Ανάπτυξη δεν γίνεται χωρίς δημόσια επενδυτική τράπεζα

Η μεγάλη επιτυχία, που διαφημίζει τώρα η κυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου μαζί με το “πρωτογενές πλεόνασμα”, είναι η επικείμενη κατά τις εκτιμήσεις της “έξοδος στις αγορές”. Η οποία θα σημαίνει, κατά τα λεγόμενά της, και την απαλλαγή από τα δάνεια μέσω των εταίρων και, συνεπώς, από τα μνημόνια που τα συνοδεύουν απαραιτήτως.

Όπως αποκαλύπτει ο καθηγητής Γ.Βαρουφάκης στο δεύτερο μέρος της συνέντευξής του στην “Εποχή”,πρόκειται για μια ακόμη προεκλογική προσποίηση, που στον πυρήνα της έχει τη συμφωνία για ένα τρίτο μνημόνιο, που θα αποφύγουν να το ονομάσουν μνημόνιο...

Τη συ­νέ­ντευ­ξη πή­ρε ο Παύ­λος Κλαυ­δια­νός

Πώς θα «συ­νο­μο­λο­γη­θεί» αυ­τός ο δα­νει­σμός υ­πό την κη­δε­μο­νία της Ε­ΚΤ για να έ­χει ι­σχύ; Τι θα πε­ρι­λαμ­βά­νει;

Θα υ­πάρ­χει νέα συμ­φω­νία και νέα δά­νεια. Δεν υ­πάρ­χει πι­θα­νό­τη­τα να μη γί­νει, κα­θώς (α) εί­ναι α­δύ­να­τον οι α­πο­πλη­ρω­μές του Μνη­μο­νίου ΙΙ να γί­νουν α­πό το ελ­λη­νι­κό δη­μό­σιο στους πι­στω­τές μας και (β) το ελ­λη­νι­κό κρά­τος δεν θα μπο­ρεί να δια­τη­ρή­σει τα πρω­το­γε­νή πλε­ο­νά­σμα­τα (ό­ταν αρ­χί­σει να τα έ­χει στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα)για εί­κο­σι χρό­νια, χω­ρίς να κα­ταρ­ρεύ­σει το πο­λι­τι­κό σύ­στη­μα. Τώ­ρα,εί­μαι σί­γου­ρος ό­τι το Μνη­μό­νιο ΙΙΙ δεν θα το ο­νο­μά­σουν μνη­μό­νιο. Τι ση­μα­σία έ­χει πώς θα το ο­νο­μά­σουν και α­πό ποιον θα δα­νει­ζό­μα­στε; Ας πά­με πί­σω στο 2012, με το δεύ­τε­ρο μνη­μό­νιο που δα­νει­στή­κα­με 130 δισ.,προ­χω­ρή­σα­με στο PSI, με τα νέα μέ­τρα κ.τ.λ. Ποια δια­φο­ρά θα έ­κα­νε για την Ελλά­δα, τό­τε, αν τα 130 δισ. α­ντί α­πό ε­πί­ση­μο δα­νει­σμό τα εί­χα­με πά­ρει με τη δια­με­σο­λά­βη­ση και υ­πό την κη­δε­μο­νία της Ε­ΚΤ α­πό τις α­γο­ρές με το ί­διο ε­πι­τό­κιο; Η α­πά­ντη­ση εί­ναι: Κα­μία! Κά­πως έ­τσι θα γί­νει με το τρί­το μνη­μό­νιο. Δεν θα λέ­γε­ται μνη­μό­νιο, θα εί­ναι δά­νεια α­πό τις α­γο­ρές, αλ­λά με την πα­ρέμ­βα­ση της Ε­ΚΤ, και η Ελλά­δα θα τε­λεί υ­πό διε­θνή ε­πι­τή­ρη­ση και κη­δε­μο­νία μέ­χρι το 2050, για­τί μάλ­λον θα μας ε­πι­μη­κύ­νουν τα υ­πάρ­χο­ντα δά­νεια, για να μπο­ρούν, δή­θεν, να εί­ναι βιώ­σι­μα μα­ζί με τα νέα α­πό τις α­γο­ρές.

