|
Κρßση: Ποιος θα πληρþσει το μÜρμαρο;
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Με τον ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΤΟΥ ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΟΥ ΙΝΕ ΓΣΕΕ/ ΑΔΕΔΥ
ΣΑΒΒΑ ΡΟΜΠΟΛΗ
Απü την Εφημερßδα «Η ΕΠΟΧΗ» 6 Σεπτεμβρßου 2009
¸ντονες κοινωνικÝς εκρÞξεις στην ΕλλÜδα και Ευρþπη θα προκαλÝσουν οι ανακατατÜξεις στην παγκüσμια παραγωγÞ και η ανεργßα
Τη συνÝντευξη πÞρε ο Παýλος Κλαυδιανüς
Ας δοýμε πρþτα το σημεßο üπου βρßσκεται η κρßση.
¸χει μειωθεß, πια, σημαντικÜ η παραγωγÞ και σε ΗΠΑ και Ευρþπη και Ýχει αυξηθεß σημαντικÜ η ανεργßα. Στις ΗΠΑ Ýχουμε 630.000 – 650.000 απολýσεις το μÞνα και στην ΕΕ τη διετßα 2009 – 2010 θα χαθοýν 8,5 εκ. θÝσεις εργασßας. Τελευταßα στοιχεßα της Eurostat (Ιουνßου) αναφÝρουν üτι σε επßπεδο ΕΕ η ανεργßα βρßσκεται στο 9% και Ευρωζþνης 9,5%. Οι κυβερνÞσεις, σε διεθνÝς επßπεδο, Ýχουν αποφασßσει να κÜνουν ενÝσεις ρευστüτητας στις ΤρÜπεζες, προκειμÝνου να ενισχýσουν τη ρευστüτητÜ τους για να μην συμβεß αυτü που συνÝβη το 1929 üταν τις Üφησαν χωρßς ενßσχυση, κατÝρρευσαν και αυτü οδÞγησε στην κατÜρρευση και του οικονομικοý συστÞματος.
¸χει αποτραπεß αυτüς ο κßνδυνος τþρα;
¼χι, δεν σημαßνει üτι τþρα θα αποτραπεß. Η κρßση, ξεκßνησε ως κρßση των ενυπüθηκων δανεßων και υψηλοý κινδýνου χορηγÞσεων στις ΗΠΑ το 2007. ΑυτÞ τη στιγμÞ οι ΤρÜπεζες παßρνουν χρÞματα απü τις κυβερνÞσεις για να χορηγηθοýν στην οικονομßα και να κρατηθοýν οι επιχειρÞσεις, αλλÜ αυτÝς διστÜζουν και τα κρατοýν ως δικü τους ενεργητικü. ¸τσι η οικονομßα πÜσχει απü σημαντικÞ Ýλλειψη ρευστüτητας. Αυτü οδηγεß σε μεßωση επενδýσεων, μεßωση παραγωγÞς και απασχüλησης, μαζικÝς απολýσεις, αýξηση ανεργßας. Αυτü οδηγεß σε μεßωση του διαθÝσιμου εισοδÞματος και Ýτσι στο φαýλο κýκλο της μεßωσης της κατανÜλωσης, ζÞτησης, κλεισßματος επιχειρÞσεων. Το 2010 φαßνεται üτι στην Ευρþπη, τουλÜχιστον, θα εßναι χειρüτερα απü το 2009. Και στην ΕλλÜδα.
Ακüμη και αν αποφýγουμε την ακραßα κατÜσταση, φαßνεται üτι πÜμε σε μακρÜ περßοδο με υψηλÞ ανεργßα. Εßναι Ýτσι;
Οι προβλÝψεις εßναι üτι ως το 2015 ακüμη και αν Ýχουμε ρυθμü αýξησης του ΑΕΠ το 2011 0,6%, το 2012 1,2%, το 2013 1,6%, το 2014 1,8%, - αισιüδοξο, βÝβαια, σενÜριο üσον αφορÜ την προοπτικÞ ανÜκαμψης - το 2015 η ανεργßα δεν θα φθÜσει το επßπεδο του 2008, (7,8%) üταν ξεκßνησε η κρßση. Ο χρüνος, επομÝνως, με υψηλÞ ανεργßα, θα εßναι μακρýς.
