|
Η ΑμερικÞ δεν εßναι ΕλλÜδα
¶ρθρο του Paul Krugman, για την εφημερßδα The New York Times,
απü την ΚαθημερινÞ
Παντοý στις ΗΠΑ βλÝπει κανεßς Üρθρα σε εφημερßδες -απüψεις που πολλÝς φορÝς μασκαρεýονται σε δÞθεν αντικειμενικÜ ρεπορτÜζ- üπου διατυπþνεται η ανησυχßα üτι η ΕλλÜδα τοý σÞμερα θα εßναι η ΑμερικÞ τοý αýριο, αν δεν εγκαταλεßψουμε üλες αυτÝς τις ανοησßες περß βοÞθειας στους αδýναμους.
Η αλÞθεια εßναι üμως üτι οýτε οι ΗνωμÝνες Πολιτεßες εßναι ΕλλÜδα, οýτε το μÞνυμα που στÝλνει η ΕλλÜδα εßναι εκεßνο που θÝλουν να μας πεßσουν üτι εßναι.
Ποιες εßναι λοιπüν οι ομοιüτητες και ποιες οι διαφορÝς ανÜμεσα στην ΑμερικÞ και στην ΕλλÜδα; Αμφüτερες παρουσιÜζουν πολý μεγÜλα και συγκρßσιμα ελλεßμματα στους προûπολογισμοýς τους. Οι αγορÝς üμως τους συμπεριφÝρονται πολý διαφορετικÜ: τα επιτüκια των ελληνικþν ομολüγων εßναι διπλÜσια απü αυτÜ των αμερικανικþν, διüτι οι επενδυτÝς θεωροýν üτι υπÜρχει μεγÜλος κßνδυνος να κηρýξει στÜση πληρωμþν η ΕλλÜδα και μηδενικüς κßνδυνος να πρÜξει το ßδιο και η ΑμερικÞ. Για ποιο λüγο Üραγε;
Μßα απÜντηση εßναι üτι ο λüγος του αμερικανικοý χρÝους ως προς το ΑΕΠ εßναι μικρüτερος απü τον αντßστοιχο ελληνικü. Θα Þταν βÝβαια καλýτερα αν Þταν ακüμη μικρüτερος, αλλÜ δυστυχþς σπαταλÞθηκαν τερÜστια ποσÜ σε φοροελαφρýνσεις για τους πλουσßους και σε Ýναν παρÜλογο πüλεμο. Σε κÜθε περßπτωση üμως, εισÞλθαμε στην κρßση με πολý καλýτερα νοýμερα απü τους Ελληνες.
Ακüμη πιο σημαντικü üμως εßναι το γεγονüς üτι Ýχουμε χαρÜξει μßα συγκεκριμÝνη πορεßα εξüδου απü την κρßση, ενþ η ΕλλÜδα üχι. Η αμερικανικÞ οικονομßα αναπτýσσεται απü το περασμÝνο καλοκαßρι και Ýπειτα, λüγω του πακÝτου στÞριξης που ενÝκρινε η κυβÝρνηση ΟμπÜμα και των επεκτατικþν δημοσιονομικþν πολιτικþν που ακολουθÞθηκαν. Θα Þθελα κι εγþ βÝβαια η ανÜπτυξη να Þταν ταχýτερη. Ωστüσο, Ýστω και με αυτοýς τους ρυθμοýς μεγÝθυνσης, δημιουργοýνται επιτÝλους νÝες θÝσεις εργασßας και αυξÜνονται τα Ýσοδα του κρÜτους. Αν συνεχßσει αυτÞ η αýξηση εσüδων το δημοσιονομικü Ýλλειμμα θα μειωθεß κατακüρυφα σε λßγα χρüνια.
ΑντιθÝτως, η ΕλλÜδα Ýχει πÝσει σε παγßδα. Την εποχÞ των παχιþν αγελÜδων για τη χþρα, το κüστος των υπηρεσιþν και οι τιμÝς των αγαθþν αυξÞθηκαν με πολý ταχýτερους ρυθμοýς απ’ ü,τι στην υπüλοιπη Ευρωζþνη. Αν η ΕλλÜδα εßχε δικü της νüμισμα, θα μποροýσε να το υποτιμÞσει, επιδιορθþνοντας Ýτσι την ανωμαλßα. Δεν Ýχει üμως και γι’ αυτüν τον λüγο βρßσκεται αντιμÝτωπη με μια παρατεταμÝνη περßοδο αποπληθωρισμοý και μηδενικÞς ανÜπτυξης. ΕπομÝνως, ο μüνος τρüπος για να μειþσει το ÝλλειμμÜ της εßναι οι Üγριες περικοπÝς δαπανþν, αν και οι επενδυτÝς εßναι επιφυλακτικοß κατÜ πüσον αυτÝς θα λειτουργÞσουν.
Εßναι χαρακτηριστικü üτι η Βρετανßα, τα δημοσιονομικÜ της οποßας εßναι πολý χειρüτερα απü της ΑμερικÞς, αλλÜ, σε αντßθεση με την ΕλλÜδα, Ýχει δικü της νüμισμα, μπορεß ακüμη να δανεßζεται με αρκετÜ χαμηλÜ επιτüκια.
Εν ολßγοις, η ΑμερικÞ δεν εßναι ΕλλÜδα. Εχει ανÜλογο Ýλλειμμα με της ΕλλÜδας, αλλÜ οι δημοσιονομικÝς της προοπτικÝς εßναι πολý καλýτερες. Εχουμε πρÜγματι πρüβλημα με τη μακροπρüθεσμη πορεßα των δημüσιων οικονομικþν, αλλÜ αυτÞ η ανισορροπßα μπορεß εýκολα να διορθωθεß με τη μεταρρýθμιση του συστÞματος υγεßας και ασφÜλισης, καθþς και μÝσω μιας λογικÞς αýξησης των φüρων. ΕπομÝνως, οφεßλουμε να αγνοÞσουμε üσους παριστÜνουν üτι κüπτονται για τη δημοσιονομικÞ υπευθυνüτητα, αλλÜ το μüνο που τους νοιÜζει εßναι να διαλýσουν το κρÜτος πρüνοιας, και προκειμÝνου να το πετýχουν χρησιμοποιοýν τις οικονομικÝς κρßσεις ως μπαμποýλες.
|
