Η προχθεσινÞ απüφαση του Ανþτατου Συμβουλßου Εργασßας(ΑΣΕ) αποτελεß σημαντικü βÞμα για την πλÞρη απελευθÝρωση των ομαδικþν απολýσεων ενüψει των πιÝσεων της τρüικας για πρüσθετη αýξηση του ορßου των ομαδικþν απολýσεων που αναφÝρεται σε δημοσιεýματα του ελληνικοý Τýπου. Αυτü συμβαßνει γιατß η απüφαση καταργεß στην πρÜξη το δικαßωμα Ýγκρισης των ομαδικþν απολýσεων απü τον υπουργü Εργασßας. Πρüκειται, επομÝνως, για εξαιρετικÜ σημαντικÞ απüφαση, η οποßα δυστυχþς περιλαμβÜνει την υφαρπαγÞ της συναßνεσης των εργατικþν συνδικÜτων και συγκεκριμÝνα της ΓΣΕΕ (βÜσει της αρ. 25 ΠΔ 368/89 παρ.2 και 11 δ. για τη σýνθεση των μελþν του ΑΣΕ), üταν τα ποσοστÜ ανεργßας εßναι εκτüς ελÝγχου και παρατηρεßται τÜση επιδεßνωσης των συνθηκþν διαβßωσης και εργασßας του πληθυσμοý της χþρας, αντßστοιχη της οποßας Ýχει επισυμβεß μüνο κατÜ τη διÜρκεια πολεμικþν περιüδων.
Η σκοπιμüτητα της σχετικÞς απüφασης του ΑΣΕ σχετßζεται αφενüς με την εξυπηρÝτηση των μνημονιακþν υποχρεþσεων της χþρας προς την τρüικα για τη μεßωση του κüστους εργασßας και την ελαστικοποßηση του θεσμικοý πλαισßου που διÝπει τις εργασιακÝς σχÝσεις και αφετÝρου με την προσπÜθεια της ηγεσßας του υπουργεßου Εργασßας να αποδεßξει üτι οι μνημονιακÝς πολιτικÝς Ýχουν ακüμη ισχυρü Ýρεισμα στους θεσμικοýς / επαγγελματικοýς φορεßς της αγορÜς εργασßας(ΓΣΕΕ, ΣΕΒ, ΕΣΕΕ ΓΕΣΕΒΕ ΚΑΙ ΣΕΤΕ).
Πρüκειται βÝβαια για συμφωνßα η οποßα ικανοποιεß την τρüικα και η οποßα προÝκυψε απü Ýναν κατ' επßφαση κοινωνικü διÜλογο ανÜμεσα στα επιτελικÜ στελÝχη και στην ελßτ του υπουργεßου και των θεσμικþν συλλογικþν επαγγελματικþν φορÝων. ΠÝρα απü τα ΜÝσα ΜαζικÞς ΕνημÝρωσης το ζÞτημα των ομαδικþν απολýσεων οýτε συζητÞθηκε στη ΒουλÞ οýτε Ýγινε αντικεßμενο επßπονης διαπραγμÜτευσης μεταξý των κοινωνικþν συνομιλητþν / ανταγωνιστþν. Εßναι επομÝνως τερÜστια η ευθýνη της ηγεσßας της ΓΣΕΕ να εκχωρÞσει το προνüμιο στο υπουργεßο Εργασßας να υλοποιÞσει τις απαιτÞσεις της τρüικας να ενισχυθοýν περαιτÝρω οι πολιτικÝς διευκüλυνσης των απολýσεων και αναμÝνονται σημαντικÝς αντιδρÜσεις στους κüλπους του επßσημου συνδικαλιστικοý κινÞματος.
Τι προβλÝπει η απüφαση
Η απüφαση του ΑΣΕ πατÜει στην ασÜφεια και στην αοριστßα των εδαφßων αα και εε του Üρθρου 3 του Νüμου 1387/1983 (ΥποχρÝωση εργοδüτη για πληροφüρηση και διαβοýλευση), üπως ισχýει μετÜ την ενσωμÜτωση της Οδηγßας 98/59, για τους λüγους των ομαδικþν απολýσεων και τα κριτÞρια επιλογÞς των απολυüμενων εργαζüμενων. Το περιεχüμενο της απüφασης αφορÜ την εισαγωγÞ και τον προσδιορισμü των κριτηρßων νομιμοποßησης μιας απüφασης ομαδικþν απολýσεων απü το ΑΣΕ. Στην απüφαση προβλÝπεται üτι üταν μια επιχεßρηση καταθÝσει ολοκληρωμÝνο σχÝδιο ομαδικþν απολýσεων, το οποßο συνοδεýεται απü Ýκθεση αιτιολüγησÞς του και πληροýνται συγκεκριμÝνοι üροι και κριτÞρια απολýσεων,αßρεται ουσιαστικÜ το δικαßωμα του υπουργοý Εργασßας και του περιφερειÜρχη να απορρßψει το συγκεκριμÝνο αßτημα. Το δικαßωμα αρνησικυρßας του υπουργοý και του περιφερειÜρχη (Üρθρο 3 1387/1983) δηλαδÞ καταργεßται και οι εργοδüτες μποροýν πλÝον με την υπογραφÞ μιας συμφωνßας (που φÝρει την υπογραφÞ της ΓΣΕΕ) να προσβÜλλουν ενδεχüμενες υπουργικÝς αποφÜσεις που απορρßπτουν Þ απÝρριψαν στο παρελθüν τα αιτÞματα ομαδικþν απολýσεων.
