Απü την "ΕποχÞ" 16 ΜαÀου 2010
Του
Κþστα Βεργüπουλου*
Οι ευρωπαúκÝς αποφÜσεις της 9ης ΜαÀου αναιροýν στην πρÜξη, με εντυπωσιακü τρüπο, την μÝχρι σÞμερα πολιτικÞ της Ευρωζþνης. Ο,τι διεκÞρυσσαν οι Ευρωπαßοι ιθýνοντες πως δÞθεν δεν Þταν δυνατüν, σÞμερα γßνεται αποδεκτü, παρüλο που ßδιοι συνεχßζουν να μην το ομολογοýν Η ΕυρωπαúκÞ ΚεντρικÞ ΤρÜπεζα ιδρýθηκε με τον καταστατικü üρο üτι δεν θα χρηματοδοτεß ποτÝ τις δημüσιες δαπÜνες των κρατþν μελþν ΔÝχονταν μüνον να χρηματοδοτεß τις ιδιωτικÝς τρÜπεζες και αποδεχüταν τα κρατικÜ ομüλογα μüνον ως εγγýηση για τις χρηματοδοτÞσεις που προμÞθευε στις ιδιωτικÝς τρÜπεζες με επιτüκιο 1%. Με αυτüν τον τρüπο, εξωθοýσε τα κρÜτη μÝλη να δανεßζονται απü τις αγορÝς χρÞματος με αυξημÝνα επιτüκια και να εκτßθενται Ýτσι στην ανοικτÞ κερδοσκοπßα των αγορþν Υπολüγιζε Ýτσι üτι η αýξηση του κüστους δανεισμοý θα λειτουργοýσε σωφρονιστικÜ επÜνω στα κρÜτη, þστε να περικüπτουν τις δαπÜνες τους και να δανεßζονται λιγüτερο ¼μως, με την τροπÞ που Ýλαβε το ελληνικü πεßραμα και την υψηλÞ ανησυχßα που μεταδüθηκε στις ευρωπαúκÝς αγορÝς σχετικÜ με την σταθερüτητα του ευρþ, η ευρωπαúκÞ πολιτικÞ βρÝθηκε μπροστÜ σε θανÜσιμο κßνδυνο για το νομισμÜ της.
ΜÝσα σε 24 þρες αναθεþρησε την πολιτικÞ της και επÝτρεψε στην ΕΚΤ να αγορÜζει κρατικÜ ομüλογα και μÜλιστα χωρßς ποσοτικοýς περιορισμοýς ¸τσι, η ΕΚΤ γßνεται επιτελοýς κανονικÞ κεντρικÞ τρÜπεζα για üλες τις χþρες μÝλη, αγορÜζει κρατικÜ ομüλογα, δηλαδÞ δανεßζει τα κρÜτη μÝλη με χαμηλü επιτüκιο, üπως ακριβþς η ΑμερικανικÞ, η ΒρετανικÞ και üλες οι κεντρικÝς τρÜπεζες του κüσμου Αυτü Þδη αρκεß για να αποκüψει την σχÝση των κρατþν με τις αγορÝς, δηλαδÞ να καταστÞσει την κερδοσκοπßα Üνευ αντικεßμενου, εφüσον στο εξÞς τα κρÜτη θα μποροýν να δανεßζονται εκτüς χρηματαγορþν
ΜετÜ τα ομüλογα, το ευρþ
¼μως, απü την Üλλη πλευρÜ, η κρßση στις ευρωπαúκÝς χρηματαγορÝς συνεχßζεται, üχι πλÝον επÜνω στα κρατικÜ ομüλογα, αλλÜ επÜνω στο ευρþ κατευθεßαν. Ο λüγος εßναι üτι οι αποφÜσεις της 9ης ΜαÀου αξιþνουν ακüμη μεγαλýτερες περικοπÝς δημοσßων δαπανþν και αυξημÝνη λιτüτητα στο σýνολο της Ευρωζþνης. Η γενßκευση της λιτüτητας υπονομεýει σÞμερα την Ýξοδο της Ευρωζωνης απü την κρßση και συνεπþς το μÝλλον του ευρþ Ενþ δηλαδÞ εξασφαλßσθηκε το ευρþ απü χρηματοπιστωτικÞ πλευρÜ, συνεχßζει να υπονομεýεται απü την οικονομικÞ πλευρÜ. Με την γενικευμÝνη λιτüτητα, το σýνολο της ζþνης κατευθýνεται προς μηδενικοýς ρυθμοýς ανÜπτυξης, με συνÝπεια να απειλεßται οποιαδÞποτε κεφαλαιακÞ τοποθÝτηση στην Ευρωζþνη, εßτε στην