Του ΓΙΑΝΝΗ ΚΟΥΖΗ**
Πρüσφατα παρουσιÜστηκε απü το Levy Institute και το ΙΝΕ/ΓΣΕΕ μελÝτη για την ενßσχυση της απασχüλησης και την καταπολÝμηση της ανεργßας στην ΕλλÜδα.Πρüκειται για εγχεßρημα βασισμÝνο στη θÝση του γνωστοý αμερικανικοý ινστιτοýτου για το κρÜτος ως εργοδüτη ýστατης καταφυγÞς εν üψει της αντιμετþπισης των υψηλþν ποσοστþν ανεργßας. Εßναι ενδιαφÝρον και ιδιαßτερα θετικü να υποστηρßζεται üτι το Δημüσιο, σε μια εποχÞ που η επßσημη ανεργßα εκτοξεýεται Þδη στο 28%, μπορεß να αποτελεß σοβαρü εργαλεßο ανÜκαμψης της απασχüλησης, σε αντßθεση με τον στρατηγικü νεοφιλελεýθερο σχεδιασμü της συρρßκνωσης και της πλÞρους αποδιÜρθρωσης του δημüσιου τομÝα.Βεβαßως, Ýνα τÝτοιο σενÜριο προûποθÝτει, κυρßως, μια ριζικÜ διαφορετικÞ οικονομικÞ πολιτικÞ, στο πλαßσιο ενüς νÝου παραγωγικοý προτýπου. Εßναι, επßσης,ιδιαßτερα θετικü να επισημαßνεται üτι η επιστροφÞ στα προ Μνημονßου κατþτατα επßπεδα μισθþν üχι μüνο δεν συνεπÜγεται επιπτþσεις στην απασχüληση, αλλÜ, αντιθÝτως, την ενισχýει παρÜλληλα με την αýξηση των δημüσιων εσüδων, εÜν συνδυαστεß με Üλλα μÝτρα, üπως και παλαιüτερες επεξεργασßες του ΙΝΕ Ýχουν καταδεßξει.
Εýλογες επιφυλÜξεις δημιουργοýνται, κατ’ αρχÜς, ως προς τον προβαλλüμενο αριθμü του 1 εκατομμυρßου των συνολικÜ δημιουργοýμενων θÝσεων εργασßας σε 15 μÞνες και το κατÜ πüσον η ακολουθοýμενη μεθοδολογßα Ýλαβε υπüψη στο σýνολü τους σωρεßα σýνθετων σχετικþν παραγüντων. Σοβαρüτερα, üμως, ερωτÞματα δημιουργεß το περιεχüμενο των θÝσεων εργασßας στο Δημüσιο που υιοθετεß η μελÝτη, με τις συνακüλουθες επιπτþσεις λüγω της, στενÜ οικονομικοý χαρακτÞρα, προσÝγγισÞς της.ΣυνεργÜτες του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ, μÜλιστα, που την υιοθετοýν χωρßς τα αναγκαßα διεπιστημονικÜ και μεθοδολογικÜ φßλτρα, αγνοοýν παλαιüτερες εργασßες του, αλλÜ και διακηρυγμÝνες θÝσεις των συνδικÜτων, εÜν δεν Ýχουν και αυτÝς αλλοιωθεß,üπως συμβαßνει με τη συμμετοχÞ του ΙΝΕ στα ευρÝως βαλλüμενα προγρÜμματα κοινωφελοýς εργασßας. Και αυτü, γιατß οι προτεινüμενες 11μηνες συμβÜσεις προσωρινÞς απασχüλησης, πλÞρους, μεν, αμοιβÞς, αλλÜ ουσιαστικÞς ανακýκλωσης ανÝργων, αναιροýν μια βασικÞ αρχÞ του ευρωπαúκοý κοινωνικοý κεκτημÝνου, που και η ΕλλÜδα Ýχει υιοθετÞσει, ανεξÜρτητα αν διαχρονικÜ την παραβιÜζει. Οτι, δηλαδÞ,η προσωρινÞ εργασßα πρÝπει να δικαιολογεßται απü τον φýσει προσωρινü και Ýκτακτο χαρακτÞρα της. Συνεπþς, αν μια θÝση εργασßας καλýπτει σταθερÝς και πÜγιες ανÜγκες δεν εßναι δυνατüν να περιβÜλλεται τον μανδýα της προσωρινüτητας και να μοιρÜζεται εν εßδει rotation σε περισσüτερους εργαζüμενους. Ο συμβολισμüς της παραβßασης της αρχÞς αυτÞς απü το ßδιο το Δημüσιο, και μÜλιστα με την Üμεση Þ Ýμμεση προσυπογραφÞ των συνδικÜτων, σηματοδοτεß τη διαιþνιση πρακτικþν εκτεταμÝνης καταστρατÞγησης των εργασιακþν δικαιωμÜτων, ενþ υποσκÜπτει τους συνδικαλιστικοýς αγþνες για την αντιμετþπιση της καταστρατÞγησης δικαιωμÜτων και των φαινομÝνων νÝου εργασιακοý μεσαßωνα.