ΠαρÜλληλα η νÝα ρýθμιση δßνει την αποκλειστικÞ δυνατüτητα στον υπουργü Εργασßας να διεκπεραιþνει τις μελλοντικÝς, τρÝχουσες(γιατß üχι και παρελθοýσες;) υποθÝσεις Ýγκρισης ομαδικþν απολýσεων, ακüμη και αν υπÜρξει διαφωνßα απü το ΑΣΕ, με την προûπüθεση βεβαßως üτι οι εργοδüτες μποροýν να αποδεßξουν üτι:
α) ΕκπλÞρωσαν τις υποχρεþσεις τους να πληροφορÞσουν τους εκπροσþπους εργαζομÝνων (üταν και εφüσον υπÜρχουν) και διαβουλεýτηκαν με αυτοýς σχετικÜ με την εφαρμογÞ σχεδßου ομαδικþν απολýσεων.
β) ΚατÝθεσαν τα απαιτοýμενα στοιχεßα για τη διατýπωση τεκμηριωμÝνης γνþμης του ΑνωτÜτου Συμβουλßου Εργασßας σε σχÝση με την απüφαση του εργοδüτη για τις σχεδιαζüμενες ομαδικÝς απολýσεις (βλÝπε φÜκελος με τα στοιχεßα της επιχεßρησης, σχÝδιο ομαδικþν απολýσεων, πρακτικÜ διαβοýλευσης και τυχüν λοιπÜ στοιχεßα που τα συνοδεýουν).
ΕλληνικÝς πρωτοτυπßες
Αξßζει να σημειωθεß πως οι ομαδικÝς απολýσεις δεν απαιτοýν την Ýγκριση αρμüδιας δημüσιας αρχÞς Þ δικαστηρßων σε üλες σχεδüν τις χþρες - μÝλη της ¸νωσης (εξαßρεση αποτελοýν η Ολλανδßα, το ΒÝλγιο, η Ισπανßα και μÝχρι πρüσφατα η Εσθονßα). Παρ' üλα αυτÜ, η περßπτωση της ΕλλÜδας εßναι ιδιαßτερη üχι μüνο γιατß ο αριθμüς των ανÝργων αυξÞθηκε κατÜ Ýνα περßπου εκατομμýριο απü το 2009 και το 71% των ανÝργων εßναι μακροχρüνια Üνεργοι, αλλÜ και γιατß στη χþρα μας δεν απαιτεßται η αιτιολüγηση ατομικÞς απüλυσης και δεν προβλÝπονται υποχρεωτικÝς συναντÞσεις Þ ακροÜσεις μεταξý εργοδοτþν -εργαζομÝνων πριν απü την απüλυση Þ ειδικÞ Ýγκριση / Ýλεγχος απü αρμüδιες υπηρεσßες και κοινωνικοýς φορεßς). ΕπιπλÝον η προειδοποßηση απüλυσης δεν εßναι υποχρεωτικÞ, ενþ στην ΕλλÜδα η δοκιμαστικÞ περßοδος κατÜ τη διÜρκεια της οποßας δýναται να καταγγελθεß η σýμβαση εργασßας χωρßς υποχρÝωση καταβολÞς αποζημßωσης εßναι πολý μεγαλýτερη απü τις περισσüτερες χþρες της Ευρþπης (12 μÞνες). ΠαρÜλληλα δεν προβλÝπονται αυξημÝνα πÝραν των θεσμοθετημÝνων, επßπεδα αποζημßωσης απüλυσης κατüπιν συλλογικÞς διαπραγμÜτευσης.
ΤÝλος, στην ΕλλÜδα το ýψος του επιδüματος ανεργßας Þταν και Ýγινε ακüμη περισσüτερο χαμηλü με την υλοποßηση των μνημονιακþν ρυθμßσεων, σε σχÝση με το αντßστοιχο Üλλων κρατþν - μελþν, ενþ συνολικÜ η υποδομÞ υπηρεσιþν κοινωνικÞς φροντßδας και η δÝσμη αντισταθμιστικþν(προληπτικþν και κατασταλτικþν) μÝτρων κοινωνικÞς προστασßας των ανÝργων κρßνεται ανεπαρκÞς και υποδεÝστερη της συντριπτικÞς πλειοψηφßας των χωρþν της ¸νωσης.
Παρ' üλα αυτÜ η κυρßαρχη πολιτικÞ στον τομÝα των απολýσεων απü το 2010 εßναι να γßνουν φθηνüτερες και πιο εýκολες για τον εργοδüτη (μεßωση του ανþτατου χρüνου προειδοποßησης απü 24 σε 6 μÞνες, μεßωση προκαταβολÞς της αποζημßωσης, αýξηση αριθμοý των δüσεων για την καταβολÞ της αποζημßωσης, αýξηση ορßου ομαδικþν απολýσεων κ.τ.λ.), þστε να ενισχυθεß περισσüτερο το μοντÝλο της προσωρινÞς και εφÞμερης εργασßας χωρßς εργατικÞ εκπροσþπηση και δικαιþματα. Στο πλαßσιο αυτü αναμÝνονται νÝες αρνητικÝς εξελßξεις για τον κüσμο της εργασßας, üπως η αναβÜθμιση των εταιρειþν προσωρινÞς απασχüλησης, η μεßωση εργοδοτικþν εισφορþν και οικογενειακþν επιδομÜτων και ο περιορισμüς των δικαιωμÜτων πρüσβασης των πολιτþν σε επιδοματικÝς / πρüσθετες παροχÝς στο πλαßσιο της θεσμοθÝτησης ενüς ελÜχιστου εγγυημÝνου εισοδÞματος.
* Ο ΛευτÝρης ΚρÝτσος διδÜσκει εργασιακÝς σχÝσεις στο ΠανεπιστÞμιο του Greenwich
Αναδημοσßευση απü ΑΥΓΗ
|