Συγκροτεßται σχÝδιο που θα απÝτρεπε αυτü το ενδεχüμενο; Εννοþ τüσο απü την επιστημονικÞ κοινüτητα üσο και τα ερευνητικÜ κÝντρα των συνδικÜτων;
YπÜρχει Ýνας συντονισμüς των ινστιτοýτων των ευρωπαúκþν συνδικÜτων για να διαμορφωθεß μια πρüταση, εναλλακτικÞ, προς την ΕπιτροπÞ. Την επüμενη εβδομÜδα υπÜρχει μια ακüμη συνÜντηση στις ΒρυξÝλλες. Θα συζητηθοýν οι επιπτþσεις της κρßσης στις οικονομßες των διαφüρων χωρþν, στην αγορÜ εργασßας και η συγκρüτηση στρατηγικþν εξüδου απü την κρßση. Ασκεßται μια κριτικÞ üτι το ζÞτημα στην Ευρþπη δεν εßναι να μεßνουμε στη νομισματικÞ και νεοφιλελεýθερη στρατηγικÞ με üρους πιο ορθολογικοýς, πιο κανονιστικοýς και ελεγκτικοýς, αυτü το οποßο λÝει η ΕπιτροπÞ, η Γερμανßα, η Γαλλßα κτλ κατευθýνοντας και τις υπüλοιπες χþρες. Το ζÞτημα εßναι να πÜμε σε μια διαφορετικÞ αντßληψη, Üλλη στρατηγικÞ üπου κεντρικü ρüλο παßζει η αποκατÜσταση των εισοδηματικþν και κοινωνικþν ανισοτÞτων με την αναδιανομÞ του εισοδÞματος. Τους πüρους που θα συγκεντρþσουν οι κρατικοß προûπολογισμοß που Ýχουν ελλεßμματα, τþρα τους αντλοýν μÝσα απü την αýξηση της φορολογικÞς επιβÜρυνσης. Αυτü θα περιπλÝξει ακüμη πιο πολý την ýφεση. Αντßθετα, θα Ýπρεπε να αντιμετωπισθεß αυτÞ η δημοσιονομικÞ ανισορροπßα μÝσα απü αναδιανομÞ του εισοδÞματος, η οποßα τα τελευταßα χρüνια Ýχει επιδεινωθεß τρομακτικÜ σε βÜρος των μισθωτþν. Καλýπτοντας δηλαδÞ τα ελλεßμματα κατ’ αυτü τον τρüπο, δηλαδÞ με αναδιανομÞ, δεν θα οδηγηθοýμε στην πßεση του εισοδÞματος των νοικοκυριþν και των καταναλωτþν επιτρÝποντÜς τους Ýτσι να κρατÞσουν Ýνα επßπεδο ζÞτησης και κατανÜλωσης, να κρατηθοýν οι επιχειρÞσεις σε κατÜσταση βιωσιμüτητας. Σε Ýνα δεýτερο επßπεδο προτεßνεται αυτü που λÝμε νÝο αναπτυξιακü πρüτυπο. Φεýγουμε, δηλαδÞ, απ´ το μοντÝλο üτι η αýξηση της παραγωγικüτητας και της ανταγωνιστικüτητας θα επιτευχθεß με μεßωση του κüστους εργασßας - αυτü που γßνεται δηλαδÞ τα τελευταßα 25 χρüνια στην ΕΕ - και πηγαßνουμε σε Üλλο αναπτυξιακü πρüτυπο που λÝει üτι αυτü θα στηριχθεß σ’ Ýναν καινοτομικü τεχνολογικü εκσυγχρονισμü και αναβÜθμιση της ποιüτητας προúüντων και υπηρεσιþν. Αυτü δεν μπορεß να γßνει παρÜ μüνο και με την ποιοτικÞ αναβÜθμιση της εργασßας. Αυτü Ýρχεται σε αντιπαρÜθεση με τη νεοφιλελεýθερη αντßληψη και μÝχρι τþρα, φαßνεται, επικρατεß στα κÝντρα λÞψης αποφÜσεων στην ΕΕ.
