Του ΑΝ.ΤΑΡΠΑΓΚΟΥ
ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΗΤΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΝΙΚΗ
Μπορεß η κρßση υπερσυσσþρευσης του κεφαλαßου και οι συνακüλουθες μνημονιακÝς πολιτικÝς να Ýχουν επιφÝρει ισχυρÜ πλÞγματα στο σýνολο της μισθωτÞς εργασßας και στα αυτοαπασχολοýμενα μικροαστικÜ στρþματα, εντοýτοις üμως αυτÜ τα πλÞγματα Ýχουν σταθεß συντριπτικÜ και καθοριστικÜ για την εργατικÞ τÜξη του ιδιωτικοý τομÝα της καπιταλιστικÞς οικονομßας. Αν για το σýνολο αυτþν των λαúκþν στρωμÜτων Þταν κοινÞ η μεßωση των μισθþν και των συντÜξεων, των ασφαλιστικþν δικαιωμÜτων και η επιβολÞ των φορολογικþν επιβαρýνσεων στο εισüδημα και στις κατοικßες, για τον εργαζüμενο κüσμο της ιδιωτικÞς οικονομßας,οι μεταλλÜξεις που επιβλÞθηκαν υπÞρξαν κατÜ πολý δυσμενÝστερες :
1) Η Ýκλυση της μαζικÞς ανεργßας του 28% που αφορÜ κυρßως την εργατικÞ τÜξη του ιδιωτικοý τομÝα με την εκκαθÜριση εκατοντÜδων επιχειρηματικþν μονÜδων.
2) Η κατÜργηση των συλλογικþν συμβÜσεων και η δßχως προηγοýμενο αποψßλωση των εργατικþν αποδοχþν.
3) Η ουσιαστικÞ διÜλυση και αυτοý ακüμη του ισχνοý συνδικαλιστικοý ιστοý που εßχε απομεßνει απü την μακρüχρονη κυριαρχßα του εργοδοτικοý και κυβερνητικοý συνδικαλισμοý.
4) Η πλÞρης ελαστικοποßηση των μορφþν απασχüλησης με την επιβολÞ σε Ýνα μεγÜλο μÝρος της παραγωγÞς της μερικÞς και προσωρινÞς εργασßας.
ΣÞμερα μπορεß να ισχυριστεß κανεßς üτι η εργατικÞ τÜξη της καπιταλιστικÞς παραγωγÞς (Üνεργοι και ενεργοß εργαζüμενοι) βιþνει την συντριβÞ της κÜθε μορφÞς υποκειμενικüτητÜς της ως τÜξης, ενþ στον ευρýτερο δημüσιο τομÝα μποροýν ακüμη να λειτουργοýν οι στοιχειþδεις συνδικαλιστικÝς ελευθερßες, οι συμβατικοß εργατικοß μισθοß, και μια ορισμÝνη σταθερüτητα απασχüλησης, που ωστüσο Ýχει αρχßσει να κλονßζεται και αυτÞ. Σε κÜθε περßπτωση ο εργαζüμενος κüσμος του ιδιωτικοý και του δημüσιου τομÝα πραγματοποßησαν στην πρþτη διετßα της μνημονιακÞς εποχÞς (2010 – 12), μια μακρÜ σειρÜ πανελλαδικþν απεργιακþν κινητοποιÞσεων, που παρÜ ταýτα δεν κατüρθωσαν να επιτýχουν την αναγκαßα αποτελεσματικüτητÜ τους. ¸τσι, με την συνεχιζüμενη αýξηση του εφεδρικοý στρατοý των ανÝργων, τον κατακερματισμü των καθεστþτων απασχüλησης, την μεßωση των εργατικþν εισοδημÜτων και την κατÜργηση των συλλογικþν ρυθμßσεων, επÞλθε η σχετικÞ υποχþρηση του αντιμνημονιακοý πανεργατικοý κινÞματος (2012 – 14), εντοýτοις üμως με μια πολυσÞμαντη πολιτικÞ συνÝπεια : Η εργατικÞ τÜξη «πÞρε την εκδßκησÞ της» απü την κοινωνικÞ Þττα που υφßστατο, με την μαζικÞ πολιτικÞ υπερψÞφιση της ΡιζοσπαστικÞς ΑριστερÜς, πρÜγμα που αποτÝλεσε το πολιτικü αντιστÜθμισμα της συνδικαλιστικÞς υποχþρησης.
Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΩΝ
Πþς εξελßσσονται Üρα τα πρÜγματα στο επßπεδο της κοινωνικÞς κατÜστασης της εργατικÞς τÜξης σÞμερα, üπου ναι μεν συνεχßζουν να ασκοýνται οι πολιτικÝς των μνημονßων, αλλÜ και παρÜλληλα προβÜλλει στο προσκÞνιο η προσÝγγιση της πολιτικÞς διακυβÝρνησης του ΣΥΡΙΖΑ ; Προφανþς στη σημερινÞ συγκυρßα οποιοσδÞποτε κοινωνικüς αγþνας της μισθωτÞς εργασßας (κλεßσιμο εργοστασßων, απολýσεις στις δημüσιες υπηρεσßες κλπ.), για να μπορÝσει να Ýχει αποτελεσματικüτητα χρειÜζεται να αγκαλιÜζει Ýνα ευρýτατο σýνολο συνδικαλιστικþν υποκειμÝνων, να προσλαμβÜνει γενικευμÝνα χαρακτηριστικÜ, και κυρßως να επικεντρþνεται στο κυρßαρχο πολιτικü αßτημα των λαúκþν δυνÜμεων του κινÞματος,αυτü της ανατροπÞς - απομÜκρυνσης της μνημονιακÞς συγκυβÝρνησης, στο βαθμü που üπως Ýχει αποδειχθεß καμßα επιμÝρους κινητοποßηση με κανÝνα επιμÝρους αßτημα δεν μπορεß να εßναι αποτελεσματικÞ.
Φαßνεται üτι την Þττα της εργατικÞς τÜξης στο κοινωνικü επßπεδο διαδÝχεται η προοπτικÞ της νßκης στο πολιτικü επßπεδο. ΒÝβαια αυτÞ η δυνητικÞ πολιτικÞ νßκη μπορεß να γßνει πολý πιο αποτελεσματικÞ και ελπιδοφüρα αν η εκλογικÞ επικρÜτηση του ΣΥΡΙΖΑ συνοδεýεται απü την προβολÞ στο προσκÞνιο ενüς γενικευμÝνου απεργιακοý κινÞματος στον δημüσιο και ιδιωτικü τομÝα της οικονομßας, πρÜγμα ωστüσο δυσχερÝστατο λüγω του επικρατοýντος«κοινωνικοý φασισμοý» στην παραγωγÞ και της επικρατοýσας «ημι-δικτατορßας» στο πολιτικü επßπεδο. Η πολιτικÞ νßκη της μισθωτÞς εργασßας, μÝσα στις συνθÞκες οικονομικοý ολÝθρου που Ýχουν σωρευθεß την τελευταßα πενταετßα της καπιταλιστικÞς κρßσης, εßναι σε θÝση να ανοßξει τον δρüμο για την συνολικÞ ανÜταξη της εργατικÞς τÜξης, Ýτσι þστε να μπορεß να διαδραματßσει τον καθοριστικü κοινωνικü και πολιτικü της ρüλο.
Απü αυτÞ την Üποψη σε Ýνα πρþτο επßπεδο εκεßνο που μπορεß να αναμÝνεται απü μια αριστερÞ κυβÝρνηση εßναι :
α) Η αποκατÜσταση της λειτουργßας των συλλογικþν διαπραγματεýσεων και συμβÜσεων.
β) Η συγκρÜτηση των εργατικþν μισθþν και συντÜξεων απü την συνεχÞ πτωτικÞ τους πορεßα.
