ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ (καθηγητÞς, επιστημονικüς διευθυντÞς στο Ινστιτοýτο Εργασßας της ΓΣΕΕ/ΑΔΕΔΥ)
«Επειγüντως Ýνα νÝο πρüτυπο ανÜπτυξης»
Στον Κ. ΚΑΛΛΩΝΙΑΤΗ απü την ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 21/2/2010
Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Σ. Ρομπüλης αναγνωρßζει τη σοβαρüτητα της κατÜστασης και την αναγκαιüτητα αποκατÜστασης των χαμÝνων ισορροπιþν της οικονομßας την προσεχÞ 5ετßα.
Πιστεýει, üμως, πως η μονοδιÜστατη μονεταριστικÞ ευρωπαúκÞ λογικÞ της αυστηρÞς δημοσιονομικÞς πειθαρχßας θα ρßξει την ΕλλÜδα στον στασιμοπληθωρισμü και σε βαθιÜ ýφεση, προκαλþντας κραχ στην αγορÜ εργασßας και Üνοδο της πραγματικÞς ανεργßας στο 17% Ýως το τÝλος του 2010.
Πþς εκτιμÜτε τη σημερινÞ κατÜσταση της οικονομßας; ΥπÜρχει διÝξοδος Þ Ýχουμε Þδη ατýπως χρεοκοπÞσει; ΕκτιμÜται üτι θα υπÜρξει Ýμπρακτη στÞριξη απü την Ε.Ε. Þ θα περιοριστεß σε ρητορικÞ συμπαρÜσταση;
Η κατÜσταση της ελληνικÞς οικονομßας σÞμερα χαρακτηρßζεται ως αρκετÜ σοβαρÞ, με την Ýννοια üτι εκτüς του υπερβολικοý δημüσιου ελλεßμματος και δημüσιου χρÝους πλÞττεται και απü την Ýντονη ανισοκατανομÞ του εισοδÞματος, την υψηλÞ ανεργßα και την τεχνολογικÞ και καινοτüμο κατÜρρευση της παραγωγικÞς βÜσης. ΕπομÝνως, η οδüς διÜσωσης προûποθÝτει συνεκτικÝς, συγκεντρωμÝνες και στοχοθετημÝνες παρεμβÜσεις βραχυπρüθεσμου και μεσο-μακροπρüθεσμου χαρακτÞρα, προκειμÝνου την περßοδο 2010-2015 να δημιουργηθοýν οι προûποθÝσεις αποκατÜστασης των προαναφερüμενων διαρθρωτικþν ανισορροπιþν. Το δυσÜρεστο σ' αυτÞ την αναγκαιüτητα εßναι üτι η Ýμπρακτη οικονομικÞ στÞριξη της ελληνικÞς οικονομßας απü την Ε.Ε., μονεταριστικÞς κατÜ κýριο λüγο Ýμπνευσης, κινεßται στην κατεýθυνση της αυστηρÞς δημοσιονομικÞς πειθαρχßας για τον Ýλεγχο και τη μεßωση των δημüσιων ελλειμμÜτων. ΑποτÝλεσμα, η παντελÞς Ýλλειψη αναδιανεμητικþν και αναπτυξιακþν στοιχεßων να παρατεßνει τις συνθÞκες οικονομικÞς κρßσης και ýφεσης της ελληνικÞς οικονομßας κατÜ τα επüμενα χρüνια και να δημιουργÞσει üρους τüσο στασιμοπληθωρισμοý üσο και κραχ στην αγορÜ εργασßας με την αýξηση της ανεργßας.
Τα νÝα πρüσθετα μÝτρα λιτüτητας τα οποßα υπαγορεýει η τριμερÞς «επιτροπεßα» των Ε.Ε.-ΕΚΤ-ΔΝΤ επαρκοýν για τη δημοσιονομικÞ σταθεροποßηση Þ θα Ýχουν συνÝχεια; Πüσο μπορεß να αντÝξει τÝτοια πßεση η ελληνικÞ κοινωνßα;
Η Ýλλειψη μηχανισμþν συστηματικοý ελÝγχου για την καταπολÝμηση της φοροδιαφυγÞς και της εισφοροδιαφυγÞς θα καταλÞξει στην αδυναμßα συγκÝντρωσης των αναγκαßων πüρων, με αποτÝλεσμα να επιβληθοýν νÝα μÝτρα λιτüτητας, καιθιστþντας ακüμη μια φορÜ τους μισθωτοýς και τους συνταξιοýχους τα φορολογικÜ υποζýγια της ελληνικÞς οικονομßας. Μια τÝτοια προοπτικÞ θα στερηθεß της αντοχÞς της ελληνικÞς κοινωνßας, με ü,τι αυτü συνεπÜγεται για την διÜβρωση της κοινωνικÞς συνοχÞς. ΠαρÜλληλα, μια τÝτοια προοπτικÞ προσδßδει στην ΕλλÜδα τον ρüλο του ενüς «κýβου» του παζλ που συγκροτεß το ευρωπαúκü εργαστÞρι του κοινωνικοý πειρÜματος της πλÞρους αποδüμησης του κοινωνικοý κρÜτους στην ευρωπαúκÞ Þπειρο. Η Ε.Ε. στον τομÝα αυτü εßναι φανερü üτι Ýχει επιλÝξει στη σφαßρα της επßσημης οικονομßας τη στρατηγικÞ μßμησης του κοινωνικοý κρÜτους και του προτýπου εργασιακþν σχÝσεων των ΗΠΑ, ενþ στο επßπεδο των κοινωνικþν και εργασιακþν δικαιωμÜτων που επικρατοýν στη σφαßρα της «μαýρης εργασßας» Ýχει επιλÝξει τη στρατηγικÞ μßμησης της Κßνας.