ΑυτÞ η πολιτικÞ, υποστηρßχθηκε, θα σκüνταφτε σε δýο υφÜλους: στην υψηλÞ ανεργßα και στην απþλεια μεριδßου παραγωγÞς. Δεν αργεß η πρüσκρουση;
Εßναι, πρÜγματι, δýο εν δυνÜμει προκλÞσεις για την ευρωπαúκÞ οικονομßα. Οι αναδιατÜξεις που θα Ýχουμε στην παγκüσμια παραγωγÞ και η υψηλÞ ανεργßα, üταν το επßπεδο προσλÞψεων εßναι σημαντικÜ χαμηλüτερο απü το επßπεδο απολýσεων. Θα Ýχουμε πολý σοβαρÝς κοινωνικÝς εκρÞξεις στην Ευρþπη. Οι δυνÜμεις του συστÞματος τις βλÝπουν αυτÝς τις δýο τÜσεις και νομßζω üτι στο πρþτο επßπεδο προσπαθεß να τις διαχειριστεß. Το σýστημα κοινωνικÞς προστασßας στις βüρειες χþρες της Ευρþπης εßναι ακüμη υπαρκτü. ¸τσι υπÜρχουν αποθÝματα στην κοινωνικÞ προστασßα που μπορεß να χρηματοδοτÞσουν περιüδους ανεργßας ενüς, δýο Þ και τριþν ετþν. ΑλλÜ εÜν εξαντλÞσουμε αυτÞ τη διετßα – τριετßα και πÜμε στο 2015 και η σχÝση προσλÞψεις / απολýσεις εßναι υπÝρ των απολýσεων και Ýχει εξαντληθεß η δυνατüτητα απ´ τα κοινωνικÜ κρÜτη να χρηματοδοτÞσουν περαιτÝρω τη διαχεßριση της ανεργßας, τüτε νομßζω üτι τα πρÜγματα θα εßναι εντελþς διαφορετικÜ.
Ποια τα βασικÜ χαρακτηριστικÜ της κρßσης στην ΕλλÜδα;
Νομßζω, θα μποροýσαμε να ξεχωρßσουμε τρßα χαρακτηριστικÜ που της προσδßδουν και σοβαρüτητα και διÜρκεια. Το πρþτο εßναι η κρßση στην οικονομικÞ σφαßρα. ¸χουμε μηδενικÞ αýξηση του ΑΕΠ, μεßωση επενδýσεων, βιομηχανικÞς παραγωγÞς, εξαγωγþν, μεßωση τη κýκλου εργασιþν, της απασχüλησης, της ζÞτησης, αýξηση των απολýσεων, αýξηση της ανεργßας. Το δεýτερο χαρακτηριστικü εßναι η δημοσιονομικÞ κρßση. ¸χουμε αýξηση των ελλειμμÜτων και του δημüσιου χρÝους, κατÜρρευση των εσüδων. Το τρßτο χαρακτηριστικü εßναι η κοινωνικÞ κρßση η οποßα δεν εßναι μüνο η αýξηση της ανεργßας αλλÜ και οι μετασχηματισμοß των δημüσιων αγαθþν, η ιδιωτικοποßησÞ τους, ιδιαßτερα υγεßας, εκπαßδευσης, κοινωνικÞς ασφÜλισης. ¸χουμε φθÜσει στο σημεßο üπου το δημüσιο σýστημα παροχÞς υπηρεσιþν κοινωνικÞς προστασßας αδυνατεß να εξυπηρετÞσει στοιχειωδþς Ýναν εργαζüμενο Þ συνταξιοýχο και, επειδÞ η ζÞτηση εδþ εßναι ανελαστικÞ, Ýχει ανÜγκη να στραφεß στον ιδιωτικü τομÝα. ΑλλÜ δεν διαθÝτει το απαραßτητο εισüδημα και Ýτσι εμφανßζεται Ýνα χÜσμα ανÜμεσα στην κοινωνικÞ ανÜγκη και στη δυνατüτητα να ικανοποιηθεß. Στις βüρειες χþρες της Ευρþπης Ýχουμε την κρßση στο οικονομικü πεδßο, ως Ýνα βαθμü στο δημοσιονομικü και προς το παρüν Ýχουν Ýνα κοινωνικü κρÜτος που μπορεß να διαχειρßζεται τις επιπτþσεις της κρßσης, τουλÜχιστον üσον αφορÜ την ανεργßα και τα δημüσια συστÞματα εκπαßδευσης και υγεßας που παρÝχουν δωρεÜν υπηρεσßες στο μÝσο πολßτη. ΥπÜρχει ο μετασχηματισμüς των τελευταßων ετþν προς την ιδιωτικοποßηση αυτþν των υπηρεσιþν που Ýχει δημιουργÞσει το κοινωνικü χÜσμα.
