|
Banca Etica
¸να εναλλακτικü τραπεζικü ßδρυμα ανθεß στην Ιταλßα. Λειτουργεß με δημοκρατßα, διαφÜνεια και üραμα και συναλλÜσσεται με μη κερδοσκοπικοýς οργανισμοýς και με ευÜλωτες κοινωνικÝς ομÜδες.
Ο τραπεζικüς της γνωστÞς διαφÞμισης θα πÜθαινε σοκ αν ο πελÜτης τοý Ýλεγε üτι θÝλει να πÜρει δÜνειο με ηθικÜ, κοινωνικÜ και περιβαλλοντικÜ κριτÞρια.
Μια Üλλη τρÜπεζα εßναι εφικτÞ. Αυτü τουλÜχιστον αποδεικνýει το ιταλικü πεßραμα της Banca Popolare Etica (ΗθικÞ ΛαúκÞ ΤρÜπεζα), μιας τρÜπεζας που υποστηρßζει επιχειρηματικÝς προσπÜθειες μη κερδοσκοπικþν οργανισμþν και την οικονομßα της αλληλεγγýης, ενθαρρýνει τη διεθνÞ συνεργασßα, χρηματοδοτεß πρωτοβουλßες που στοχεýουν στην προστασßα του περιβÜλλοντος και στην ανÜπτυξη της κοινωνßας των πολιτþν.
¼λα ξεκßνησαν το 1994 απü 22 μη κερδοσκοπικοýς οργανισμοýς. Το 1995 ο σýλλογüς τους μετατρÜπηκε σε συνεταιρισμü þστε να μπορεß να συγκεντρþσει το απαραßτητο απü το νüμο αρχικü κεφÜλαιο, οπüτε ξεκßνησε μια ενθουσιþδης καμπÜνια ενημÝρωσης που απÝφερε σýντομα καρποýς.
Το 1998 το αρχικü κεφÜλαιο εßχε συγκεντρωθεß και ο διοικητÞς της ΤρÜπεζας Ιταλßας υπÝγραψε την Üδεια λειτουργßας της Banca Etica. Το πρþτο υποκατÜστημα Üνοιξε στην ΠÜντοβα και μÝσα σε Ýνα μüλις χρüνο, λüγω της θερμÞς ανταπüκρισης του κοινοý, Üνοιξαν υποκαταστÞματα στην ΜπρÝσια, στο ΜιλÜνο, στη Ρþμη, στη ΒιτσÝντσα, στο Τρεβßζο και στη Φλωρεντßα.
Η νομικÞ μορφÞ που επελÝγη Þταν της λαúκÞς τρÜπεζας, Ýνα σχÞμα που της επιτρÝπει να λειτουργεß σε εθνικü επßπεδο και ταυτοχρüνως να μπορεß να τηρεß τις βασικÝς ιδρυτικÝς της αρχÝς της συνεργασßας και της αλληλεγγýης. Λειτουργεß με τη μÝγιστη δυνατÞ διαφÜνεια, με συμμετοχικÝς διαδικασßες και δημοκρατßα. Οι αποφÜσεις λαμβÜνονται κατÜ κεφαλÞν, «Ýνα κεφÜλι, μßα ψÞφος», ανεξÜρτητα απü τον αριθμü των μετοχþν που ενδεχομÝνως διαθÝτει ο καθÝνας, προκειμÝνου να δοθεß Ýμφαση στην προτεραιüτητα των ανθρþπων Ýναντι του κεφαλαßου.
Αντßστροφα κριτÞρια
Η Banca Etica προσφÝρει üλα τα προúüντα και τις υπηρεσßες που παρÝχουν οι εμπορικÝς τρÜπεζες. ΠÝρα απü τα υποκαταστÞματα στις πüλεις που προαναφÝρθηκαν, διαθÝτει επßσης Ýνα δßκτυο «πλανüδιων» υποκαταστημÜτων, þστε η τρÜπεζα να εßναι παροýσα σε εθνικü επßπεδο κι εκεß üπου δεν διαθÝτει θυρßδες.
Ιδιαßτερο ενδιαφÝρον παρουσιÜζουν τα κριτÞρια τα οποßα οφεßλουν να τηροýν οι επιχειρÞσεις που ενδιαφÝρονται να πÜρουν δÜνειο απü την ΗθικÞ ΤρÜπεζα, τα οποßα καθρεφτßζουν τη φιλοσοφßα της και συνιστοýν την ειδοποιü διαφορÜ της Ýναντι του ανταγωνισμοý.
