Πιστεύετε ότι η Ελλάδασυγκαταλέγεται στις χώρεςτου ανεπτυγμένου κόσμου;Αν ναι, τότε η κρίση που συνεχίζει να βιώνει η χώρα είναι η πιο σφοδρή που έχει σημειωθεί στη σύγχρονη ιστορία.Αν, ωστόσο, η ελληνική οικονομία συμπεριληφθεί στο γκρουπ των αναδυόμενων, τότε έχει αρκετά κοινά σημεία, τουλάχιστον, σε επίπεδο αριθμών.

Αυτό προκύπτει από ανάλυση της Citi για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα, στην οποία η αμερικανική τράπεζα παραθέτει στοιχεία που “περιγράφουν” για χάρη της σύγκρισης τον αντίκτυπο της κρίσης σε συγκεκριμένα στοιχεία και πτυχές της οικονομίας.

Τα συγκριτικά στοιχεία για τη συρρίκνωση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος... τα λένε όλα. Το ελληνικό ΑΕΠ έχει υποχωρήσει από το υψηλότερο του σημείο κατά περίπου 25% μέχρι σήμερα, με την ελληνική κυβέρνηση να ελπίζει ότι αυτό θα σταματήσει μέσα στο 2014. Με άλλα λόγια, η ελληνική οικονομία έχει“αποδεκατιστεί”, καθώς έχει χάσει μέσα σε λίγα χρόνια το ένα τέταρτο της ισχύος της. Οι σωρευτικές πιστωτικές ζημιές στην Ελλάδα έχουν ήδη φτάσει στο 15%,η σωρευτική πιστωτική συρρίκνωση “αγγίζει”το 16%, ενώ το καθαρό επιτοκιακό περιθώριο (NIM) έχει μειωθεί κατά σχεδόν 1%.

Η Σουηδία βίωσε μία έντονη κρίση στις αρχές της δεκαετίας του ΄90, όταν αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα δημοσιονομικής απορρύθμισης αλλά και επίθεσης κατά της κορόνας. Με αυστηρή λιτότητα και υποτίμηση του νομίσματος κατάφερε μετά από τρία χρόνια να ξεπεράσει την κρίση. Το ΑΕΠ της Σουηδίας συρρικνώθηκε μόλις κατά 4,5% από1991 έως το 1993, όμως, οι σωρευτικές πιστωτικές ζημιές διαμορφώθηκαν στο 16%και η σωρευτική πιστωτική συρρίκνωση από το 1992 έως το 1995 έφτασε στο 25%.Το NIM συρρικνώθηκε κατά 3% στο αποκορύφωμα της κρίσης το 1994.

Στα τέλη της δεκαετίας του ΄90 η Ιαπωνία βρέθηκε αντιμέτωπη με την ραγδαία ενίσχυση της συναλλαγματικής ισοτιμίας του γεν που επέφερε ισχυρό πλήγμα στις εξαγωγές και στην τρομακτική πτώση των τιμών των ακινήτων που οδήγησε σε τραπεζική κρίση. Η αλόγιστη παροχή μακροπρόθεσμων δανείων προς τη βιομηχανία είχε απρόβλεπτες συνέπειες. Ήταν η εποχή που πρωτοεμφανίστηκε ο όρος “ποσοτική χαλάρωση”. Το ΑΕΠ της Ιαπωνίας υποχώρησε σε ποσοστό 5%. Οι πιστωτικές ζημιές περιορίστηκαν στο 10% από το 1997έως το 1999, όμως η ιαπωνική αγορά είδε τις δανειοδοτήσεις να μειώνονται σωρευτικά κατά 35%!

Η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση που ξέσπασε το 2008 άφησε το στίγμα της και στην Ισπανία. Η κατάρρευση της αγοράς ακινήτων οδήγησε σε μία τραπεζική κρίση που όμοιά της δεν έχει ξαναδεί η χώρα της Ιβηρικής. Από το 2008 μέχρι σήμερα το ισπανικό ΑΕΠ έχει υποχωρήσει σε ποσοστό 6%, ενώ λόγω της φούσκας των ακινήτων ήταν φυσικό η πιστωτική συρρίκνωση να ανέλθει στο24%. Το καθαρό επιτοκιακό περιθώριο περιορίστηκε κατά 1,7%.

Η ίδια κρίση“άγγιξε” και την Ιταλία, χωρίς τα σημάδια της κατάρρευσης στην αγορά ακινήτων. Η ιταλική έχασε το 8,5% από το 2008 μέχρι σήμερα, οι πιστωτικές ζημιές περιορίστηκαν στο7,7% και η πιστωτική συρρίκνωση στο 6%.

Παρ΄ όλα αυτά, σε σύγκριση με τις κρίσεις αναδυόμενων χωρών, η ελληνική εμπειρία δεν μοιάζει και τόσο... ξεχωριστή. Μελέτη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου δείχνει ότι το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων κορυφώθηκε για τις περισσότερες αγορές του ανεπτυγμένου κόσμου κοντά στο 20%, ενώ στις αναδυόμενες αγορές έφτασε το35%, επίπεδο στο οποίο διαμορφώνονται σήμερα τα NPLs και στην Ελλάδα.

Η συσχέτιση των NPLs με το ΑΕΠ διαμορφώνεται στο 55%για την Ελλάδα, όταν στην Ισπανία φτάνει στο 79% και στην Ιταλία το 25%. Όπως εκτιμά η Citi, η ανάκτηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων υστερεί της ανάκαμψης του ΑΕΠ κατά περίπου 2-3 χρόνια.Υπό την προϋπόθεση ότι οι προβλέψεις του ΔΝΤ θα βγουν αληθινές και το ελληνικό ΑΕΠ θα αρχίσει να κινείται ανοδικά μέσα στο 2014 και να αναπτύσσεται κατά 2,9%το 2015 και 3,7% το 2016, περισσότερο από σχεδόν όλες τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου και την Ιρλανδία, σοβαρή αντιστροφή του φαινομένου θα πρέπει να περιμένουμε μετά το 2015. Πολύ στενή είναι επίσης η σχέση των μη εξυπηρετούμενων δανείων με την ανεργία. Το ΔΝΤ προβλέπει ότι η ανεργία θα μειωθεί στο 14% έως το 2019 από το αποκορύφωμα του27% το 2013.

Πηγή: Κεντρικές Τράπεζες, εκτιμήσεις Citi Research