Στο πρþτο επßπεδο, το οικονομικü, παρατηροýν πολλοß üτι το πρüβλημα δεν εßναι μüνο ποσοτικü. Η παραγωγικÞ βÜση στην ελληνικÞ οικονομßα πια Ýχει αποδιαρθρωθεß, Ýχει χÜσει κÜθε ισορροπßα διακλαδικÞ Þ διατομεακÞ και κÜθε αντιστοιχßα με δυνατüτητες και ανÜγκες. Αυτü σημαßνει üτι μετÜ την κρßση, που σε Üλλες χþρες η οικονομßα θα πÜρει μπρος, εδþ δεν θα συμβεß το ßδιο.
Θα παρουσιÜσει μεγÜλες δυσκολßες. Θα απαιτÞσει χρüνο και θα χαθεß αναπτυξιακüς χρüνος, επειδÞ ακριβþς τα τελευταßα χρüνια εßχαμε αδυναμßα τεχνολογικÞς ανανÝωσης των επιχειρÞσεων. ΕπομÝνως, μετÜ την κρßση θα χρειαστεß αυτÞ η διαφορετικüτητα να δημιουργÞσει νÝες γραμμÝς παραγωγÞς, νÝα τεχνολογßα η οποßα üμως θα χρειαστεß και σημαντικοýς πüρους και χρüνο παραγωγικÞς προσαρμογÞς. Εμεßς Ýχουμε και Ýνα Üλλο ιδιαßτερο χαρακτηριστικü. ΜεταπολεμικÜ το μοντÝλο εκβιομηχÜνισης, η οποßα εßναι και εισαγüμενη, στηρßχθηκε σε δýο πυλþνες: τουρισμü και οικοδομÞ. Και οι δýο επλÞγησαν το 2009. Το 2010, με βÜση τις δικÝς μας αναλýσεις, φαßνεται üτι θα πληγοýν και οι μικρομεσαßες επιχειρÞσεις που αποτελοýν τη ραχοκοκαλιÜ της ελληνικÞς οικονομßας – και εßναι εßτε στον πρωτογενÞ, εßτε στο δευτερογενÞ, εßτε στον τριτογενÞ τομÝα – και συνιστοýν Ýνα δακτýλιο επιχειρÞσεων που προμηθεýουν με προúüντα και υπηρεσßες τους δυο πυλþνες. Γι’ αυτü το 2010, εÜν το ΑΕΠ μειωθεß κατÜ 0,5%, θα Ýχουμε μια ακüμη αýξηση κατÜ 100.000 της ανεργßας. Να θυμßσω üτι εßχαμε προβλÝψει πÝρυσι τον ΙανουÜριο, üτι το 2009 θα κλεßσει με ανεργßα 550.000 – 570.000 απü 420.000 που Þταν. ¹δη βρισκüμαστε στις 550.000. ΠροβλÝπουμε üτι θα Ýχουμε περισσüτερες απολýσεις, αυτÞ τη χρονιÜ, και απü μικρομεσαßες επιχειρÞσεις 10 – 15 ατüμων και οι οποßες μÝχρι σÞμερα τους κρατοýσαν. Το 2010 θα περÜσουν σε απολýσεις. Και αν περÜσουμε σε περßοδο ανÜκαμψης, αυτÞ για αυτÝς τις επιχειρÞσεις θα εßναι αρκετÜ δýσκολη και σταδιακÞ Ýως üτου επανÝλθουν στα επßπεδα του 2007 Þ 2008. ΒÝβαια θα συμβοýν και ριζικÝς ανακατατÜξεις κλαδικÝς και περιφερειακÝς, üσον αφορÜ τη συγκρüτηση των επιχειρÞσεων στην ΕλλÜδα.