Εί­ναι αυ­τό η βά­ση των σε­να­ρίων που δια­βά­ζου­με στον Τύ­πο. Έχει, κα­ταρ­χάς, συ­ζη­τη­θεί με­τα­ξύ κυ­βέρ­νη­σης και Γερ­μα­νίας;

Δεν έ­χει καν συ­ζη­τη­θεί, έ­χει α­να­κοι­νω­θεί στην κυ­βέρ­νη­ση! Εί­ναι ε­πι­τα­γή. Θα της το προ­σφέ­ρουν και σαν μια ευ­και­ρία, για να βγουν μπρο­στά και να πουν ό­τι η ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση κυ­βερ­νά, ό­τι αυ­τή τη στιγ­μή ο ελ­λη­νι­κός λαός βρί­σκε­ται μπρο­στά στην α­πε­λευ­θέ­ρω­σή του α­πό το μνη­μό­νιο κτλ. Εί­ναι κά­τι που προ­σφέ­ρει ο Σόι­μπλε σαν πο­λι­τι­κό δώ­ρο στη ση­με­ρι­νή κυ­βέρ­νη­ση, σαν α­ντι­σταθ­μι­στι­κό ό­φε­λος για το κού­ρε­μα που της εί­χε υ­πο­σχε­θεί αλ­λά δεν της έ­δω­σε.

Κα­τ’ ό­νο­μα μό­νο η α­να­δια­πραγ­μά­τευ­ση του χρέ­ους

Με­τά τις ε­κλο­γές, ό­μως, αρ­χί­ζει η συ­ζή­τη­ση με τους πι­στω­τές για το χρέ­ος.

Νο­μί­ζω ό­τι δεν θα εί­ναι συ­ζή­τη­ση.Θα προ­σφέ­ρουν, α­πλώς, μια ε­πι­μή­κυν­ση στην ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση, δη­λα­δή α­ντί να πλη­ρω­θούν τα 31 δισ. το 2014, να πλη­ρω­θούν 20 δισ., και το 2015 α­ντί τα 22 δισ. τα 15 δισ., κλπ. ε­πε­κτεί­νο­ντας τις α­πο­πλη­ρω­μές α­πό το 2030στο 2050 και μειώ­νο­ντας τα ε­πι­τό­κια α­πο­πλη­ρω­μής α­νε­παί­σθη­τα κα­τά0,5%. Αυ­τή η νέα συμ­φω­νία θα υ­πο­στη­ρι­χθεί με νέα δά­νεια α­πό τον ι­διω­τι­κό το­μέα μέ­σα α­πό το πρό­γραμ­μα α­γο­ράς ο­μο­λό­γων της Ε­ΚΤ (το πρό­γραμ­μα Ο­ΜΤ), ό­πως προ­α­νέ­φε­ρα. Έτσι, απ’ αυ­τή τη δια­δι­κα­σία, το ελ­λη­νι­κό χρέ­ος θα γί­νει α­κό­μη λι­γό­τε­ρο βιώ­σι­μο, το ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο α­κό­μη πιο βα­θιά πτω­χευ­μέ­νο, κι η ελ­λη­νι­κή κοι­νω­νι­κή οι­κο­νο­μία α­κό­μα πιο κα­χε­κτι­κή και δέ­σμια.

Μια νέα κυ­βέρ­νη­ση, ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ,σε ποιο έ­δα­φος θα μπο­ρού­σε να στη­ρι­χθεί για να δια­πραγ­μα­τευ­θεί;

