|
Ο οικονομικüς πüλεμος εντεßνεται, το ρÞγμα διευρýνεται
Απü την «ΕποχÞ» 21/11/10
Γßναμε πλÝον πολλοß στην απü εδþ πλευρÜ, αυτÞν της ΕλλÜδας: Ιρλανδßα, Πορτογαλßα, Ισπανßα, ßσως και Ιταλßα. Η κρßση στην ευρωζþνη οξýνεται και επεκτεßνεται. ¼μως, η οικονομικÞ πολιτικÞ που την παρÜγει δεν αλλÜζει. Και μετÜ την αποτυχßα της σýσκεψης των G20, τα ρÞγματα στις διεθνεßς σχÝσεις εßναι βαθιÜ. Ο οικονομικüς πüλεμος εßναι παρþν, διακρßνονται σκοτεινÝς προοπτικÝς.
Τη συνÝντευξη πÞρε
ο Παýλος Κλαυδιανüς
Παρακολουθοýμε τα διαδραματιζüμενα αυτÝς τις μÝρες στην Ιρλανδßα. Εκεß η κυβÝρνηση εμφανßζεται να αντιστÝκεται, διαπραγματεýεται.
Αποκαλýπτεται üτι, üπως και στην ΕλλÜδα, ο μηχανισμüς παρÝμβασης που πÜει να εφαρμοστεß και στην Ιρλανδßα θßγει τα κυριαρχικÜ δικαιþματα της «βοηθοýμενης» χþρας. Ακüμη και το πιο απλü πρÜγμα, η επιβολÞ φüρων χρειÜζεται να τους επιβÜλλει κÜποιος που διαθÝτει την εθνικÞ κυριαρχßα, üχι Ýνας ξÝνος. Στην Ιρλανδßα, λοιπüν, ο δεξιüς Πρωθυπουργüς προβÜλλει: «εμεßς χýσαμε ποταμοýς αßματος για να αποκτÞσουμε την ανεξαρτησßα μας, δεν μποροýμε να την εκχωρÞσουμε σε ξÝνους». Διüτι το πρüγραμμα που τους προτεßνουν περιλαμβÜνει Üγρια φορολüγηση των εισοδημÜτων, των συναλλαγþν (Φ.Π.Α.), δηλαδÞ την αναδüμηση του ßδιου του κρατικοý Προûπολογισμοý. ΑλλÜ αυτü εντÜσσεται στις δικαιοδοσßες της λαúκÞς, εθνικÞς και κρατικÞς κυριαρχßας.
Η πηγÞ του προβλÞματος στην Ιρλανδßα, διαφÝρει απü της ΕλλÜδος.
ΔιαφÝρει, αλλÜ απü την πλευρÜ που συζητÜμε δεν Ýχει σημασßα. Απü την Üλλη πλευρÜ, της βαρýτητÜς του, εßναι το ßδιο και χειρüτερο. Με την Ýννοια üτι εßναι απεßρως πιο υπερδανεισμÝνος ο ιδιωτικüς τομÝας αυτÞς της χþρας απ’ ü, τι ο Δημüσιος. ΦθÜνει 1.200% του ΑΕΠ, ενþ στην ΕλλÜδα ασýγκριτα λιγüτερο, ιδßως ο τομÝας των νοικοκυριþν. ¼μως üλα αυτÜ, απü μια Üποψη, εßναι λεπτομÝρεια εφüσον ιδιωτικüς και δημüσιος τομÝας μαζß Ýχουν εξωτερικü χρÝος 1.250% του ΑΕΠ. Με το ßδιο κριτÞριο η ΕλλÜδα, επειδÞ το 50% των κρατικþν ομολüγων διοχετεýεται σε ¸λληνες κατοßκους, εχει χρÝος εξωτερικοý 160%. Η διαφορÜ εßναι ιλιγγιþδης. Αυτü Ýχει οδηγÞσει την Ιρλανδßα σε τερατþδες δημοσιονομικü Ýλλειμμα, προκειμÝνου να διασþσει τις ιδιωτικÝς τρÜπεζες οι οποßες Ýχουν δανειστεß στο εξωτερικü. Το κρÜτος τους προσφÝρει πολý μεγÜλα ποσÜ και Ýτσι Ýφθασε σε ετÞσιο δημοσιονομικü Ýλλειμμα 32% του ΑΕΠ! Το ελληνικü εßναι περßπου 15%. Η κυβÝρνηση τþρα, ο δεξιüς Ιρλανδüς Πρωθυπουργüς ζητÜει η βοÞθεια να πÜει απ’ ευθεßας στον ιδιωτικü τομÝα. Δεν λÝνε üχι στη βοÞθεια, αλλÜ θÝλει να συζητηθοýν οι üροι της. Διüτι αν περÜσει απ’ το κρÜτος αυτÞ η βοÞθεια θα ζητηθοýν ανταλλÜγματα στο επßπεδο της κυριαρχßας.
