεßται η Üμεση διατýπωση νομοθετικþν πρωτοβουλιþν που θα ισχυροποιοýν τη θÝση των εργαζομÝνων στις επιχειρÞσεις λαμβÜνοντας ιδιαßτερη μÝριμνα για την ουσιαστικÞ συνδικαλιστικÞ εκπροσþπηση των εργαζüμενων στις επιχειρÞσεις που απασχολοýν μÝχρι 20 Üτομα, που εßναι και η συντριπτικÞ πλειοψηφßα των ελληνικþν επιχειρÞσεων, η απαγüρευση των απολýσεων σε επιχειρÞσεις με κερδοφορßα και η αιτιολüγηση της απüλυσης στις υπüλοιπες,κÜτι Üλλωστε που ισχýει στις περισσüτερες χþρες της Ε.Ε.

ΠηγÞ: iskra.gr


[Áñ÷éêÞ Óåëßäá] [Ôáõôüôçôá] [Áíáêïéíþóåéò - Åöçìåñßäá] [Åãêüëðéï] [Ó÷åôéêÜ Links] [Åðéêïéíùíßá]


ÐáñÝìâáóç
© copyright 2003