Προς τα ποý;
Δεν γνωρßζω αν θα πιεστοýν να ακολουθÞσουν τις επιχειρÞσεις νÝας τεχνολογßας, δηλαδÞ σε τομεßς üπως logistics, πληροφορικÞς κτλ– Ýχουμε κÜνει μια σχετικÞ Ýρευνα για τη Θεσσαλονßκη – που δεßχνουν üτι εßναι νÝες, αξιοποιοýν την αγορÜ των Βαλκανßων, Þ επιχειρÞσεις που θα μπουν στον ενεργειακü τομÝα, αυτü που λÝμε πρÜσινη οικονομßα. ´Εχουμε ξεκινÞσει μια Ýρευνα απü τις αρχÝς του 2009 και μελετÜμε τις επενδýσεις στις ανανεþσιμες πηγÝς ενÝργειας, τουρισμü, γεωργßα, υδÜτινους πüρους και θα υπολογßσουμε και τι επιπτþσεις θα Ýχει αυτü στις θÝσεις εργασßας.
ΑυτÞ η διαδικασßα δεν απαιτεß και μια φροντßδα εκ μÝρους του Δημοσßου για να προχωρÞσει;
Εμεßς αυτü που κÜνουμε εßναι να βροýμε μερικÜ δυνατÜ πεδßα üπου μποροýν να γßνουν επενδýσεις και να υπολογßσουμε, αν γßνουν, ποιες θα εßναι οι επιπτþσεις στην απασχüληση. Απü εκεß και μετÜ πραγματικÜ θα χρειαστεß την παρÝμβαση δημüσιων πολιτικþν για να προωθηθεß αυτÞ η προοπτικÞ.
Ας Ýλθουμε στο δημοσιονομικü τομÝα. Τþρα που χρειαστÞκαμε ακüμη πιο πολý τα δημοσιονομικÜ εργαλεßα, βρεθÞκαμε να μην Ýχουμε. Το Ýλλειμμα αυξÜνεται συνεχþς üχι üμως γιατß ασκεßται μßα κοινωνικÞ Þ αναπτυξιακÞ πολιτικÞ, αλλÜ κυρßως λüγω απþλειας εσüδων Þ – τþρα ιδßως – λüγω συρρßκνωσης παραγωγικÞς βÜσης και οικονομικÞς δραστηριüτητας.