Λό­γω της κυ­βέρ­νη­σης Βε­νι­ζέ­λου– Σα­μα­ρά – Στουρ­νά­ρα χά­σα­με τη με­γά­λη ευ­και­ρία που εί­χα­με τα δύο τε­λευ­ταία χρό­νια να δια­πραγ­μα­τευ­θού­με στη βά­ση άρ­νη­σης πα­ρα­λα­βής των δό­σεων. Όταν θα έλ­θει η νέα κυ­βέρ­νη­ση, ό­λες οι δό­σεις θα έ­χουν εισ­πρα­χθεί και, έ­τσι, αυ­τό το δια­πραγ­μα­τευ­τι­κό χαρ­τί, δυ­στυ­χώς, θα έ­χει θυ­σια­στεί,ε­γκλη­μα­τι­κά, α­πό την πα­ρού­σα κυ­βέρ­νη­ση. Το δια­πραγ­μα­τευ­τι­κό χαρ­τί που μας α­πο­μέ­νει, εί­ναι έ­να βέ­το στο ζή­τη­μα της δή­θεν τρα­πε­ζι­κής ε­νο­ποίη­σης.Μ’ άλ­λα λό­για, να που­λή­σου­με πο­λύ α­κρι­βά την ψή­φο μας γι’αυ­τό το ε­ξάμ­βλω­μα που ο­νο­μά­ζε­ται τρα­πε­ζι­κή ε­νο­ποίη­ση, αν δεν έ­χει ο­λο­κλη­ρω­θεί ό­ταν θα υ­πάρ­ξει, αν υ­πάρ­ξει, μια κυ­βέρ­νη­ση δια­φο­ρε­τι­κή.Πέ­ραν τού­του, το μό­νο που μέ­νει εί­ναι η άρ­νη­ση α­πο­πλη­ρω­μών σύμ­φω­να με το Μνη­μό­νιο II ή με βά­ση το Μνη­μό­νιο ΙΙΙ που θα μας έ­χουν ει­σα­γά­γει τον Αύ­γου­στο του 2014 ή δεν ξέ­ρω πό­τε θα το πε­ρά­σουν, ί­σως το φθι­νό­πω­ρο.

Ση­μειώ­νω αυ­τό που ι­σχυ­ρί­ζο­νται ο κ. Βε­νι­ζέ­λος και ο κ. Στουρ­νά­ρας τον τε­λευ­ταίο και­ρό: ό­τι έ­να κού­ρε­μα στο αρ­χι­κό κε­φά­λαιο που δα­νει­στή­κα­με α­πό την τρόι­κα, θα θεω­ρη­θεί ε­πι­θε­τι­κή κί­νη­ση α­πό Ευ­ρω­παίους και ό­τι θα εί­ναι πο­λύ δύ­σκο­λο, α­κό­μη και αν θέ­λει, ο κ. Σόι­μπλε να το πε­ρά­σει α­πό τη γερ­μα­νι­κή βου­λή. Δεν δια­φω­νώ σε πο­λύ με­γά­λο βαθ­μό μ’ αυ­τό. Το θέ­μα εί­ναι, δε­δο­μέ­νου ό­τι πρέ­πει να γί­νει κού­ρε­μα, διό­τι δεν μπο­ρείς να πας κό­ντρα στους κα­νό­νες της «φύ­σης»κι έ­να χρέ­ος μη βιώ­σι­μο θα κου­ρευ­τεί θέ­λο­ντας και μη, πώς θα «πα­κε­τά­ρεις»το κού­ρε­μα. Πώς θα το «ε­πι­κοι­νω­νή­σεις». Ένας εύ­σχη­μος τρό­πος εί­ναι μια πρό­τα­ση που κά­νω ε­δώ και πο­λύ και­ρό: Να πού­με ω­ραία, δεν θα κου­ρευ­τεί το χρέ­ος. Χρω­στά­με 320; χρω­στά­με 320. Να εκ­δο­θούν νέα ο­μό­λο­γα του ελ­λη­νι­κού Δη­μο­σίου για 320 δισ., τα ο­ποία θα α­νταλ­λα­χθούν με το χρέ­ος των 320 δισ.που έ­χουν στην κα­το­χή τους η Ε­ΚΤ, ο ESM (ο Ευ­ρω­παϊκός Μη­χα­νι­σμός Στα­θε­ρό­τη­τας)και το ΔΝΤ.

