Του ΓΙΑΝΝΗ ΤΟΛΙΟΥ*
Η ανεργßα αποτελεß κοινωνικÞ πληγÞ αλλÜ στην ΕλλÜδα,αληθινÞ μÜστιγα. Το επßσημο ποσοστü (α' εξÜμηνο 2014) Ýφθασε 28%(1.500.000 σε σχÝση με το πραγματικü 2.000.000 Üτομα). Στις γυναßκες φθÜνει 35% και στους νÝους ως 25 ετþν 65%. Μüλις το 10,5% των ανÝργων παßρνει επßδομα ανεργßας. Οι μακροχρüνια Üνεργοι ξεπερνοýν 1.000.000 Üτομα σε σýνολο απασχολουμÝνων 3,5 εκατομμýρια. Η ΕλλÜδα θεωρεßται «πρωταθλÞτρια» Ευρþπης στην ανεργßα, ενþ στους νÝους «πρωταθλÞτρια» κüσμου.! Βασικοß κλÜδοι παραγωγÞς, üπως βιομηχανßα, κατασκευÝς, γεωργßα, μεταφορÝς, καθþς υπηρεσßες, εμπüριο και τουρισμüς, υπÜρχει μεγÜλη καθßζησηθÝσεων εργασßας. Απü την Üλλη 150.000 νÝοιεπιστÞμονες βιþνουν τη «μεταναστευτικÞ περιπλÜνηση» στο εξωτερικü.!
ΒασικÞ αιτßα Ýκρηξης της ανεργßας, εκτüς απü την κρßση του συστÞματος, η οποßα üπως Ýλεγε κι οΜαρξ «αυξÜνει τον εφεδρικü στρατü της εργασßας», εßναι οι πολιτικÝς Μνημονßου. Η δραστικÞ μεßωση μισθþν-συντÜξεων, υπερφορολüγηση λαúκþν εισοδημÜτων και μεßωση δημοσßων και ιδιωτικþν επενδýσεων, συρρßκνωσαν τη ζÞτηση, την παραγωγÞ και το ΑΕΠ,αýξησαν τις απολýσεις,τα «λουκÝτα» μικρομεσαßων-επιχειρÞσεων,ενþ η ελαστικοποßηση των εργασιακþν σχÝσεων, η αυξανüμενη εντατικοποßηση, οι απολýσεις και «διαθεσιμüτητες» στο δημüσιο, κÜ, σε συνδυασμü με τη μεßωση των εξαγωγþν, την Ýφεραν σε πρωτοφανÞ ýψη. Οι προοπτικÝς εßναι δυσοßωνες, δεδομÝνου üτι το 2014 θα συνεχιστεß η συρρßκνωση της παραγωγικÞς βÜσης (βιομηχανßας, αγροτικÞς οικονομßας, κατασκευþν, κÜ).
ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ''ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ'' ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΧΕΛΑΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
Οι μνημονιακÝς κυβερνÞσεις εκτüς απü το γνωστü «εμπüριο ελπßδων» σε παραμονÝς εκλογþν, εφαρμüζουν προγρÜμματα«ανακýκλωσης» ανεργßας, παρÜλληλα με ....«ευχÝλαια ανÜπτυξης». Το ΜÜúο 2012, ο Α.ΣαμαρÜς υποσχÝθηκε μεßωση ανεργßας κατÜ 10 ποσοστιαßες μονÜδες σε 5 χρüνια,ενþ το ΜÜúο 2014, αýξηση νÝων θÝσεων εργασßας κατÜ 870.000 ως το 2021,επενδýσεις 55 διςκαι ρυθμοýς ανÜπτυξης 3-3,5% τα επüμενα χρüνια. Για να φανοýν οι υπερφßαλες εξαγγελßες σημειþνουμε üτι με τυπικÞ «ελαστικüτητα απασχüλησης-παραγωγÞς» 0.3,μια αýξηση της απασχüλησης κατÜ 30% στον ιδιωτικü τομÝα, προûποθÝτει ρυθμοýς ανÜπτυξης του 11-12% ως το 2021, κÜτι που οýτε η Κßνα μπορεß να πετýχει.