Πρþτη προûπüθεση, η δημοκρατικÞ λειτουργßα της επιχεßρησης: συχνüτητα σýγκλησης συνελεýσεων, διασπορÜ των μετοχþν, παρουσßα εργαζομÝνων στις επιτροπÝς διοßκησης, διαφÜνεια (σταθερÞ ροÞ εσωτερικÞς και εξωτερικÞς πληροφüρησης), ßσες ευκαιρßες (Ýλλειψη διακρßσεων ως προς το φýλο, το χρþμα και την καταγωγÞ). Δεýτερη προûπüθεση, ο σεβασμüς στο περιβÜλλον: μεßωση των ρýπων που εκπÝμπονται, μεßωση στην κατανÜλωση ενÝργειας και πρþτων υλþν, συνεχÞ μÝτρα βελτßωσης στον τομÝα αυτü. ¶λλες σημαντικÝς προûποθÝσεις αφοροýν την κοινωνικÞ χρησιμüτητα του προúüντος/υπηρεσßας που παρÜγεται, τον σεβασμü στα δικαιþματα των εργαζομÝνων (τÞρηση συμβÜσεων, συνθÞκες και ασφÜλεια εργασßας, επιμορφωτικÜ προγρÜμματα), την προαγωγÞ του εθελοντισμοý και την ευαισθησßα απÝναντι στα ασθενÝστερα στρþματα (παρουσßα μεταναστþν και ατüμων με ειδικÝς ανÜγκες μεταξý των εργαζομÝνων).
Οι μÝτοχοι της τρÜπεζας εßναι οργανωμÝνοι σε συλλüγους κατÜ γεωγραφικÝς περιοχÝς, þστε να υπÜρχει καλýτερη επαφÞ με την τοπικÞ πραγματικüτητα και να αναδεικνýονται οι τοπικÝς ανÜγκες. Οι σýλλογοι αυτοß εργÜζονται περισσüτερο για τη διÜδοση των αρχþν και των αντιλÞψεων που διÝπουν την τρÜπεζα, παρÜ για τη διασφÜλιση των στενÜ εννοουμÝνων συμφερüντων τους. ΕπιλÝγει κανεßς την ΗθικÞ ΤρÜπεζα üχι μüνο γι’ αυτÜ που του παρÝχει, αλλÜ και για την ευρýτερη προσφορÜ της. ΚÜθε σýλλογος εκλÝγει Ýνα συντονιστÞ, και οι συντονιστÝς üλων των συλλüγων απαρτßζουν το συμβοýλιο των συντονιστþν. Η τρÜπεζα διοικεßται απü διοικητικü συμβοýλιο το οποßο αποτελεßται αποκλειστικÜ απü μετüχους. Εκτüς απü το συμβοýλιο των συντονιστþν, το διοικητικü συμβοýλιο πλαισιþνεται κι απü Üλλα ελεγκτικÜ üργανα üπως η επιτροπÞ ηθικÞς δεοντολογßας, η επιτροπÞ τÞρησης των αποφÜσεων του ΟΗΕ για τα ανθρþπινα δικαιþματα και η επιτροπÞ για τη διÜσωση του περιβÜλλοντος. Το περιβÜλλον εßναι Ýνα απü τα βασικÜ μελÞματα της τρÜπεζας, σε σημεßο που συχνÜ την αποκαλοýν «ΠρÜσινη ΤρÜπεζα». Στο τÝλος κÜθε χρÞσης, εκτüς απü τον οικονομικü ισολογισμü η συνÝλευση των μετüχων εγκρßνει επßσης τον «ηθικü ισολογισμü» και τον «περιβαλλοντικü ισολογισμü».
ΕναλλακτικÞ τραπεζικÞ
* Στα προúüντα της Banca Etica περιλαμβÜνεται μια πιστωτικÞ κÜρτα ονüματι Affinity. Ο κÜτοχüς της τη χρησιμοποιεß üπως κÜθε Üλλη πιστωτικÞ κÜρτα. Η διαφορÜ Ýγκειται στο üτι τα κÝρδη απ’ αυτÞ τη δραστηριüτητα πηγαßνουν στη ΔιεθνÞ Αμνηστßα.
* Τα δÜνεια χορηγοýνται κυρßως με κοινωνικÜ κριτÞρια σε Üτομα που δýσκολα θα μποροýσαν να δανειστοýν απü Üλλες τρÜπεζες, üπως σε μετανÜστες, Üστεγους Þ σε μικρÝς επιχειρÞσεις που ασκοýν δραστηριüτητες σε τομεßς που πλÞττονται απü την οικονομικÞ κρßση.
* Τα κεφÜλαια της τρÜπεζας προÝρχονται κυρßως απü τον αναπτυγμÝνο βορρÜ, αλλÜ δυσανÜλογα μεγÜλο μÝρος επενδýεται στο Νüτο με στüχο να εξυγιανθεß η οικονομßα και να ξεφýγει απü τον Ýλεγχο της μαφßας. Το 2006, ενþ οι καταθÝσεις που προÝρχονταν απü το Νüτο ανÝρχονταν σε 16 εκατ. ευρþ, οι χρηματοδοτÞσεις στην ßδια περιοχÞ ξεπÝρασαν τα 43 εκατ. ευρþ.