Να πα­γώ­σου­με το χρέ­ος

Ου­σια­στι­κά, δη­λα­δή, θα πα­γώ­σει το ελ­λη­νι­κό χρέ­ος.

Όχι μό­νο θα πα­γώ­σει, αλ­λά αυ­τά τα νέα ο­μό­λο­γα θα έ­χουν τη μορ­φή που ο Κέυ­νς ο­νό­μα­ζε Bisque Bonds ή αυ­τό που ο­νο­μά­ζε­ται «ρή­τρα α­νά­πτυ­ξης». Το ο­ποίο ση­μαί­νει ό­τι σας χρω­στάω ο­νο­μα­στι­κά τό­σο, πάρ­τε αυ­τά τα ο­μό­λο­γα τα ο­ποία ε­μπε­ριέ­χουνcoupons, που προ­βλέ­πουν πό­σα χρή­μα­τα θα ξε­πλη­ρώ­νω κά­θε χρό­νο, μό­νο που οι α­πο­πλη­ρω­μές τό­σο των τό­κων ό­σο και των χρε­ο­λυ­σίων δια­κό­πτο­νται ή α­να­βάλ­λο­νται τις πε­ριό­δους ό­που η αύ­ξη­ση του Α­ΕΠ εί­ναι κά­τω α­πό έ­να ο­ρι­σμέ­νο πο­σο­στό. Δεν μι­λάς για κού­ρε­μα, λες ό­τι α­να­γνω­ρί­ζεις το χρέ­ος που έ­χεις, εκ­δί­δεις νέα ο­μό­λο­γα με ο­νο­μα­στι­κή α­ξία ί­δια με το χρέ­ος σου (ο­πό­τε τύ­ποις δεν έ­χει κου­ρευ­τεί), αλ­λά εάν οι α­πο­πλη­ρω­μές δια­συν­δέ­ο­νται με το Α­Ε­Π, τό­τε το βά­θος του κου­ρέ­μα­τος εί­ναι α­ντι­στρό­φως α­νά­λο­γο της α­νά­πτυ­ξης.

Δη­λα­δή, το «κού­ρε­μα» πά­ει πο­λύ πί­σω χρο­νι­κά.

Όχι μό­νο πά­ει πί­σω χρο­νι­κά,αλ­λά έ­χει και με­τα­βλη­τό μέ­γε­θος. Πρό­τα­σή μου εί­ναι ό­χι μό­νο οι α­πο­πλη­ρω­μές του χρέ­ους να συν­δέ­ο­νται με το Α­Ε­Π, αλ­λά να υ­πάρ­χει και μια α­κό­μη ρή­τρα,σύμ­φω­να με την ο­ποία θα εκ­πνέ­ουν αυ­τά τα ο­μό­λο­γα μια συ­γκε­κρι­μέ­νη χρο­νι­κή στιγ­μή, αν έ­χουν ξε­πε­ρά­σει έ­να χρο­νι­κό ό­ριο.

Να εκ­πνέ­ουν χω­ρίς να έ­χουν πλη­ρω­θεί;

Ναι, χω­ρίς να έ­χουν πλη­ρω­θεί.Οπό­τε ου­σια­στι­κά ει­σά­γεις έ­να εν δυ­νά­μει βα­θύ κού­ρε­μα (χω­ρίς να το λες κού­ρε­μα), του ο­ποίου το μέ­γε­θος θα εί­ναι α­ντι­στρό­φως α­νά­λο­γο της οι­κο­νο­μι­κής α­νά­πτυ­ξης του τό­που. Κα­θι­στάς, δη­λα­δή, τους πι­στω­τές συ­νέ­ται­ρους στην οι­κο­νο­μι­κή μας α­νά­πτυ­ξη. Αμέ­σως, οι πι­στω­τές α­πο­κτούν λό­γο να ξα­να­σκε­φτούν τη λο­γι­κή τής λι­τό­τη­τας, στο βαθ­μό που μειώ­νει την α­νά­πτυ­ξη και βα­θαί­νει το ντε φά­κτο κού­ρε­μα που θα πρέ­πει να α­πο­δε­χθούν.