Αντßθετα σýμφωνα με το Ινστιτοýτο Εργασßας ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ,για να αναπληρωθοýν 1 εκατ.θÝσεων εργασßας που χÜθηκαν μετÜ το 2010θα χρειαστοýν ρυθμοß αýξησης ΑΕΠ 3,5%-4% για 12 χρüνια (ως 2025). Ωστüσο οι προβλεπüμενοι ρυθμοß απü διεθνεßς φορεßς εßναι 1,5%-1,8% ως 2025, ενþ με βÜση εκτιμÞσεις του «Διεθνοýς Γραφεßου Εργασßας» για επιστροφÞ της απασχüλησης στα προ κρßσης επßπεδα, θα χρειαστοýν, με βÜση τα σημερινÜ δεδομÝνα, τουλÜχιστον 20χρüνια!
Δυστυχþς τα διÜφορα«προγρÜμματα» απασχüλησης λειτουργοýν στην πρÜξη ως προγρÜμματα «αναπαραγωγÞς ανÝργων» αφοý αφοροýν κυρßως θÝσεις εργασßας μερικþν μηνþν και συνδÝονται με Ýντονα φαινüμενα «διαπλοκÞς». Σýμφωνα με στοιχεßα του ΟΑΕΔ, στο σýνολο των προγραμμÜτων κατÜρτισης μüλις 20% των συμμετασχüντων βρÞκε σταθερÞ δουλειÜ, ενþ απü τα κονδýλια κατÜρτισης 40%-50%χÜνεται στους ατραποýς των μεσαζüντων και της γραφειοκρατßας. Επßσης τα σχÝδια αναδιοργÜνωσης του ΟΑΕΔ δεν εßναι για αναβÜθμιση, αλλÜ διÜλυση και μεταφορÜ της συνολικÞς «πßτας» διαχεßρισης των προγραμμÜτων κατÜρτισης και επιδομÜτων ανεργßας ýψους 3 διςαπü εθνικοýς και κοινοτικοýς πüρους, σε ιδιωτικοýς φορεßς, κυρßως ΚΕΚ, κÜ.
ΤÝλος τα νεοφιλελεýθερα δüγματα για μεßωσης της ανεργßας με «ελαστικÝς σχÝσεις εργασßας», μειþσεις μισθþν, ιδιωτικοποιÞσεις, κÜ, στην πραγματικüτητα Ýχουν αντßθετο αποτÝλεσμα. Η μερικÞ απασχüληση, η παραβßωση του 8ωρου, η εντατικοποßηση εργασßας, κÜ, εξοικονομοýν «ζωντανÞ εργασßα» και μειþνουν θÝσεις απασχüλησης, üπως και οι ιδιωτικοποιÞσεις, ενþ η μεßωση μισθþν και εργοδοτικþν εισφορþν, η «μαýρη» και ανασφÜλιστη εργασßα, η επιδüτηση θÝσεων απασχüλησης,κÜ, αυξÜνουν την κερδοφορßα, χωρßς ωστüσο να διασφαλßζουν δημιουργßα νÝων και μüνιμων θÝσεων εργασßας.
ΜΕΙΩΣΗ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΜΕ ΟΧΗΜΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ
Η δραστικÞ μεßωση της ανεργßας στο ορατü μÝλλον, προûποθÝτει Ýνα μεταβατικü οικονομικü πρüγραμμα προοδευτικÞς εξüδου απü την κρßση, με κýριο στüχο την πλÞρη απασχüληση και σταθερÞ Üνοδο της λαúκÞς ευημερßας. Μια φιλολαúκÞ κυβÝρνηση για αναχαßτιση της ανεργßας, θα χρειαστεß δýο ειδþν μÝτρα. Πρþτον, ακýρωση Μνημονßου, ανακοπÞ αýξησης ανεργßας και στÞριξης ανÝργων και δεýτερον, ενεργητικÜ μÝτρα μεσοπρüθεσμου χαρακτÞρα,για τüνωση ζÞτησης, ενßσχυση ανÜπτυξης και αýξηση θÝσεων εργασßας.
Στα πρþτα χρειÜζεται αυστηρüς Ýλεγχος απολýσεωνκαι επαναφορÜ επιδüματος ανεργßας στα προ κρßσης επßπεδα (461 €), με επιμÞκυνση του χρüνου επιδüτησης στα δýο χρüνια, καθþς και μεßωση του χρüνου εργασßας χωρßς μεßωση αποδοχþν, üπως επßσης αýξηση κατþτατων μισθþν στα προ κρßσης επßπεδα (751 €). Στα δεýτερα, χρειÜζεται πρüγραμμα παραγωγικÞς ανασυγκρüτησης, με κλαδικÝς πολιτικÝς και προþθηση καινοτομιþν για παραγωγÞ ανταγωνιστικþν προúüντων και παρÜλληλα δημüσια προγρÜμματα κατÜρτισης και επαγγελματικÞς εκπαßδευσης.