* Το μεγαλýτερο μÝρος της δραστηριüτητας της τρÜπεζας συνßσταται στη χρηματοδüτηση προγραμμÜτων που εκπονοýνται σε συνεργασßα με την τοπικÞ αυτοδιοßκηση Þ με Üλλους κοινωνικοýς φορεßς και στοχεýουν στην αναθÝρμανση των τοπικþν οικονομιþν, στην αντιμετþπιση Üμεσων προβλημÜτων κοινωνικþν ομÜδων, στην ενθÜρρυνση συνεταιριστικþν μορφþν δρÜσης, στην τüνωση του κοινωνικοý ιστοý. * ΤÝτοιο παρÜδειγμα εßναι το πρüγραμμα «Μια στÝγη για üλους», στη Βερüνα, που οργανþθηκε σε συνεργασßα με την τοπικÞ αυτοδιοßκηση, χρηματοδοτÞθηκε απü την Banca Etica και απευθýνεται σε μη προνομιοýχα στρþματα. ΕπιλÝχθηκαν 12 μετανÜστες και 14 Ιταλοß, οι οποßοι ενθαρρýνθηκαν να συστÞσουν συνεταιριστικÞ κατασκευαστικÞ εταιρεßα για να χτßσουν με τη βοÞθεια τεχνικÞς υποστÞριξης που παρεßχε ο δÞμος κατοικßες για τη στÝγασÞ τους. Οι κατοικßες αυτÝς αποτελοýν πρüτυπο οικολογικÞς αρχιτεκτονικÞς, ενþ οι δανειολÞπτες εßχαν την υποχρÝωση να προσφÝρουν προσωπικÞ εργασßα στον ελεýθερο χρüνο τους. Η προσωπικÞ εργασßα δεν αποσκοποýσε μüνο στη συγκρÜτηση του κüστους, οδηγþντας πρÜγματι σε μια μεßωσÞ του κατÜ 40%, αλλÜ κυρßως στην επαγγελματικÞ επιμüρφωση των δανειοληπτþν.
* ¶λλο χαρακτηριστικü παρÜδειγμα εßναι το πρüγραμμα «Τα πÜντα ρει», στην ΜπρÝσια, που χρηματοδοτÞθηκε στο μεγαλýτερο μÝρος του απü την ΗθικÞ ΤρÜπεζα και αποσκοποýσε στην επαγγελματικÞ Ýνταξη ανÝργων και πρþην κρατουμÝνων. ΔημιουργÞθηκαν συνεταιρισμοß που Ýχτισαν κατοικßες για την προσωρινÞ φιλοξενßα πρþην τροφßμων των σωφρονιστικþν ιδρυμÜτων.
* ΠρονομιακÞ εßναι η σχÝση της ΗθικÞς ΤρÜπεζας και με το Fair Τrade, το «Εμπüριο Ισüτητας και Αλληλεγγýης», üπως το αποκαλοýν στην Ιταλßα, που προμηθεýεται προúüντα απευθεßας απü παραγωγοýς του Τρßτου Κüσμου αποζημιþνοντÜς τους δßκαια, και εν συνεχεßα τα διακινεß στις αγορÝς της Δýσης.
Το ßδιο ισχýει με κÜθε οργÜνωση που πειραματßζεται σε εναλλακτικÝς μορφÝς οικονομικÞς δραστηριüτητας.
Το σýστημα δουλεýει
Στο τÝλος της χρÞσης του 2006, τα οικονομικÜ δεδομÝνα της τρÜπεζας εßχαν ως εξÞς:
-Εταιρικü κεφÜλαιο: 19.517.000 ευρþ (για το 2007 προβλÝπονταν αýξηση του κεφαλαßου þστε να φθÜσει τα 25.000.000 ευρþ).
-Αριθμüς μετüχων 27.843, εκ των οποßων 23.865 φυσικÜ πρüσωπα και 3.979 νομικÜ πρüσωπα. Για να θεωρηθεß κανεßς μÝτοχος πρÝπει να εßναι κÜτοχος 5 τουλÜχιστον μετοχþν, εφüσον εßναι φυσικü πρüσωπο, 10 εφüσον εßναι μη κερδοσκοπικÞ οργÜνωση και 30 εφüσον εßναι κρατικüς οργανισμüς Þ οργανισμüς τοπικÞς αυτοδιοßκησης. Η αξßα της κÜθε μετοχÞς εßναι 51,64 ευρþ.
-Οι καταθÝσεις ανÝρχονταν σε 437.946.000, ενþ οι επενδýσεις που εßχαν εγκριθεß ανÝρχονταν σε 334.831.000.
ΤΕΡΕΖΑ ΚΟΡΒΙΝΟ
ΣΣ: Η χρηματοπιστωτικÞ κρßση Üφησε αλþβητη την εναλλακτικÞ ΛαúκÞ ΗθικÞ ΤρÜπεζα της Ιταλßας και δικαßωσε πλÞρως τη στρατηγικÞ της. Τþρα, ετοιμÜζονται να επεκταθοýν σε πανευρωπαúκÞ κλßμακα.
|