Πώς θα γί­νει η α­νά­πτυ­ξη

Χρεια­ζό­μα­στε, ό­μως, και α­νά­πτυ­ξη.Πώς θα γί­νει α­νά­πτυ­ξη, ό­ταν η κα­τα­στρο­φή των α­να­πτυ­ξια­κών δυ­να­το­τή­των έ­χει φτά­σει σε τέ­τοια ε­πί­πε­δα, που να χρειά­ζο­νται ε­ξω­γε­νείς ω­θή­σεις γι’ αυ­τό;

Ακρι­βώς έ­τσι εί­ναι. Πρώ­τον, α­παι­τεί­ται μια νέα δη­μό­σια ε­πεν­δυ­τι­κή τρά­πε­ζα, ό­πως ή­ταν η Ε­ΤΒΑ πα­λιά. Δεύ­τε­ρον,θα κα­ταρ­γού­σα το Ε­ΣΠΑ ή θα το συρ­ρί­κνω­να ι­διαί­τε­ρα και θα ζη­τού­σα α­πό την ΕΕ οι πό­ροι του να δο­θούν ως ε­πί το πλεί­στον στην Ευ­ρω­παϊκή Τρά­πε­ζα Επεν­δύ­σεων (Ε­ΤΕ), η ο­ποία, σε συ­νερ­γα­σία μ’ αυ­τή τη νέα δη­μό­σια ε­πεν­δυ­τι­κή τρά­πε­ζα που α­νέ­φε­ρα προ­η­γου­μέ­νως, να προ­βαί­νει σε το­πο­θε­τή­σεις και σε ε­πεν­δύ­σεις στην Ελλά­δα. Εμπι­στεύο­μαι πο­λύ πε­ρισ­σό­τε­ρο μια δη­μό­σια ε­πεν­δυ­τι­κή τρά­πε­ζα, που θα έ­χει «χτι­στεί» α­πό την αρ­χή με σω­στό τρό­πο χρη­σι­μο­ποιώ­ντας την ε­μπει­ρία α­ντί­στοι­χων ε­πεν­δυ­τι­κών τρα­πε­ζών του Δη­μο­σίου στη Βρα­ζι­λία, τη Νορ­βη­γία, την Κί­να, α­κό­μη και της Ευ­ρω­παϊκής Τρά­πε­ζας Επεν­δύ­σεων (η ο­ποία έ­χει α­πο­δεί­ξει στην πρά­ξη, και στην Ελλά­δα,ό­τι εί­ναι ι­κα­νή για «κα­θα­ρό­τε­ρα» έρ­γα και με­γα­λύ­τε­ρη α­πο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα στην ε­κτέ­λε­σή τους).

Αρκούν; Το έρ­γο, ό­ταν έ­χεις να α­ντι­με­τω­πί­σεις τό­σο ε­κτε­τα­μέ­νη ύ­φε­ση και υ­ψη­λή α­νερ­γία, εί­ναι τε­ρά­στιο.

Όχι δεν αρ­κούν. Από το 2010 υ­πο­στη­ρί­ζω ό­τι η κρί­ση δεν εί­ναι ελ­λη­νι­κή. Το ο­ποίο τι ση­μαί­νει; Ότι μια κυ­βέρ­νη­ση,η ο­ποία λει­τουρ­γεί πραγ­μα­τι­κά ευ­ρω­παϊκά και ό­χι ό­πως – ό­πως και ως ε­ντο­λο­δό­χος του Βε­ρο­λί­νου, θα πρέ­πει να προω­θεί μια συ­νο­λι­κή πο­λι­τι­κή για ο­λό­κλη­ρη την Ευ­ρω­ζώ­νη. Όλες οι χώ­ρες έ­χουν πρό­βλη­μα χα­μη­λών ε­πεν­δύ­σεων, α­κό­μη και η Γερ­μα­νία, η ο­ποία έ­χει χα­μη­λό ρυθ­μό αύ­ξη­σης της πα­ρα­γω­γι­κό­τη­τας (ό­σο και αν αυ­τό α­κού­γε­ται πε­ρίερ­γα στα ελ­λη­νι­κά αυ­τιά). Γνω­ρί­ζου­με, λοι­πόν, πά­ρα πο­λύ κα­λά ό­τι η Ευ­ρω­ζώ­νη και η ΕΕ συ­νο­λι­κά τα­λα­νί­ζο­νται αυ­τή την πε­ρίο­δο α­πό τις δυ­νά­μεις του α­πο­πλη­θω­ρι­σμού.