Επßσης χρειÜζεται επεξεργασßα προγραμμÜτων απασχüλησης ανÝργων στον κοινωνικü τομÝα(υγεßα-πρüνοια-παιδεßα), στις υποδομÝς, προστασßα περιβÜλλοντος, κÜ. Βασικüς φορÝας σε ρüλο «εργοδüτη ýστατης καταφυγÞς» πρÝπει να εßναι το ευρýτερο δημüσιο(κεντρικÞ διοßκηση, ΠΔΕ, Αυτοδιοßκηση και ΔΕΚΟ). Απαιτοýνται επßσης προγρÜμματα ανÜταξης και ανÜπτυξης βιþσιμων μικρομεσαßωνεπιχειρÞσεων για δημιουργßα νÝων θÝσεων εργασßας, στÞριξης κοινωνικÞς και αλληλÝγγυας οικονομßας, ιδιαßτερα συνεταιρισμþν και Üλλων συλλογικþν μορφþν,διÜσωση επιχειρÞσεων με «αυτοδιαχειριστικÜ»σχÞματα και διατÞρηση των θÝσεων εργασßας. ΕπιστροφÞ βιþσιμων ΔΕΚΟ στο δημüσιο και επÝκταση τους σε στρατηγικοýς τομεßς, δημιουργþντας ευρýτερα παραγωγικÜ συμπλÝγματα(αγροτοδιατροφικü, ενεργειακü, ναυπηγοεπισκευαστικü, κÜ), καθþς οικονομßες κλßμακας, με πολλαπλασιαστικÝς επιπτþσεις στην απασχüληση. ΤÝλος διαμüρφωση σταθεροý επιχειρηματικοý πλαισßου για μεγÜλες ιδιωτικÝς επιχειρÞσεις(εργασιακþν δικαιωμÜτων, φορολογßας, πολιτικÞς ανταγωνισμοý, κÜ) για προþθηση επενδýσεων και νÝες θÝσεις εργασßας.
Κρßσιμο ρüλο στην αποκλιμÜκωσης της ανεργßας και την προþθηση της παραγωγικÞς ανασυγκρüτησης, θα παßξουν η εισοδηματικÞ πολιτικÞ στÞριξης της αγοραστικÞς δýναμης μισθþν-συντÜξεων και λαúκþν εισοδημÜτων, η πολιτικÞ παροχÞς πιστþσεων με αναπτυξιακÜ και κοινωνικÜ κριτÞρια απü το τραπεζικü σýστημα που πρÝπει να εßναι υπü δημüσιο και κοινωνικü Ýλεγχο, καθþς και εφαρμογÞ ενεργητικÞς και πολυδιÜστατης εξωτερικÞς πολιτικÞς, ισüτιμων και αμοιβαßα επωφελþν οικονομικþν σχÝσεων με üλες τις χþρες.
Οι οικονομικοß πüροι για την παραγωγικÞ ανασυγκρüτηση και τη δραστικÞ μεßωση της ανεργßας σε ορßζοντα 5ετßας διασφαλßζονται με διαγραφÞ του μεγαλýτερου μÝρους του χρÝους, με πÜταξη της φοροδιαφυγÞς και φοροκλοπÞς των «εχüντων», με διασφÜλιση αποταμιεýσεων και παροχÞ ρευστüτητας στις επιχειρÞσεις, με αξιοποßηση εξωτερικþν πüρων χωρßς υποθÞκες στην εθνικÞ κυριαρχßα, καθþς και απü την ßδια την ανÜπτυξη, την παραγωγÞ νÝου εισοδÞματος και πλοýτου απü τους εργαζüμενους, που πρÝπει να Ýχουν και αποφασιστικü ρüλο στη λÞψη και εφαρμογÞ του προγρÜμματος παραγωγικÞς ανασυγκρüτησης.
*Ο ΓιÜννης Τüλιος εßναι διδÜκτωρ οικονομικþν, μÝλος της ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ
|