Θα γßνει αυτü αποδεκτü;
Δεν το γνωρßζουμε. ¼μως εκεß Ýχει επικεντρωθεß το πρüβλημα. Το ßδιο ισχýει και για την Πορτογαλßα. Η κυβÝρνηση των σοσιαλιστþν, που εßναι μειοψηφßας και Ýχει τη στÞριξη της δεξιÜς, θÝλει να βÜλει την Πορτογαλßα στο μηχανισμü διÜσωσης. ¸χει μÜλιστα τþρα και τον αντιπρüεδρο της ΕΚΤ τον κ. Βßκτωρ ΚωνστÜντσιο, επßσης σοσιαλιστÞ, ο οποßος üπως επßσης και ο σοσιαλιστÞς Ντομινßκ Στρος – Καν: τους λÝνε «το σχÝδιο εßναι Ýτοιμο, αρκεß να μας το ζητÞσετε». Ο σοσιαλιστÞς πρωθυπουργüς Σüκρατες, λÝει εßμαστε Ýτοιμοι, η δεξιÜ, που τον στηρßζει, βÜζει φρÝνο. Απειλεß üτι θα ανατρÝψει την κυβÝρνηση!
¼πως στο μεσοπüλεμο
Ο κüσμος ανÜποδα, δηλαδÞ.
¸τσι üπως το νομßζαμε. Τþρα τι θα πρÝπει να διορθþσουμε το τι νομßζαμε Þ τον κüσμο; Τι εßναι το λÜθος; Οι σοσιαλιστÝς σÞμερα, αλλÜ και οι αριστεροß πÝραν των σοσιαλιστþν ως την Üκρα αριστερÜ, εξακολουθοýν να πιστεýουν, π.χ., στην αξßα των σταθερþν ισοτιμιþν, που καταφανþς συμφÝρει τις πολυεθνικÝς, το χρηματιστικü κεφÜλαιο κ.τ.λ. ¸χουν πÜρει στα σοβαρÜ την παγκοσμιοποßηση και την δυνατüτητα συνεννüησης üλων. ΜÞπως και στο μεσοπüλεμο δεν Ýσφαλε η αριστερÜ δßδοντας προτεραιüτητα στην πÜλη κατÜ του πληθωρισμοý, για την προστασßα του εργατικοý εισοδÞματος, αδιαφορþντας Ýτσι για την ανεργßα; ¼μως, üλες οι παρεκτροπÝς του πολιτεýματος προÞλθαν στη συνÝχεια απü τη διαχεßριση του προβλÞματος της ανεργßας, του οποßου την σημασßα η αριστερÜ εßχε υποβαθμßσει.