Δεν βλέ­πει κα­νείς να α­νη­συ­χούν απ’ αυ­τό στην η­γε­σία της ΕΕ...

Ναι, δεν α­νη­συ­χούν, αλ­λά πα­ρα­τή­ρη­σε τα α­πο­τε­λέ­σμα­τα των ε­κλο­γών την προ­η­γού­με­νη Κυ­ρια­κή στη Γαλ­λία.Αυ­τό που εί­ναι α­πα­ραί­τη­το, εί­ναι η ε­νί­σχυ­ση της Ε­ΤΕ και α­να­γω­γή της σε ορ­γα­νι­σμό που ου­σια­στι­κά θα ει­σα­γά­γει έ­να νέο New Deal για την Ευ­ρώ­πη, ό­πως ο Ρού­σβελτ το 1933 με­τά τη με­γά­λη ύ­φε­ση του 1929. Έτσι και ε­δώ, χρεια­ζό­μα­στε έ­να α­ντί­στοι­χο New Deal για τη με­γά­λη κρί­ση του 2008. Ο τρό­πος εί­ναι πο­λύ α­πλός. Η Ε­ΤΕ δεν μπο­ρεί μό­νη της να χρη­μα­το­δο­τή­σει κά­τι τέ­τοιο, για­τί μην ξε­χνά­με ό­τι εκ­δί­δει ο­μό­λο­γα τα ο­ποία φο­βά­ται ό­τι θα χά­σουν την α­ξία τους εάν «πλα­τιά­σουν» και α­να­λά­βουν πολ­λά ρί­σκα στην πε­ρι­φέ­ρεια και αλ­λού. Αυ­τό ση­μαί­νει ό­τι χρειά­ζε­ται έ­να συ­νε­ταί­ρο και αυ­τός εί­ναι η Ε­ΚΤ. Μα­ζί με τον Στιούαρτ Χό­λα­ντ και τον Τζέι­μς Γκαλ­μπρέ­η­θ προ­τεί­νου­με το 50% της ε­θνι­κής ε­πι­χο­ρή­γη­σης των έρ­γων που σή­με­ρα χρη­μα­το­δο­τεί η Ε­ΤΕ, με τον άλ­φα ή βή­τα τρό­πο, να το εγ­γυά­ται η Ε­ΚΤ εί­τε με έκ­δο­ση ο­μο­λό­γων ε­πι­κου­ρι­κώ­ν των ο­μο­λό­γων της Ε­ΤΕ, εί­τε μέ­σα α­πό την α­γο­ρά ο­μο­λό­γω­ν της Ε­ΤΕ στη δευ­τε­ρο­γε­νή α­γο­ρά. Υπάρ­χουν τρό­ποι πά­ρα πο­λύ α­πλοί, τε­χνο­κρα­τι­κοί, με τους ο­ποίους η Ε­ΤΕ μπο­ρεί ό­ντως να γί­νει ο θε­σμός που διοι­κεί και ε­πι­βλέ­πει έ­να πα­νευ­ρω­παϊκόNew Deal, το ο­ποίο θα τα­ρά­ξει τα λι­μνά­ζο­ντα νε­ρά και θα δη­μιουρ­γή­σει συν­θή­κες για ε­πεν­δύ­σεις ό­χι μό­νο μέ­σα α­πό την Ε­ΤΕ, αλ­λά και τον ι­διω­τι­κό το­μέα. Διό­τι μην ξε­χνά­με ό­τι το με­γα­λύ­τε­ρο πρό­βλη­μα που έ­χει η Ευ­ρώ­πη εί­ναι οι λι­μνά­ζου­σες α­πο­τα­μιεύ­σεις, οι ο­ποίες εί­ναι τό­σο τρο­μο­κρα­τη­μέ­νες,που δεν ε­πεν­δύο­νται σε πα­ρα­γω­γι­κές δια­δι­κα­σίες.