Ποια εßναι τα αναπτυξιακÜ μÝτρα που χρειÜζεται να λÜβει παρÜλληλα η ελληνικÞ οικονομßα για να βγει απü το λοýκι και ποý διαφοροποιεßστε στο μÝτωπο αυτü απü την εργοδοσßα (βλ. ΣΕΒ, προτÜσεις ΙΟΒΕ, τραπεζþν κ.λπ.); Θα διασωθεß Ýνα μßνιμουμ κοινωνικοý κρÜτους και πþς αφοý δεν υπÜρχουν χρÞματα;
Κατ' αρχÜς κρßνοντας εκ του αποτελÝσματος, υπÜρχει αποτυχßα της εφαρμοζüμενης οικονομικÞς πολιτικÞς τα τελευταßα χρüνια στην ΕλλÜδα να βελτιþσει το επßπεδο ανταγωνιστικüτητας της ελληνικÞς οικονομßας. ΑυτÞ επιχειρÞθηκε διαμÝσου της μεßωσης του μοναδιαßου κüστους εργασßας, των ιδιωτικοποιÞσεων, της ενßσχυσης της κερδοφορßας του επιχειρηματικοý τομÝα, της διεýρυνσης της ευελιξßας των εργασιακþν σχÝσεων, της δημοσιονομικÞς πειθαρχßας με κýριο μÝσο την πραγματικÞ μεßωση των κοινωνικþν δαπανþν και της απορýθμισης του συστÞματος κοινωνικÞς προστασßας. ΑυτÞ η αποτυχßα θα Ýπρεπε να εßχε οδηγÞσει τις εργοδοτικÝς οργανþσεις που υποστÞριξαν αυτÞ την κατεýθυνση και αυτü το μεßγμα της οικονομικÞς και κοινωνικÞς πολιτικÞ, σε αναθεþρηση των απüψεþν τους και σε αλλαγÞ των πολιτικþν. Απü την Üποψη αυτÞ, αποτελεß στüχο επεßγουσας προτεραιüτητας η αντιμετþπιση των επιπτþσεων της διεθνοýς οικονομικÞς κρßσης στην ελληνικÞ οικονομßα (νÝο μεßγμα οικονομικÞς και κοινωνικÞς πολιτικÞς) και η δημιουργßα συνθηκþν δυναμικÞς προοπτικÞς της (νÝο πρüτυπο οικονομικÞς και κοινωνικÞς ανÜπτυξης). ΑυτÜ, λειτουργþντας ως οργανικÞ ενüτητα, θα μεταμορφþσουν (ολοκληρωμÝνα συμπλÝγματα δραστηριοτÞτων) την ελληνικÞ οικονομßα σ' Ýνα οικονομικü και κοινωνικü σχηματισμü καινοτομικÞς, γνωσιολογικÞς και αλληλÝγγυας προοπτικÞς, ο οποßος θα εξασφαλßζει τη διαρθρωτικÞ ανταγωνιστικüτητα, την ποιüτητα των ελληνικþν προúüντων και υπηρεσιþν καθþς και των εργασιακþν και κοινωνικþν συνθηκþν παραγωγÞς τους, στο πλαßσιο του ευρωπαúκοý και διεθνοýς ανταγωνιστικοý περιβÜλλοντος. Στο πλαßσιο αυτü, οι νÝες συνθÞκες παραγωγÞς και δßκαιης αναδιανομÞς του παραγüμενου πλοýτου θα αποτελÝσουν την κινητÞρια δýναμη χρηματοδοτικÞς ενßσχυσης του κοινωνικοý κρÜτους, προκειμÝνου να ανταποκριθεß αξιοπρεπþς στις μελλοντικÝς του υποχρεþσεις.