Διευρýνεται η συζÞτηση, τþρα, συμπεριλαμβÜνει Πορτογαλßα, Ισπανßα, κÜποιες φορÝς και την Ιταλßα. Ποý πÜμε;
Το ζÞτημα ξεκινÜει απü την αποτυχßα της συνüδου των G20 στη Σεοýλ. ¼λοι διαπßστωσαν üτι δεν υπÞρξε συμφωνßα. Περιορßστηκαν σε γενικολογßες. ¼τι η Ýλλειψη συμφωνßας ανοßγει το δρüμο þστε κÜθε χþρα να επιδιþξει να επιβιþσει μüνη της, ο καθÝνας μüνος του να βρει λýση για τον εαυτüν του εξÜγοντας την κρßση στους Üλλους. ΑυτÞ η εκτßμηση εßναι λανθασμÝνη. Οι χþρες εßχαν Þδη αποφασßσει απü πριν εθνικÝς ατομικÝς λýσεις και γι’ αυτü δεν υπÞρξε συμφωνßα. Δεν εßναι δηλαδÞ η αποτυχßα που ανοßγει το δρüμο τþρα της επιδεßνωσης της κρßσης και σ’ Üλλες χþρες, αλλÜ το αντßστροφο. Η αποτυχßα της Σεοýλ συγκρßνεται με τη διεθνÞ διÜσκεψη του Λονδßνου το 1933 η οποßα εßχε επßσης αποτýχει. Εßχαν üλοι, τüτε, ελπßσει üτι η σýσκεψη θα Ýδινε παγκüσμια λýση στην κρßση. Απü τüτε, το 1933, Üρχισε να αναπτýσσει την πρωτοβουλßα του ο Ροýσβελτ για την ΑμερικÞ.
¸γινε δηλαδÞ στο Ýδαφος της αποτυχßας.
Ναι, απü την Ýλλειψη συνεννüησης. ¼λοι στην Ευρþπη Þταν γαντζωμÝνοι στο χρυσü, στη σταθερÞ σχÝση των νομισμÜτων μαζß του. Η Αγγλßα, μÜλιστα, Þθελε να επαναφÝρει τη λßρα στην παλαιÜ της ισοτιμßα Ýναντι του χρυσοý. ΠρÜγμα που Þταν καθαρÜ ανεδαφικü και συνεπþς αντιδραστικü, üμως το Þθελαν οι τρÜπεζες και τα χρηματιστÞρια. Ο Ροýσβελτ, απεναντßας, το 1933 απελευθÝρωσε το δολÜριο και υποσχÝθηκε στην καμπÜνια του να επαναφÝρει τον πληθωρισμü, για να ανεβαßνουν οι τιμÝς þστε να ενθαρρυνθοýν οι επενδýσεις. Διüτι οι επενδυτÝς Þταν απελπισμÝνοι με την πτþση των τιμþν, τον αποπληθωρισμü.
Η αποτυχßα της Σεοýλ
Ποια εßναι τα «στρατüπεδα» που διαμορφþθηκαν στη Σεοýλ;
ΒασικÜ εßναι δýο. Εßναι οι λεγüμενες αναδυüμενες οικονομßες με επικεφαλÞς την Κßνα. ΑλλÜ μαζß τους εßναι και η Ευρþπη μÝσω Γερμανßας. ΔηλαδÞ τα δÝκα χρüνια που προηγÞθηκαν αυτÝς οι χþρες σþρευαν πλεονÜσματα απü το εξωτερικü τους εμπüριο. Απü την Üλλη πλευρÜ εßναι οι χþρες με ελλεßμματα με επικεφαλÞς τις ΗΠΑ. Η ΑμερικÞ Ýχει σÞμερα τα πιο τερατþδη ελλεßμματα στον κüσμο. ¼μως, το ζÞτημα εßναι πολý απλü: εφüσον οι ελλειμματικÝς χþρες εßναι υποχρεωμÝνες να μειþσουν τις δαπÜνες τους, οι πλεονασματικÝς οφεßλουν να τις αυξÞσουν, προκειμÝνου να αποφευχθεß η παγκüσμια βουτιÜ στην ýφεση, στον αποπληθωρισμü και στην ανεργßα. ΕÜν üλες μαζß περικüπτουν τις δαπÜνες τους, τüτε μοιραßα θα δημιουργηθεß τερÜστια τρýπα στην παγκüσμια ζÞτηση, στην παγκüσμια παραγωγÞ και στην παγκüσμια απασχüληση. Το επισÞμανε ο πρüεδρος της Βραζιλßας, Λοýλα. Η μüνη λýση για να διασωθεß η διεθνÞς οικονομßα εßναι να ανεβÜσουν τη ζÞτησÞ τους οι χþρες με τα πλεονÜσματα, þστε να διατηρηθεß και να μην πÝσει το επßπεδο της διεθνοýς ζÞτησης. Αυτüς θα Ýπρεπε να εßναι ο ρüλος τους. Το ελÜχιστο που Ýχουν να κÜνουν εßναι να αναπτýξουν την εσωτερικÞ τους αγορÜ, αντß να την συρρικνþνουν, üπως σÞμερα κÜνει τüσο η Κßνα üσο και η Γερμανßα. Το πιο τραγικü χαρακτηριστικü δεßγμα αντιδραστικÞς θÝσης εßναι η στÜση της Κßνας, που αποθησαυρßζει τα συναλλαγματικÜ πλεονÜσματα της. ΔιαθÝτει τα μεγαλýτερα δολαριακÜ αποθεματικÜ στον κüσμο, τα οποßα αφαιρεß απü την παγκüσμια ρευστüτητα και τα στειροποιεß.