Ισχýει αυτü και θα συμπλÞρωνα üτι Ýχουμε μεγÜλη Ýκταση φοροδιαφυγÞς και εισφοροδιαφυγÞς. ¸ρευνα της ΕυρωπαúκÞς ΕπιτροπÞς Ýδειξε üτι Ýνα στα τÝσσερα ευρþ που παρÜγεται στην ΕλλÜδα δεν φορολογεßται, δηλαδÞ 25%. Οι απþλειες σε Ýσοδα του δημοσßου υπολογßζονται 12 – 15 δις. ευρþ. Αυτü üμως που εßναι πιο σοβαρü εßναι üτι Ýχουμε και μια, κατ’ επιλογÞν βÝβαια της οικονομικÞς πολιτικÞς, ανακατανομÞ του εισοδÞματος μÝσω της φορολογικÞς πολιτικÞς. ¶λλη Ýρευνα – τη χρησιμοποιοýμε στην ¸κθεσÞ μας για το 2009 που θα παρουσιασθεß στην ΑθÞνα στις 15 ΣεπτÝμβρη – υπολογßζει üτι η πραγματικÞ φορολüγηση, μετÜ την αφαßρεση δηλαδÞ φοροαπαλλαγþν κτλ, των μισθωτþν στην ΕλλÜδα εßναι 35,5%, üσο περßπου στην ΕΕ των 27. Αντßθετα η πραγματικÞ φορολüγηση κερδþν και επιχειρηματικüτητας ενþ στην ΕΕ εßναι 35% στην ΕλλÜδα εßναι 15,9%. ΠαρÜδεισος, δηλαδÞ, για τις επιχειρÞσεις. Εßναι ταυτüχρονα, και απÜντηση στη νεοκλασικÞ και νεοφιλελεýθερη Üποψη η οποßα λÝει üτι αν θÝλουμε να Ýχουμε μια οικονομßα σε ανÜκαμψη, που κÜνει επενδýσεις κ.τ.λ. θα πρÝπει να απαλλÜσσεται φορολογικÜ το κεφÜλαιο και τα κÝρδη γιατß αυτÜ εßναι οι φορεßς των επενδýσεων ως επιχειρÞσεις. Στην ΕλλÜδα, παρÜ το γεγονüς üτι η φορολογικÞ και δημοσιονομικÞ πολιτικÞ εßναι ακριβþς αυτÞ, δεν γßνονται επενδýσεις, ιδιαßτερα εκσυγχρονισμοý, καινοτομßας, τεχνολογßας κ.τ.λ. Εßναι, δηλαδÞ, μια κερδοφορßα που συντηρεß Ýναν πλουτισμü Þ νεοπλουτισμü και δεν διεισδýει μÝσα στην παραγωγικÞ διαδικασßα. Αυτü, νομßζω, üτι εßναι κομβικü πρüβλημα της ελληνικÞς οικονομßας. Εδþ στο ΙΝΕ θεωροýμε üτι η τεχνολογικÞ καθυστÝρηση και η Ýκταση της ανισοκατανομÞς του εισοδÞματος εßναι τα κρßσιμα δομικÜ προβλÞματα. Για να αρθοýν πρÝπει να υπÜρξει μια αναδιανομÞ του εισοδÞματος και να αποκατασταθεß η ανισορροπßα που υπÜρχει στη φορολüγηση μεταξý των συντελεστþν κεφαλαßου και εργασßας.
Θα Þταν αυτü, δηλαδÞ, και μια αναπτυξιακÞ πÝρα απü κοινωνικÞ πολιτικÞ;
Ασφαλþς. Το κρÜτος αυτÞ τη στιγμÞ, για τους λüγους που σημειþσαμε, Ýχει ελλεßμματα. Για να τα καλýψει κÜνει δανεισμü και μÜλιστα ακριβü. Το βÜρος στις μελλοντικÝς γενιÝς εßναι πρÜγματι μεγÜλο. Το 60% του μÝσου εισοδÞματος διοχετεýεται σε φüρους και εισφορÝς κοινωνικÞς ασφÜλισης. ΜÝνει Ýνα 40% για το μÝσο πολßτη που χρηματοδοτεß το βιοτικü του επßπεδο. Στις επüμενες γενιÝς, λüγω της δημοσιονομικÞς επιδεßνωσης, αυτü θα εßναι 20%. Οι νÝες γενιÝς πρÜγματι θα ζουν με βιοτικü επßπεδο δυσμενÝστερο απü αυτü της γενιÜς των γονιþν τους, αν τα πρÜγματα συνεχιστοýν Ýτσι. Αν üμως περÜσουμε σε μια αναδιανομÞ του εισοδÞματος και το κρÜτος συγκεντρþσει πüρους απü üσους Ýχουν εισüδημα και περιουσßα – αýξηση φορολογικοý συντελεστÞ κερδþν, φüρος μεγÜλης περιουσßας κ.