Οι συστÜσεις του Αμερικανοý
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΥ απü την ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ της 5/12/2009
ΓνÞσιο αποπαßδι των ΧÜγεκ - Φρßντμαν - Καρλ Πüπερ, ο κýριος πρεσβευτÞς των ΗΠΑ στην ΑθÞνα δεν Ýχασε την ευκαιρßα να διαλαλÞσει την κληρονομημÝνη ιδεολογικÞ πραμÜτεια του στο κοινü των ΕλλÞνων: ΚαταργÞστε τη μονιμüτητα, ελαστικοποιÞστε (sic) την εργασßα, αποκτÞστε (!) δεξιüτητες þστε να μπορεßτε εýκολα να αλλÜζετε εργασßα και... λοιπÜ «ριζοσπαστικÜ φιλελεýθερα».
Ο ριζοσπαστικüς φιλελευθερισμüς δεν εßναι νεüκοπο φροýτο. Οι προγραφÝντες τρεις «διανοοýμενοι», Þδη απü το 1947, εßχαν συστÞσει εταιρεßα (Mont Pelerin), με στüχο την υπερÜσπιση της ανοιχτÞς κοινωνßας και την επιβολÞ ενüς παγκüσμιου φιλελευθερισμοý, με την «ανεξαρτησßα» της αγορÜς ερÞμην του κρÜτους και της κοινωνßας.
Για να επιτευχθεß üμως αυτü Ýπρεπε να εκλεßψουν τα πολιτικÜ και πολιτισμικÜ εμπüδια στην Ýλευση της παγκüσμιας αυτορρυθμιζüμενης αγορÜς. Αριστοι μαθητÝς του Ανταμ Σμιθ, που πρÝσβευε τον απüλυτο καπιταλισμü (η γενικευμÝνη, δηλαδÞ, ελεýθερη ανταλλαγÞ αντιπροσωπεýει το καλýτερο θεμÝλιο της κοινωνικÞς αρμονßας). Ποια Þσαν αυτÜ τα εμπüδια; Η οικογÝνεια, η κοινüτητα, η σταθερÞ εργασßα (μονιμüτητα π.χ. των δημοσßων υπαλλÞλων), η αßσθηση του ριζþματος, του συνανÞκειν. Ολα αυτÜ (εκτüς απü τη μονιμüτητα) κατÜφεραν και τα υπερπÞδησαν με την προπαγÜνδα υπÝρ του ατομικισμοý, της υπερκατανÜλωσης, του ευδαιμονισμοý, του ηδονισμοý κ.λπ. ΚÜθε τι λαúκü χειραγωγÞθηκε και αλλοτριþθηκε, υπü το Ýκπληκτο βλÝμμα της ΑριστερÜς (που, πλÝον, δεν ξÝρει ποý πÜν' τα τÝσσερα...)
Ο κýριος πρεσβευτÞς δεν εßπε κÜτι διαφορετικü απ' ü,τι ξεκßνησαν να λÝνε οι Αμερικανοß και ακολοýθησαν σαν χÜννοι οι Ευρωπαßοι. Σýμφωνα, λοιπüν, με την καπιταλιστικÞ λογικÞ, το κÜθε δρων υποκεßμενο πρÝπει, υποχρεωτικÜ, να εßναι διατεθειμÝνο, σε κÜθε στιγμÞ της ζωÞς του και χωρßς τον παραμικρü ψυχολογικü δισταγμü, να αλλÜζει αυτομÜτως, üποτε το εντÝλλεται η οικονομßα, συνÞθειες, επÜγγελμα και (κÜτι που αποτελεß τον πιο θεμελιþδη üρο) τüπο κατοικßας. Ο εργαζüμενος, Þγουν, οφεßλει να μÜθει να εßναι ευÝλικτος και κινητοποιÞσιμος· να μεταλλαχθεß δηλαδÞ σ' Ýναν Üνθρωπο χωρßς ιδιüτητες, ανÝστιος κι Ýτοιμος για ρÞξεις και συγκροýσεις με το θλιβερü παρελθüν. Ελα, üμως, που οι κοινωνßες, παρÜ την τüση πλýση εγκεφÜλου, κÜπως αντιστÝκονται κι εξεγεßρονται üταν βλÝπουν να κλονßζεται η σταθερÜ τους - αρνοýνται τελος πÜντων την αÝναη κßνηση (λÝμε τþρα...).
Ολα αυτÜ εκνευρßζουν τους «φωστÞρες» του καπιταλισμοý. Ο λαúκισμüς, η παρÜδοση, ο πολιτισμüς, οποιαδÞποτε κοινωνιολογικÜ συγκροτημÝνη μορφÞ της αστικÞς τÜξης Þ του λαοý παρεμποδßζουν την αυτορρýθμιση της αγορÜς. Μας θÝλουν νομÜδες, καταδικασμÝνους να ζοýμε υπü την ανασφÜλεια εργασßας και τüπου κατοικßας. ΑλλÜ εßναι Üκομψο, ο πρεσβευτÞς των ΗΠΑ να συστÞνει στη χþρα (εμμÝσως, διüτι αναφερüταν στην παγκüσμια οικονομßα) πþς πρÝπει η κυβÝρνηση να λειτουργÞσει θεσμικÜ þστε η οικονομικÞ φιλοσοφßα των παπποýδων του να επικρατÞσει απρüσκοπτα.
Ο φιλελευθερισμüς πατÜ σε εýφορο Ýδαφος. Δεν εßναι συμπτωματικü üτι Ýχει επηρεÜσει πολλÜ φωτεινÜ μυαλÜ της διανüησης, üτι Ýχει σχεδüν μαγÝψει την (ηττημÝνη) ΑριστερÜ, üτι η τελευταßα προσπαθεß αγχωδþς να τον μιμηθεß (σε ü,τι αφορÜ δικαιþματα, μειονüτητες, διεθνισμü, πλουραλισμü κ.λπ. ιλαρÜ). Θα 'πρεπε τÝτοιες «συστÜσεις», ευρωπαúκÝς Þ αμερικανικÝς, να λειτουργÞσουν διαφορετικÜ, τελεßως αντßθετα απ' ü,τι οι συστÞνοντες προσδοκÜνε. Θα 'πρεπε να προβληματιστοýν τουλÜχιστον οι οικονομολüγοι της χþρας (τρÝχα γýρευε...), να αντιδρÜσουν οι διανοοýμενοι (ξανÜ τρÝχα γýρευε...) που επιμÝνουν üτι «μüνη λýση εßναι ο σοσιαλισμüς» Þ ο ριζοσπαστικüς μεταρρυθμισμüς Þ η δημοκρατßα των πολιτþν κ.Ü. ΚÜποια στιγμÞ, στην κορýφωση της «κρßσης», οι υμνητÝς του φιλελευθερισμοý στρÜφηκαν στον ΚÝινς, στον Μαρξ τον ßδιο, αλλÜ Þταν στÜχτη στα μÜτια. Any way, αλλοý αυτÜ, κýριε πρεσβευτÜ.
|