Αυτü εßναι ανορθολογικü. Γιατß το κÜνει, πþς το δικαιολογεß;
Το κÜνει επικαλοýμενη λüγους ασφαλεßας. Δεν αισθÜνεται ασφαλÞς και αγορÜζει δολÜρια που τα θεωρεß το πιο ισχυρü νüμισμα. Τα αποθεματικÜ της Ýχουν ανÝλθει στα 2800 δισ. δολÜρια, και τα παγκüσμια αποθεματικÜ üλων των πλεονασματικþν χωρþν σε 8.700 δολÜρια.
Η Γερμανßα, üμως, γιατß αντιδρÜ Ýτσι; Δεν Ýχει ανασφÜλεια.
¸χει, για τον εξÞς λüγο: αν γßνει ανÜκαμψη της ευρωζþνης, αυτü θα σημαßνει μοιραßα νομισματικÞ επÝκταση και συνεπþς διολßσθηση του νομßσματος, üπως συμβαßνει τþρα με το δολÜριο. Αν ανακÜμψει η ΑμερικÞ το δολÜριο θα πÝσει. Για να μην πÝσει το δολÜριο, η Κßνα αντιτßθεται στην πολιτικÞ του ΟμπÜμα: να μην ανακÜμψει η αμερικανικÞ οικονομßα, για να κρατηθεß το δολÜριο εκεß που εßναι, εφüσον το δολÜριο εßναι το νüμισμα της κινÝζικης αποταμßευσης. Το ßδιο συμβαßνει με τη στÜση της Γερμανßας Ýναντι της Ευρþπης: για να μην πÝσει το ευρþ θυσιÜζει την ανÜκαμψη. Το προτιμÜ για να διατηρÞσει την πραγματικÞ αξßα των αποθεματικþν και των πλεονασμÜτων της, καθþς και την πραγματικÞ αξßα των πιστþσεþν της – διüτι Ýχει χορηγÞσει πολλÝς πιστþσεις και μÜλιστα σε ευρωπαúκÝς χþρες. ΔηλαδÞ, αν εφαρμοσθεß πρüγραμμα αποπληθωρισμοý στην Ευρþπη, και πÝσουν οι τιμÝς, τüτε η πραγματικÞ αξßα των δανεßων της αυξÜνεται. ΕÜν αντßθετα Ýχουμε ανÜκαμψη και αυξηθοýν οι τιμÝς τüτε η πραγματικÞ αξßα των δανεßων μειþνεται. Πρüκειται για καθαρÜ χρηματοπιστωτικÞ αντßληψη. Καλü εßναι να θυμηθοýμε εδþ αυτü που εßχε πει ο Ροδüλφος Χßλφερντιγκ για την εποχÞ του χρηματιστικοý κεφαλαßου, και εßχε αναλýσει ο ΛÝνιν στο βιβλßο του για τον ιμπεριαλισμü. Ο καπιταλισμüς, υπü την ηγεσßα του χρηματιστικοý κεφαλαßου, φθÜνει στο στÜδιο της σηψης και του παρασιτισμοý. Αυτü ακριβþς συμβαßνει τþρα.
Πþς αντιδρÜ η ΑμερικÞ;
Ο ΟμπÜμα υποστηρßζει üτι το κýριο εßναι, και αυτü μας ενδιαφÝρει, η ανÜκαμψη, üχι το δολÜριο. Τυπþνει δολÜρια για να τονþσει την οικονομßα, και ας πÝσει η αξßα του δολαρßου.
