|
Του ΓΙΑΝΝΗ ΚΟΥΖΗ*
Οι πρüσφατες τραγικÝς εξελßξεις στην France Telecom, στην οποßα μÜλιστα βασικüς μÝτοχος μετÜ την ιδιωτικοποßησÞ της εξακολουθεß να εßναι το γαλλικü κρÜτος, με τις 23 αυτοκτονßες σε 18 μÞνες και τις πολλÝς αποτυχημÝνες απüπειρες, στενÜ συνδεδεμÝνες με το εργασιακü περιβÜλλον, αναδεικνýουν τη ζοφερÞ πραγματικüτητα των σýγχρονων μεθüδων οργÜνωσης της εργασßας.
Τι αλÞθεια εßναι αυτü που τα τελευταßα χρüνια Ýχει οδηγÞσει 400 εργαζüμενους στην αυτοκτονßα στη Γαλλßα προσθÝτοντας μια νÝα οδυνηρÞ εργασιακÞ παρÜμετρο μετÜ τους θανÜτους απü εργατικÜ ατυχÞματα και επαγγελματικÝς ασθÝνειες; Τι εßναι αυτü που βρßσκεται πßσω απü το τÝταρτο κýμα αυτοκτονιþν με αφορμÞ τις συνθÞκες εργασßας; ¸να κýμα που ακολουθεß τους απελπισμÝνους αγρüτες της δεκαετßας του ¢60 που ωθοýνταν στην Ýξοδο απü την αγροτικÞ ζωÞ και τη γη τους, τους ανειδßκευτους εργÜτες της επüμενης δεκαετßας που εισÝπρατταν την απαξßωση μπροστÜ στην ανÜπτυξη της ειδικευμÝνης εργασßας, τη σýγχρονη απελπισßα των ανÝργων και των κÜθε λογÞς ευÝλικτων και κακοπληρωμÝνων εργαζüμενων που αδυνατοýν να καλýψουν βασικÝς ανÜγκες ενοχοποιþντας τον εαυτü τους;
Τα νÝα θýματα δεν ανÞκουν στην κατηγορßα της δεýτερης Þ και τρßτης ταχýτητας αμοιβÞς και δικαιωμÜτων του εργατικοý δυναμικοý. Αντßθετα εßναι υπÜλληλοι στον χþρο των υπηρεσιþν με ικανοποιητικÝς αποδοχÝς που δεßχνουν αγÜπη για τη δουλειÜ τους και χαρακτηρßζονται επιτυχημÝνοι. Βιþνουν με δραματικü τρüπο τα αποτελÝσματα των σýγχρονων μεθüδων management της πλÞρους εξατομßκευσης της εργασιακÞς σχÝσης με ειδικοýς στüχους αμοιβÞς και καριÝρας, απüρροια ειδικüτερων συμβÜσεων με την εταιρεßα που προσδßδουν στον εργαζüμενο χαρακτηριστικÜ ιδιþτη πωλητÞ.
Η αποδοχÞ των αυθαßρετων κριτηρßων και üρων αξιολüγησης της διεýθυνσης που περιφρονεß τους συλλογικοýς κανüνες, οδηγεß καταρχÞν στην εντατικοποßηση της εργασßας, στην απελευθÝρωση των ωραρßων και στην ολοκληρωτικÞ αφιÝρωση του ελεýθερου χρüνου στον εργοδüτη καταλÞγοντας στην πλÞρη αφομοßωση της προσωπικüτητας στη λογικÞ της εταιρεßας. O εργαζüμενος υπüκειται καθημερινÜ σε ηθικÞ παρενüχληση και σε Ýνα εξουθενωτικü διπλü αυτοÝλεγχο: Εκεßνο του ελÝγχου της ατομικÞς του επßδοσης απü τον ßδιο και την ομÜδα στüχου που ελÝγχει και επιτιμÜ, στο πλαßσιο των προσωπικþν ανταγωνισμþν, τους αδýνατους κρßκους της αλυσßδας. ΑπομονωμÝνος και αβοÞθητος ο εργαζüμενος απü κÜθε Ýννοια συλλογικüτητας, στο πλαßσιο μιας αμφιλεγüμενης αυτονομßας της εργασßας, επιδιþκει την επßτευξη των προσωπικþν του στüχων οδηγοýμενος σταδιακÜ στη χρÞση μεθüδων και πρακτικþν που προδßδουν τους κανüνες της επαγγελματικÞς ηθικÞς.