Μας χρειά­ζε­ται, λοι­πόν, και ε­νί­σχυ­ση της ζή­τη­σης.

Ο μό­νος τρό­πος να αυ­ξη­θεί η ζή­τη­ση χω­ρίς τη δη­μιουρ­γία νέ­ας φού­σκας, εί­ναι να αυ­ξη­θούν πρώ­τα οι πα­ρα­γω­γι­κές ε­πεν­δύ­σεις. Οι ε­πεν­δύ­σεις σή­με­ρα α­πο­φεύ­γουν τους πα­ρα­γω­γι­κούς κλά­δους (και στρέ­φο­νται στους χάρ­τι­νους πύρ­γους του χρη­μα­το­πι­στω­τι­κού συ­στή­μα­τος), ε­πει­δή οι ε­πι­χει­ρη­μα­τίες φο­βού­νται ό­τι η ζή­τη­ση εί­ναι χα­μη­λή. Αυ­τός ο φό­βος αυ­το-ε­πι­βε­βαιώ­νε­ται, κα­θώς οι χα­μη­λές ε­πεν­δύ­σεις φέρ­νουν χα­μη­λή ζή­τη­ση κι έ­τσι ε­πι­βε­βαιώ­νο­νται οι αρ­νη­τι­κές τους προσ­δο­κίες. Πρέ­πει να σπά­σει αυ­τός ο φαύ­λος κύ­κλος αρ­νη­τι­κών προσ­δο­κιών,που α­να­πα­ρά­γουν τον άλ­λο φαύ­λο κύ­κλο με­τα­ξύ των α­σθε­νι­κών ε­πεν­δύ­σεων και της χα­μη­λής ζή­τη­σης. Ο μό­νος τρό­πος για να σπά­σουν αυ­τοί οι φαύ­λοι κύ­κλοι, εί­ναι μέ­σα α­πό την ε­νερ­γο­ποίη­ση της Ε­ΤΕ ως πυ­λώ­να ε­νός New Deal σε ευ­ρω­παϊκό ε­πί­πε­δο.

Υπάρ­χουν ό­μως οι δυ­νά­μεις που θα θέ­σουν και θα ε­πι­βά­λουν αυ­τή την πο­λι­τι­κή;

Θεω­ρώ ό­τι οι δυ­νά­μεις υ­πάρ­χου­ν,α­πλώς εί­ναι φι­μω­μέ­νες και α­πο­συ­ντο­νι­σμέ­νες αυ­τή τη στιγ­μή. Ακό­μη και στο ευ­ρω­κοι­νο­βού­λιο, α­κό­μη και σή­με­ρα, πριν τις ε­κλο­γές του Μαΐου, αυ­τή η ά­πο­ψη εί­ναι πλειο­ψη­φι­κή. Αλλά στο Ευ­ρω­παϊκό Συμ­βού­λιο αυ­τό δεν συ­ζη­τεί­ται, ε­πει­δή υ­πάρ­χει έ­να εί­δος ο­μερ­τά, μια ε­πι­βε­βλη­μέ­νη σιω­πή α­πό την πλευ­ρά του Βε­ρο­λί­νου, κα­θώς κα­μία κυ­βέρ­νη­ση έως τώ­ρα δεν έ­χει τολ­μή­σει να προ­βά­λει το α­νά­στη­μά της. Μια ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση δια­φο­ρε­τι­κού τύ­που θα μπο­ρού­σε να θέ­σει το ζή­τη­μα, να αρ­χί­σει η συ­ζή­τη­ση,στην ο­ποία, με­τά, πολ­λοί άλ­λοι θα θέ­λα­νε να συμ­με­τά­σχουν.

Πηγή: ΕΠΟΧΗ