τ.λ. – τüτε αλλÜζει η εικüνα. Η αξιοποßηση των πüρων εßναι διαφορετικÞ κ.τ.λ. Το κρÜτος τþρα προσφεýγει üλο και περισσüτερο στο δανεισμü και την υπερφορολüγηση. Αυτü περιπλÝκει ακüμη περισσüτερο τη δημοσιονομικÞ κατÜσταση και εμποδßζει σοβαρÜ και την αναπτυξιακÞ προοπτικÞ εφ’ üσον δεν μπορεß να χρηματοδοτÞσει Ýνα σοβαρü πρüγραμμα δημüσιων επενδýσεων. Την τελευταßα πενταετßα η καμπýλη των δημüσιων επενδýσεων εßναι πτωτικÞ. Αυτü Ýχει μεγÜλη σημασßα διüτι Ýχεις αδυναμßα Ýτσι να σχεδιÜσεις μια ποιοτικüτερη αξιοποßηση των κοινοτικþν πüρων. Οι κυβερνÞσεις μπορεß να μιλοýν για υψηλÞ απορροφητικüτητα αλλÜ Ýρευνα της ΕπιτροπÞς Ýδειξε, αξιολογþντας τους κοινοτικοýς πüρους στην ΕλλÜδα το 2000 – 2006 - αντιστοιχοýν στον κÜθε κÜτοικο 342 ευρþ το χρüνο - üτι το μεγÜλο μερßδιο των πüρων – κοινοτικþν και εθνικþν – πÜει στους δρüμους. ΕλÜχιστοι πÞγαν για τον εκσυγχρονισμü των μικρομεσαßων - και γι’ αυτü τþρα εßναι γυμνÝς στην κρßση - στην Ýρευνα και ανÜπτυξη, ενÝργεια, κοινωνικÝς υποδομÝς, στÞριξη και αýξηση της απασχüλησης. Αυτü που λεγüταν, δηλαδÞ, üτι η ελληνικÞ οικονομßα εßναι αναπτυξιακÜ θωρακισμÝνη και δεν θα πληγεß απü την κρßση, αποδεικνýεται απü τα στοιχεßα, δεν ισχýει. ¼πως και η κοινωνßα.
ΑδιÝξοδος ο δρüμος μεßωσης των μισθþν-ημερομισθßων
Η κατÜσταση των μισθþν στην ΕλλÜδα;
ΑυτÞ τη στιγμÞ οι κατþτεροι μισθοß εßναι στα 740 ευρþ Þ στο 50,5% των κατþτερων μισθþν μιας ομÜδας χωρþν της Ευρωζþνης üπως Γαλλßας, Γερμανßας, Βελγßου, Ολλανδßας, Αγγλßας, και σε καλýτερο επßπεδο απü μερικÝς Üλλες χþρες üπως Πορτογαλßα, Ισπανßα, Ουγγαρßα και ακüμη καλýτερο αν υπολογιστοýν και Üλλες χþρες π.χ. Βουλγαρßα, Ρουμανßα κτλ. ¼πως θα φανεß και με την ¸κθεσÞ μας για την ελληνικÞ οικονομßα το 2009, üσον αφορÜ τα επßπεδα σýγκλισης της χþρας μας εßμαστε στο 94% των τιμþν καταναλωτÞ, Üρα μια ακριβÞ χþρα. Εßμαστε στο 92% στο επßπεδο παραγωγικüτητας, Üρα εργαζüμαστε πολý και εντατικÜ. ¸χουμε επßπεδο σýγκλισης 82% του μÝσου μισθοý, Üρα χαμηλü επßπεδο μισθþν σε σχÝση με τις τιμÝς και την παραγωγικüτητα. Εßμαστε στο 55% σε σχÝση με τις συντÜξεις. Και βÝβαια εßμαστε στο ßδιο επßπεδο üσον αφορÜ τη φορολüγηση των μισθωτþν και στο μισü ως προς τη φορολογικÞ επιβÜρυνση των κερδþν. Νομßζω, üτι μια φρÜση σε διακÞρυξη της Γ.Σ.Ε.Ε. που αναφÝρει üτι «δουλεýουμε και παρÜγουμε περισσüτερα, πληρωνüμαστε λιγüτερα και πληρþνουμε περισσüτερα!» αποδßδει την κατÜσταση της μισθωτÞς εργασßας στην ΕλλÜδα στο οικονομικü, δημοσιονομικü και κοινωνικü επßπεδο.