Για να επιτýχει τον στüχο του θα εκδιþξει βßαια τον ασθενÞ απü το νοσοκομεßο þστε να μειωθοýν τα νοσÞλια και οι δαπÜνες της ασφαλιστικÞς εταιρεßας. Θα πουλÞσει τραπεζικÜ προúüντα και συμβüλαια σε υπερχρεωμÝνους πελÜτες οδηγþντας τους στην καταστροφÞ. ΣταδιακÜ αποκτηνþνεται. ΧÜνει τον αυτοσεβασμü του. ¼ταν üμως ο στüχος δεν εκπληρþνεται και ο εργαζüμενος χρεþνεται την αποτυχßα, οι παρενÝργειες πÝφτουν βαριÝς για το σýστημα αξιþν που Ýχει υιοθετÞσει με τον, συχνÜ δßχως αρχÝς, αυτοσκοπü του επιτυχημÝνου επαγγελματικοý προφßλ.
Οι συνÝπειες εßναι βαριÝς και προσβλητικÝς για εκεßνον που απÝτυχε στους στüχους του, αν και θυσßασε τα πÜντα για την εκπλÞρωσÞ του. ΕισπρÜττει βαρýτερα την απþλεια της θÝσης ευθýνης, την υποχρεωτικÞ μετακßνηση σε Üλλη πüλη, την αλλαγÞ ομÜδας Þ και αντικειμÝνου εργασßας. ΑυτÞ η αποκαθÞλωση γßνεται δυσβÜστακτη. Οδηγεß σε πλÞρη αποστροφÞ του ßδιου του εαυτοý. ΠÝφτει απü το παρÜθυρο της Telecom στο κενü καταστρÝφοντας τα μπαμποý του προαυλßου παρÜ τις επßμονες συστÜσεις της διεýθυνσης με ανακοινþσεις στους ορüφους και στα ασανσÝρ, για σεβασμü και φροντßδα των φυτþν της αυλÞς! Παρüλα αυτÜ η εταιρεßα δηλþνει την αθωüτητÜ της και επικαλεßται τα προσωπικÜ προβλÞματα του εκÜστοτε αυτüχειρα. Καμßα ευθýνη για τις μεθüδους οργÜνωσης της εργασßας και συνεπþς καμßα αστικÞ και ποινικÞ ευθýνη…
Οι οδυνηρÝς αυτÝς εξελßξεις απαιτοýν Üμεσες παρεμβÜσεις και δραστικÝς λýσεις. Λýσεις που εßναι αστεßο να αναζητοýνται σε γενικολογßες για τον εξανθρωπισμü της εργασßας και στην καταπολÝμηση του εργασιακοý στρες σε σεμινÜρια και σε αγχολυτικÜ χÜπια. Ο πυρÞνας του προβλÞματος θα πρÝπει να αναζητεßται στις σýγχρονες μεθüδους οργÜνωσης της εργασßας που καταργοýν κÜθε Ýννοια συλλογικüτητας, συνεργασßας και αλληλεγγýης μÝσα απü ακραßες μορφÝς εξατομßκευσης της εργασßας και απομüνωσης στον βωμü της μεγιστοποßησης του κÝρδους. Οι λýσεις βρßσκονται στη θεσμικÞ και ουσιαστικÞ ενßσχυση των συλλογικþν παρεμβÜσεων και ελÝγχων των εργαζομÝνων στις επιχειρÞσεις Η εργασßα, Üλλωστε, εκτüς απü παραγωγüς εßναι και μÝσο κοινωνικοποßησης…
* Ο Γ. ΚουζÞς διδÜσκει στο ΠÜντειο ΠανεπιστÞμιο. Το Üρθρο δημοσιεýθηκε στην ΑΥΓΗ της 15/10/2009.
|
