|
Ερευνα της Γραμματείας Ισότητας της ΟΤΟΕ (απόσπασμα)
Της Βασιλικής Ν .ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
Δρ. Οικονομίας της Εργασίας
Μεσολαβητής-
Διαιτητής ΟΜΕΔ
Ειδική Σύμβουλος
της ΟΤΟΕ
Πίνακας
1
ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ
ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΙ
ΔΕΙΚΤΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΑΣ
ΜΕ ΒΑΣΗ
ΤΟ ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ - ΤΡΑΠΕΖΕΣ 2002
|
|
Μορφωτικό Επίπεδο
|
% συμμετοχή γυναικών
|
Δείκτης ανισότητας*
|
|
Μεταπτυχιακό
|
40,9
|
1,16
|
|
Πτυχίο
ΑΕΙ
|
48,9
|
0,98
|
|
Πτυχίο
ΤΕΙ
|
50,16
|
0,95
|
|
Δευτεροβάθμια
Εκπαίδευση
|
48,62
|
0,98
|
|
Πρωτοβάθμια
Εκπαίδευση
|
42,71
|
1,12
|
* δείκτες
ανισότητας. Οσο οι δείκτες αυτοί είναι μεγαλύτεροι της μονάδας,
τόσο μεγαλύτερη ανισότητα - διάκριση σε βάρος των γυναικών παρατηρείται
για το συγκεκριμένο μέγεθος, δηλαδή τόσο περισσότερο υπο-αντιπροσωπεύονται οι
γυναίκες στην κατηγορία που εξετάζουμε.
Το αντίθετο
ισχύει όταν ο δείκτης είναι μικρότερος της μονάδας. Τότε λέμε ότι έχουμε υπεραντιπροσώπευση των
γυναικών στη συγκεκριμένη κατηγορία.
Με βάση
τα δεδομένα του πίνακα 1 παρατηρούμε ότι πράγματι, σε γενικές γραμμές,
υπάρχει συγκρίσιμο μορφωτικό επίπεδο των γυναικών του κλάδου με τους άνδρες
συναδέλφους τους. Οι άνδρες φαίνεται να υπερτερούν ελαφρά στις κατηγορίες
των κατόχων μεταπτυχιακών τίτλων (από όπου επιλέγονται, όμως, τα μεσαία
και τα ανώτερα στελέχη) και στους αποφοίτους στοιχειώδους εκπαίδευσης.
Αντίστοιχα, οι γυναίκες υπερτερούν ελαφρά στους αποφοίτους ΑΕΙ, ΤΕΙ και
δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Ενδεχόμενα η υστέρηση των γυναικών
στην κατοχή μεταπτυχιακών τίτλων να οφείλεται και σε σχετική έλλειψη ευκαιριών
μεταπτυχιακής επιμόρφωσης μετά την πρόσληψή τους στην Τράπεζα.
Πίνακας
2
Συμμετοχή
γυναικών και δείκτες ανισότητας κατά βαθμό
Τράπεζες,
2002
|
Βαθμός
|
% συμμετοχή Γυναικών
|
Δείκτης Ανισότητας
|
|
Διευθυντές
|
3
|
15,92
|
|
Υποδ/ντές
Α"
|
4,4
|
10,85
|
|
Υποδ/ντές
Β"
|
13,79
|
3,46
|
|
Τμηματ.
Α"
|
37,78
|
1,26
|
|
Τμηματ.
Β"
|
37,04
|
1,29
|
|
Υποτμηματάρχες
|
50,3
|
0,95
|
|
Λογιστές
Α"
|
50,1
|
0,95
|
|
Λογιστές
Β"
|
58,44
|
0,82
|
|
Υπολογιστές
Α"
|
57,34
|
0,83
|
|
Υπολογιστές
Β"
|
74,15
|
0,64
|
|
Υπολογιστές
Γ"
|
71,09
|
0,67
|
|
Δόκιμοι
|
70,39
|
0,68
|
Στην κατανομή
κατά βαθμούς οι ανισότητες ανδρών - γυναικών εκτινάσσονται όσο ανεβαίνουμε
τη βαθμολογική κλίμακα!
Οι γυναίκες
με βαθμό Διευθυντή είναι λ.χ 16 φορές λιγότερες από ότι θα τους αναλογούσε
με βάση τη συμμετοχή τους στο γενικό πληθυσμό! Η 11 φορές λιγότερες
στο βαθμό του Υποδ/ντή Α’, 3,5 φορές λιγότερες στο βαθμό του Υποδ/ντή Β’
...
Εν ολίγοις,
στις κρίσιμες οργανικές θέσεις, όπου εφαρμόζεται κυρίως η «κατ’ απόλυτον
εκλογή» προαγωγή (όχι πάντα με συστηματικά και διαφανή κριτήρια), η
μειονεκτική μεταχείριση των γυναικών είναι οφθαλμοφανής.