Εßναι δυνατü να το πετýχει αυτü μüνη της;
Ναι, μπορεß διüτι καταρχÜς Ýχει μια πολý μεγÜλη εσωτερικÞ αγορÜ. ΜετÜ μπορεß να υποχρεωθεß να βÜλει και δασμοýς. Αν και, üπως γνωρßζουμε, αν πÝσει το δολÜριο αυτü εßναι δασμüς απü μüνο του.
Βρισκüμαστε, δηλαδÞ, Þδη σε Ýναν οικονομικü πüλεμο.
ΒÝβαια. Ο οικονομικüς πüλεμος επιδεινþνεται, οι προοπτικÝς εßναι σκοτεινÝς. Γνωρßζουμε απ´ το παρελθüν αυτÞ την ιστορßα, μπορεß να καταλÞξουμε και στον πραγματικü πüλεμο. Και η Ευρþπη εντÜσσεται σ’ αυτü. Λüγω της στÜσης της Κßνας και της Γερμανßας. ¼μως αυτü δεν σημαßνει üτι Ýχει εκλεßψει κÜθε ελπßδα. Η πßεση των πραγμÜτων, ταυτüχρονα, εßναι πολý μεγÜλη.
¸χουν Þδη προκληθεß ρÞγματα στο διεθνÝς οικονομικü και πολιτικü σýστημα.
Ναι, κÜθε χþρα, αλλÜ και κÜθε γεωγραφικÞ περιοχÞ, προσπαθοýν απü μüνες τους. Δεν υπÜρχει περßπτωση συντονισμοý.
Τßθεται, μ’ Üλλα λüγια, Ýνα γεωπολιτικü ζÞτημα.
Αυτü ακριβþς προαναγγÝλλω στο βιβλßο μου, «Το μεγÜλο ρÞγμα». Η παγκοσμιοποßηση αποδεßχθηκε πρþτον üτι δεν υπÞρχε και δεýτερον üτι δεν μποροýσε να υπÜρξει. Διüτι αν υποτεθεß üτι υπÜρχει θα Þταν απü μüνη της καταστροφικÞ. ΒασικÜ η παγκοσμιοποßηση Þταν μια τÜση προς την οποßα ωθοýσαν οι πολυεθνικÝς εταιρßες και το χρηματιστικü κεφÜλαιο και η οποßα απü το 2008 Ýχει βυθιστεß σε κρßση. Τþρα στις ΗΠΑ σοβαροß οικονομολüγοι λÝνε üτι μπÞκαμε στη φÜση ξεχρÝωσης των χρεþν. Για να αποπληρωθοýν τα χρÝη περνÜμε απü ýφεση, εßναι υποχρεωτικü. ¼μως, θα Ýπρεπε η λεγüμενη ξεχρÝωση (deleverage) να γßνεται με ρυθμοýς που δεν σκοτþνουν την οικονομßα, την παραγωγÞ και κυρßως την απασχüληση και η ευθýνη των πλεονασματικþν χωρþν εßναι σÞμερα η μÝγιστη.
ΑναστρÝψιμη η κατÜσταση
Μιλþντας στο «Κüκκινο» υποστÞριξες üτι η κατÜσταση εßναι αναστρÝψιμη.
Το κρßσιμο ζÞτημα για την κοινωνßα, επομÝνως και για την αριστερÜ εßναι η ανεργßα. ΑυτÞ εξÜλλου, η ΑριστερÜ, εßναι η πιο ενδεδειγμÝνη να το διαχειριστεß. Το ζÞτημα της απασχüλησης. Στις ΗΠΑ βλÝπουμε αυτü να το Ýχει αναλÜβει ο ΟμπÜμα. Αυτü Ýγινε το ’35 και στην ΑμερικÞ αλλÜ και αλλοý. Η προσÝγγιση του προβλÞματος, δηλαδÞ, πρÝπει να γßνεται απü την πλευρÜ της απασχüλησης. ¶ρα υπÜρχει ανÜγκη ανÜκαμψης, Üρα αýξηση της εθνικÞς δαπÜνης στην οικονομßα. Η καταπολÝμηση των ελλειμμÜτων εßναι σε δεýτερη μοßρα και üχι σε πρþτη, üπως τονßζει τüσο ο ΓκαλμπρÝιθ üσο και οι Κροýγκμαν και Στßγκλιτς. Η ανÜκαμψη εßναι η προτεραιüτητα. Η κυρßαρχη πολιτικÞ αντιθÝτως δßδει προτεραιüτητα στην εξισορρüπηση των δημοσιονομικþν ισοζυγßων.