οικονομßα που βρßσκεται σε ραγδαßα αποδυνÜμωσÞ, εßτε στο νüμισμα, που στερεßται Ýτσι κÜθε προοπτικÞς Διοργανþνεται εκ των Üνω αποδυνÜμωσÞ της ευρωπαúκÞς οικονομßας και αυτü αποθαρρýνει τüσο τις επενδýσεις κεφαλαßων στην Ευρþπη üσο και τις τοποθετÞσεις στο ευρþ Το αμερικανικü δολÜριο σÞμερα ανÝρχεται, στο μÝτρο που προαναγγÝλλεται εκεß ανÜπτυξη 3% με 3,5% και ο πρüεδρος ΟμπÜμα δεν ακολουθεß διüλου συρρικνωτικÞ πολιτικÞ λιτüτητας, αλλÜ πολιτικÞ δαπανþν, ελλειμμÜτων και δανεισμοý, που θυμßζουν το Νιου Ντηλ του Ρουζβελτ (1935). ΣÞμερα, üπως και το 1930, η συντηρητικÞ πλευρÜ βρßσκεται στην ηπειρωτικÞ Ευρþπη και ιδßως στη Γερμανßα, η οποßα επιβÜλλει τις περικοπÝς δαπανþν, πιστεýοντας üτι διασþζει Ýτσι το ευρωνüμισμα. ¼μως, üπως και το 1930, Ýτσι και σÞμερα: η Γερμανßα σφÜλλει, αυτü επιβεβαιþνεται καθημερινÜ και το κüστος του σφÜλματος επιρρßπτεται συστηματικÜ, Üλλα και απολýτως αδιεξοδικÜ και επιζÞμια, στους εργαζüμενους, μισθωτοýς και συνταξιοýχους
ΠολιτικÞ μη διατηρÞσιμη
Πüσο θα διατηρηθεß ακüμη η εσφαλμÝνη, αντεργατικÞ, αντι-οικονομικÞ και αντικοινωνικÞ πολιτικÞ; Η πολιτικÞ αυτÞ δεν εßναι διατηρÞσιμη, διüτι συνεπÜγεται υψηλü κüστος, ακüμη και για τις επιχειρÞσεις, με την μορφÞ αυξημÝνων ζημιþν, με γενικευμÝνη οικονομικÞ και κοινωνικÞ κατÜρρευση Η αντßσταση των εργαζüμενων που Ýχει Þδη αρχßσει απü τις χþρες του ευρωπαúκοý Νüτου αποτελεß το πρþτο βÞμα για την δυναμικÞ που φθÜνει μÝχρι την τελικÞ ανατροπÞ της.
Ο Μπαρüζο δεν μßλησε για κοινÞ ευρωπαúκÞ οικονομικÞ πολιτικÞ οýτε για ευρωπαúκÞ οικονομικÞ κυβÝρνηση, Üλλα αξßωσε απλþς οι κρατικοß προûπολογισμοß να υποβÜλλονται στις ΒρυξÝλλες, προτοý υποβληθοýν στα εθνικÜ κοινοβοýλια Αυτü δεν γßνεται και η Γαλλßα το απÝρριψε Þδη Στην πρÜξη, το αντßθετο πρüκειται να συμβεß: μüνον οι εθνικÝς κυβερνÞσεις και κοινοβοýλια εßναι σε θÝση να γνωρßζουν με ποιο τρüπο θα αναθερμαßνουν την οικονομßα τους, οσÜκις αυτÞ απειλεßται. Εφüσον Ýχει πλÝον κοπεß απü την 9η ΜαÀου το νομισματικü φρÝνο που συγκρατοýσε τις κυβερνÞσεις στο να προγραμματßζουν δαπÜνες διÜσωσης της οικονομßας, θα πρÝπει να αναμÝνεται τελικÜ και ανÜκαμψη των δημοσßων δαπανþν, παρÜ λιτüτητα Και αυτü, παρÜ τις προσδοκßες, διακηρýξεις και ευσεβεßς πüθους των διÜφορων ΜÝρκελ και Μπαρüζων. ΑυτÞ τη φορÜ, η αντßφαση εßναι ανυπÝρβλητη, βρßσκεται στην απÝναντι απü τον κüσμο της εργασßας και της παραγωγικÞς οικονομßας πλευρÜ και αποτελεß πλÝον ζÞτημα επιβßωσης για üλους.
* Ο Κþστας Βεργüπουλος διδÜσκει Οικονομßα στο πανεπιστÞμιο του Παρισιοý.