Με δεδομÝνο üτι τα μÝτρα λιτüτητας θα συνεχιστοýν την προσεχÞ τριετßα τουλÜχιστον, ποιοι εßναι εκεßνοι οι τομεßς μεταρρυθμιστικÞς παρÝμβασης της οικονομικÞς πολιτικÞς που θα μποροýσαν να μειþσουν σημαντικÜ το κüστος διαβßωσης των εργαζομÝνων þστε να ελαφρýνουν τα βÜρη που υφßστανται;
Τα μÝτρα λιτüτητας που θα γνωρßσουν οι μισθωτοß και οι συνταξιοýχοι την προσεχÞ τριετßα εÜν δεν συνοδευτοýν απü τη διαμüρφωση και την υλοποßηση ενüς νÝου αναπτυξιακοý προτýπου σε εθνικü και περιφερειακü-τοπικü επßπεδο, με κεντρικοýς Üξονες την επιχειρηματικÞ αντß την επιδοτοýμενη επιχειρηματικüτητα, την εγκαθßδρυση ολοκληρωμÝνων συμπλεγμÜτων δραστηριοτÞτων (clusters) και τη διαρθρωτικÞ ανταγωνιστικüτητα, τüτε θα αυξηθεß σημαντικÜ το επßπεδο της ανεργßας και θα επιδεινωθεß περαιτÝρω το επßπεδο διαβßωσης των εργαζομÝνων.
Ασφαλιστικü και εργασιακÝς σχÝσεις εßναι η αιχμÞ του δüρατος των διαρθρωτικþν αλλαγþν που προτÜσσει η Ε.Ε. και η εργοδοσßα. ΥπÜρχουν περιθþρια συμφωνßας με τα συνδικÜτα;
ΕπιστημονικÜ και αναλυτικÜ εßναι λαθεμÝνος ο ισχυρισμüς üτι το ασφαλιστικü και οι εργασιακÝς σχÝσεις αποτελοýν διαρθρωτικÝς αλλαγÝς σ' Ýνα οικονομικü και κοινωνικü σχηματισμü. Απü μÝρους των συνδικÜτων η üποια συμφωνßα στα δýο αυτÜ θÝματα πρÝπει να εδρÜζεται κυρßως στη χρηματοδοτικÞ ενßσχυση της κοινωνικÞς ασφÜλισης και στη ρýθμιση των εργασιακþν σχÝσεων. Σε μακροοικονομικü επßπεδο, η üποια συμφωνßα απαιτεßται να αναφÝρεται στους στüχους και το περιεχüμενο του νÝου αναπτυξιακοý προτýπου της διαρθρωτικÞς ανταγωνιστικüτητας, της ποιüτητας της παραγωγικÞς διαδικασßας και των συνθηκþν εργασßας και των ολοκληρωμÝνων συμπλεγμÜτων δραστηριοτÞτων τεχνολογικÞς, καινοτüμου και γνωσιολογικÞς διÜστασης.
Ποιες πολιτικÝς μποροýν να επιστρατευθοýν απü τη σημερινÞ κυβÝρνηση προκειμÝνου να αποτραπεß η Üνοδος της ανεργßας; Γιατß δεν τßθεται σε ευρωπαúκü επßπεδο το ζÞτημα της μεßωσης του χρüνου εργασßας απü τα εργατικÜ συνδικÜτα;
Το ζÞτημα της μεßωσης του χρüνου εργασßας τßθεται σε ευρωπαúκü επßπεδο απü τα συνδικÜτα. Για την ΕλλÜδα αλλÜ και για τις Üλλες χþρες της ΕυρωπαúκÞς Ενωσης οι απαιτοýμενες πολιτικÝς για τη δημιουργßα νÝων θÝσεων εργασßας εßναι η πραγματοποßηση δημüσιων και ιδιωτικþν επενδýσεων. Σε αντßθετη περßπτωση, θα επαληθευτοýν οι προβλÝψεις εκεßνων που εκτιμοýν üτι στο τÝλος του 2010 το επßπεδο της πραγματικÞς ανεργßας θα εßναι 17% (850.000 Üτομα) του εργατικοý δυναμικοý.
WHO is who?
Ο ΣÜββας Ρομπüλης εßναι καθηγητÞς στο ΠÜντειο ΠανεπιστÞμιο και επιστημονικüς διευθυντÞς στο Ινστιτοýτο Εργασßας (ΙΝΕ) της ΓΣΕΕ/ΑΔΕΔΥ. ΥπÞρξε απü τους πρωτεργÜτες του κοινωνικοý διαλüγου και της επιστημονικÞς συγκρüτησης του συνδικαλιστικοý κινÞματος. Εχει συγγρÜψει 11 βιβλßα σχετικÜ με θÝματα κοινωνικοý κρÜτους και κοινωνικÞς πολιτικÞς, εργασιακþν σχÝσεων, απασχüλησης, μετανÜστευσης, κοινωνικÞς ασφÜλισης και ανταγωνιστικüτητας.
|