Εν τοýτοις λßγες μÝρες πριν (ΚαθημερινÞ 30 Αυγοýστου) διαβÜσαμε μια συνÝντευξη του Στρως Καν - επικεφαλÞς του ΔΝΤ πρþην υπουργοý των Σοσιαλιστþν στη Γαλλßα και διεκδικητÞ της θÝσης υποψÞφιου προÝδρου - που υποστηρßζει üτι την ΕλλÜδα χρειÜζονται τομÝς και «στην αγορÜ εργασßας που θα πρÝπει να Ýχουν στüχο χαμηλüτερο κüστος εργασßας ανÜ μονÜδα προúüντος και υψηλüτερο ποσοστü απασχüλησης». Και για να καταλÜβουμε τι εννοεß, συμβουλεýει να γßνουν «πιθανþς με την υποστÞριξη μιας τριμεροýς συμφωνßας μεταξý εργοδοτþν, συνδικαλιστικþν ενþσεων και δημüσιου τομÝα». ΞανÜ συμπßεση των μισθþν, αν δεν απατþμαι.
Εßναι, νομßζω, μια συνταγÞ νεοφιλελεýθερης αντßληψης την οποßα η διεθνÞς οικονομικÞ κρßση, ιδßως üπως εξελßσσεται, απÝδειξε üτι εßναι επιστημονικÜ και πολιτικÜ εσφαλμÝνη. Η νεοκλασικÞ θεωρßα μας λÝει üτι εÜν θÝλουμε να βελτιþσουμε το επßπεδο ανταγωνιστικüτητας, üπως λÝει και ο Στρως Καν και το ΔΝΤ, θα πρÝπει να μειþσουμε το κüστος εργασßας. Τα τελευταßα 25 χρüνια αυτü Þταν μßα βασικÞ συνιστþσα üλων των οικονομικþν πολιτικþν των κρατþν μελþν της ΕΕ üπως και στην ΕλλÜδα. ΕπομÝνως, για την ελληνικÞ περßπτωση üπως και για τις Üλλες χþρες Ýχουμε Þδη μια σοβαρÞ μεßωση του μοναδιαßου κüστους εργασßας. Απü την Üλλη πλευρÜ εÜν δει κÜνεις τη λßστα ανταγωνιστικüτητας που διαμορφþνει εßτε το ΔΝΤ εßτε ο ΟΟΣΑ, οι χþρες που Ýχουν χαμηλü κüστος εργασßας εßναι τελευταßες στη λßστα. Στις πρþτες εßναι η Γερμανßα, η οποßα üμως Ýχει το υψηλüτερο κüστος εργασßας στην Ευρþπη! Δεýτερη εßναι η Γαλλßα. Αυτü τι σημαßνει; ¼τι στις σημερινÝς συνθÞκες ανÜπτυξης της Διεθνοýς και ΕυρωπαúκÞς οικονομßας τα μερßδια της ανταγωνιστικüτητας, εßτε στο εσωτερικü της εßτε στο διεθνÞ της περßγυρο κερδßζονται απü την τεχνολογßα, απü την ποιüτητα παραγωγÞς και απü την καινοτομßα που διαθÝτει το κÜθε προúüν Þ υπηρεσßα. Δεν κερδßζονται με το να μειþσεις το κüστος εργασßας. Οýτως Þ Üλλως στα παραγüμενα προúüντα σÞμερα ο συντελεστÞς εργασßας Ýχει ελαχιστοποιηθεß. Το μεγαλýτερο μÝρος εßναι η τεχνολογßα. Εßναι, νομßζω, Ýνας λανθασμÝνος δρüμος και üσο οι διεθνεßς οργανισμοß δεν τον αλλÜζουν, σε επßπεδο θεωρητικÞς αντßληψης και σε επßπεδο αναπτυξιακÞς πολιτικÞς τüσο περιπλÝκουν την οικονομικÞ κατÜσταση των μελþν της ΕΕ. Εßναι αδιÝξοδος δρüμος.
|