Στις χαμηλότερες
βαθμολογικά θέσεις, δηλαδή από τον τμηματάρχη Β’ και κάτω, οι γυναίκες
του κλάδου... κατακτούν την ισότητα!
Όπως
δείχνουν οι αντίστοιχοι δείκτες (κάτω από τη μονάδα), εδώ οι γυναίκες
υπεραντιπροσωπεύονται. Λόγω καθήλωσης; Λόγω μικρότερης αναγνωρισμένης
προϋπηρεσίας; Λόγω μη ανταπόκρισης
στα τυπικά και άτυπα κριτήρια των προαγωγών; Λόγω απροθυμίας να διεκδικήσουν
ανώτερο βαθμό; Είναι προς διερεύνηση...
Κατά κλιμάκια
ευθύνης
Στον πίνακα
2 έχουμε αντίστοιχα τη συμμετοχή των γυναικών και τους δείκτες ανισότητας
ανάλογα με το κλιμάκιο ευθύνης. Εδώ μιλάμε και για ουσιαστική ιεραρχική
κατάταξη, με πολλαπλές συνέπειες και στις αποδοχές ανδρών-γυναικών,
αφού όπως γνωρίζουμε τα επιδόματα και οι παροχές στα διάφορα επίπεδα
ευθύνης
είναι ουσιωδώς διαφορά. Και στην περίπτωση αυτή οι ανισότητες σε βάρος
των γυναικών είναι εκτεταμένες, ιδιαίτερα όσο ανεβαίνουμε τα κλιμάκια
ευθύνης.
Με μέγιστο
δείκτη ανισότητας 9 στο πρώτο (ανώτατο) κλιμάκιο, 6 στο αμέσως επόμενο
και 3 στο 3ο και στο 4ο κλιμάκιο, οι γυναίκες
φαίνεται να... αγγίζουν την ισότητα μόλις στο 10ο κλιμάκιο
ευθύνης! Με άλλα λόγια, οι Τράπεζες τους επιφυλάσσουν θέσεις κατώτερων
στελεχών,
με
τις ανάλογες (;) διαφορές στις αποδοχές και στα bonus, φυσικά!
Θα μπορούσε
να παρατηρήσει κανείς ότι οι δείκτες ανισότητας στα ανώτατα κλιμάκια
ευθύνης είναι συγκριτικά χαμηλότεροι από ότι οι δείκτες ανισότητας
με βάση τους
βαθμούς. Αυτό επιδέχεται πολλές ερμηνείες. Μπορεί λ.χ. να οφείλεται
στη μερική αποδέσμευση της πρόσβασης σε θέσεις ευθύνης από τον κατεχόμενο
βαθμό,
στο γεγονός ότι ορισμένες Τράπεζες προκηρύσσουν αυτές τις θέσεις
ανάλογα με τις υπάρχουσες πραγματικές ανάγκες, ενώ οι προαγωγές τους
υπακούουν
σε πιο τυπικά κριτήρια και περιορίζονται από τη στενότητα των λεγόμενων
«οργανικών θέσεων».
Πίνακας
3
ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ
ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΑΣ
ΜΕ ΒΑΣΗ
ΤΟ ΚΛΙΜΑΚΙΟ ΕΥΘΥΝΗΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ 2002
|
|
Κλιμάκιο Ευθύνης
|
% συμμετοχή γυναικών
|
Δείκτης ανισότητας
|
|
01
|
5,26
|
9,08
|
|
02
|
7,75
|
6,16
|
|
03
|
16,48
|
2,89
|
|
04
|
15,82
|
3,02
|
|
05
|
33,39
|
1,43
|
|
06
|
30,28
|
1,58
|
|
07
|
37,77
|
1,26
|
|
08
|
40,66
|
1,17
|
|
09
|
43,08
|
1,11
|
|
10
|
48,17
|
0,99
|
|
11
|
54,09
|
0,88
|
Η συνολική
εικόνα που απορρέει από τα αποτελέσματα της έρευνας, εξακολουθεί να καταδείχνει σημαντικές
ανισότητες σε βάρος των γυναικών στον κλάδο, ανισότητες για τις οποίες
θα είχαμε πληρέστερη εικόνα εάν είχαμε πρόσβαση και σε αντίστοιχες κατανομές
αμοιβών. Δυστυχώς, τέτοια στοιχεία δεν είναι (και δεν ήταν ποτέ μέχρι
σήμερα) διαθέσιμα για τον κλάδο μας.
Όλα τα
παραπάνω δείχνουν ότι χρειαζόμαστε συστηματική παρακολούθηση, εντοπισμό
και αξιολόγηση όλων των παραγόντων και των πρακτικών δημιουργίας ανισοτήτων
σε βάρος των γυναικών, στις επιμέρους επιχειρήσεις και στο σύνολο του
κλάδου. Ένα μεγάλο
βάρος αυτής της δουλειάς πέφτει στις επιχειρησιακές Επιτροπές Ισων
ευκαιριών, αλλά και στην κλαδική Επιτροπή.
|