γ) Η προστασßα των δικαιωμÜτων της συνδικαλιστικÞς οργÜνωσης, συγκεντρþσεων και διαμαρτυρßας.
δ) Η κατÜργηση της αστυνομικÞς καταστολÞς των εργατικþν κινητοποιÞσεων, της δικαστικÞς τους κÞρυξης ως παρÜνομων και καταχρηστικþν, της διαδικασßας πολιτικÞς επιστρÜτευσης των απεργþν.
ε) Η συστηματικÞ λειτουργßα των ελεγκτικþν μηχανισμþν τÞρησης των βασικþν προβλÝψεων της εργατικÞς νομοθεσßας.
ΜΙΑ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΑΞΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΑΤΑΞΗΣ
ΑυτÜ τα μÝτρα ανακοπÞς της πορεßας προς τον καιÜδα και στοιχειþδους αποκατÜστασης των θεμελιωδþν εργατικþν ελευθεριþν, στα σßγουρα δεν επιλýουν ευθÝως το κοινωνικü ζÞτημα της μισθωτÞς εργασßας, ωστüσο üμως δημιουργοýν σαφεßς üρους για την αντιστροφÞ της πορεßας των πραγμÜτων προς μια ορισμÝνη ανÜταξη της κοινωνικÞς υποκειμενοποßησης της εργατικÞς τÜξης. Αν μια τÝτοια πολιτικÞ εξÝλιξη αντιπροσωπεýει την υπÝρβαση ενüς βασικοý σκοπÝλου, Ýνα ακüμη μεγαλýτερο εμπüδιο ορθþνεται μπροστÜ στην εργαζüμενη κοινωνßα, ακüμη μεγαλýτερης δυσκολßας, που η επßδρασÞ του θα εßναι καταλυτικÞ, ακüμη και με την ΑριστερÜ στο τιμüνι της πολιτικÞς διακυβÝρνησης : Αυτü της αποτελεσματικÞς αντιμετþπισης της υπερμεγÝθους ανεργßας.
¼σο αυτÞ θα παραμÝνει σε υψηλÜ επßπεδα, η Üσκηση των εργατικþν δικαιωμÜτων των ενεργþν εργαζομÝνων θα παραμÝνει εýθραυστη και επισφαλÞς, γιατß η συνδικαλιστικÞ πυκνüτητα εßναι αντιστρüφως ανÜλογη του ποσοστοý της ανεργßας. Στην πρþτη περßοδο της μεταπολßτευσης, και παρÜ την ισχý του απεργοκτüνου συνδικαλιστικοý νüμου 330/1976, και της αντιλαúκÞς κυβÝρνησης της δεξιÜς, με Ýνα σημαντικÜ χαμηλü ποσοστü ανεργßας τριβÞς του 3%-4%, εßχε αναπτυχθεß το ριζοσπαστικü ιστορικü κßνημα των εργοστασιακþν σωματεßων. ΚατÜ συνÝπεια, μπορεß αυτÜ τα Üμεσα μÝτρα αποκατÜστασης των εργατικþν ελευθεριþν να εßναι αναγκαßα ως προûποθÝσεις ανÜταξης του κινÞματος της εργατικÞς τÜξης,ωστüσο κυρßαρχο παραμÝνει το πολιτικü ζÞτημα των ρηξικÝλευθων και αποτελεσματικþν μÝτρων αντιμετþπισης της μαζικÞς ανεργßας. Κι' εδþ πρüκειται για την μητÝρα üλων των κοινωνικþν μαχþν, που μπορεß να δοθεß απü την αριστερÞ διακυβÝρνηση απü κοινοý με τις ανασυντασσüμενες και ενεργοποιοýμενες δυνÜμεις της εργατικÞς τÜξης, για την δρομολüγηση μιας εντατικÞς αναπτυξιακÞς οικονομικÞς διαδικασßας με κυρßαρχο το ρüλο των εργαζομÝνων και των αριστερþν πολιτικþν εκπροσωπÞσεων.
|