Ο εýλογος αντßλογος στην κριτικÞ αυτÞ, üτι το κρÜτος οφεßλει να εγγυÜται την εργασßα, δεν πρÝπει να ερμηνεýεται üτι εßναι και εγγυητÞς της προσωρινüτητας και της εργασιακÞς επισφÜλειας. ΕπιπλÝον, η εκ των προτÝρων γνþση üτι ο εργαζüμενος θα αντικατασταθεß απü Üλλον «απασχολÞσιμο» Þ «ωφελοýμενο»μετÜ τη λÞξη του 11μηνου, δυναμιτßζει την παραγωγικüτητÜ του, σε μια περßοδο που επιβÜλλεται ο δημüσιος τομÝας, στο πλαßσιο μιας νÝας αντßληψης για τη λειτουργßα του, να επιδεßξει παραγωγικü Ýργο σε παλαιÜ και νÝα πεδßα. ΕπομÝνως, το κρÜτος δεν εßναι απλþς η ýστατη καταφυγÞ των καταφρονεμÝνων, αλλÜ και μια παραγωγικÞ οντüτητα, βασικü εργαλεßο σχεδιασμοý της κοινωνικÞς πολιτικÞς για υψηλÞς παραγωγικüτητας κοινωνικü αποτÝλεσμα. ΑυτÞ, Üλλωστε, Þταν και η αφετηρßα της καθιÝρωσης της σταθερÞς εργασßας στο Δημüσιο (πλην των περιπτþσεων των üντως Ýκτακτων και εποχικþν αναγκþν) που ενοχοποιεßται στις μÝρες μας þστε να καλυφθοýν οι πραγματικÝς αιτßες της χαμηλÞς του παραγωγικüτητας. Η εýλογη υπερÜσπιση της ανÜγκης δημιουργßας απασχüλησης σε πρωτοφανεßς συνθÞκες κρßσης και ανεργßας, κυρßως μακροχρüνιας, απαιτεß προσεκτικüτερες επιλογÝς, þστε να μην αναπαρÜγεται η γενικευμÝνη ανασφÜλεια σε Ýνα Δημüσιο που, με τη σειρÜ του,επιβουλεýεται το παραγωγικü του αποτÝλεσμα.
Με τις επισημÜνσεις αυτÝς κρßνεται πως εßναι προτιμüτερο το σενÜριο της σταθερÞς εργασßας μικρüτερου αριθμοý προσλαμβανüμενων ανÝργων στο Δημüσιο για την κÜλυψη πÜγιων αναγκþν του, απü εκεßνο της ανακýκλωσης της απασχüλησης μεγαλýτερου αριθμοý ανÝργων διατηρþντας την εργασιακÞ επισφÜλεια στους κüλπους του. ΕναλλακτικÜ, η αýξηση του επιδüματος ανεργßας και η επÝκταση της επιδüτησης των μακροχρüνια ανÝργων πÝραν της διετßας με κλιμακοýμενο ýψος επιδüτησης δημιουργοýν εισüδημα και üρους κοινωνικÞς προστασßας, αντλþντας πüρους απü την ψευδεπßγραφη προσωρινÞ απασχüληση και ενισχýοντας την οικονομßα. Πρüκειται για επιλογÞ που δεν σκοπεýει να επαναφÝρει με καλýτερους üρους τα στιγματισμÝνα προγρÜμματα κοινωφελοýς εργασßας, αλλÜ παραπÝμπει σε πραγματικÞ κοινωφελÞ εργασßα, üπου ο απασχολοýμενος δεν εßναι ουσιαστικÜ προσωρινÜ επιδοτοýμενος, αλλÜ βρßσκεται υπü την εγγýηση των απαραßτητων προûποθÝσεων þστε να παρÝχει σταθερÜ παραγωγικü Ýργο συνδεδεμÝνο με το δημüσιο συμφÝρον. ΛεπτομÝρειες, θα πει κÜποιος, σε συνθÞκες ανθρωπιστικÞς κρßσης! Μüνο που στις λεπτομÝρειες κρßνεται η ουσßα των εννοιþν,üπως η αποκατÜσταση της Ýννοιας της εργασßας και των αξιþν που τη συνοδεýουν…
*Ο ΓιÜννης ΚουζÞς εßναι καθηγητÞς Εργασιακþν ΣχÝσεων, πρüεδρος του ΤμÞματος ΚοινωνικÞς ΠολιτικÞς του Παντεßου Πανεπιστημßου
*Δημοσιεýτηκε στην Εφημερßδα των Συντακτþν
|