Σ’ αυτÞ τη θÝση μας Ýχουν φÝρει και η πολιτικÞ, η νεοφιλελεýθερη, και οι θεσμοß της ΕΕ. Για την πολιτικÞ εßπες. Στο θεσμικü τομÝα τι πρÝπει να γßνει;
ΠρÝπει ν´ αλλÜξουν. Π.χ. το üριο του 3% των ελλειμμÜτων του Συμφþνου Σταθερüτητας εßναι απαρÜδεκτο. ΚανÝνα üριο δεν χρειÜζεται üταν διακυβεýεται η απασχüληση.
Αρκεß αυτü; Αν το κρÜτος, üταν δανεßζεται, δεν κüψει τον ομφÜλιο λþρο απü τις αγορÝς, το πρüβλημα θα επανÝρχεται.
Μα να τον κüψει. ΑυτÞ θα Þταν και η αξßα της Ευρþπης, να μην υποχρεþνεται να προσφýγει στις αγορÝς. Απαγορεýεται το κρÜτος να τυπþνει χρÞμα, απαγορεýεται να δανεßζεται μüνο του. ΥπÜρχει ζÞτημα, λοιπüν, τροποποßησης των ευρωπαúκþν συνθηκþν, που Ýχουν εγκριθεß με υστεροβουλßα απü την πλευρÜ του χρηματοπιστωτικοý κεφαλαßου, αλλÜ και αβÜσταχτη επιπολαιüτητα απü την πλευρÜ της λεγüμενης αριστερÜς και üχι μüνο των σοσιαλιστþν, αλλÜ και των Üλλων αριστερüτερων δυνÜμεων αυτοý του χþρου.
Σαν πολλÝς χþρες δεν μαζεýονται στην απü εδþ πλευρÜ, στην πλευρÜ της ΕλλÜδας; ΒλÝπουμε, Ιρλανδßα, Ισπανßα, Πορτογαλßα, Ιταλßα ßσως.
Αυτü αποδεικνýει üτι υπÜρχει πρüβλημα και για τη Γερμανßα, πλÝον. Για πρþτη φορÜ στις συσκÝψεις των 27 συναντÜ προβλÞματα. Εßναι σε μειοψηφßα μαζß με την Ολλανδßα Þ Ýστω και την Αυστρßα Þ τη Φιλανδßα. ¸χει λυθεß η γλþσσα των μικρþν χωρþν. Η ΕλλÜδα, αντßθετα, σýρεται ουσιαστικÜ, δεν παßζει κανÝνα ρüλο στις διαμÜχες αυτÝς. Μια φορÜ που μßλησε Þταν λÜθος, üταν απÝκρουσε Ýνα σημεßο των προτÜσεων ΜÝρκελ, το μüνο Üλλωστε που Þταν σωστü. Αυτü που εßπε για τους κερδοσκüπους: να αναλαμβÜνουν δηλαδÞ κι αυτοß μÝρος των ζημιþν, αν μια χþρα δεν μπορεß να πληρþσει.
Πρþτος ο ΤρισÝ το εßπε αυτü. ¼μως Ýχει κÜποια βÜση, διüτι üντως μÝσω της αýξησης επιτοκßων που θα προκληθεß επιτεßνει το φαýλο κýκλο της υπερχρÝωσης.
Γι’ αυτü και πρÝπει να φýγουμε, δηλαδÞ να αποσυνδεθεß το δημüσιο χρÝος, απü τις αγορÝς.
Αυτü ναι, εßναι απÜντηση της ΑριστερÜς. Να κοπεß ο ομφÜλιος λþρος.
Ακριβþς. Το δημüσιο να παßρνει χρÞμα απü την τρÜπεζÜ μας, την ΕυρωπαúκÞ ΚεντρικÞ ΤρÜπεζα. Η τελευταßα να αγορÜζει ομüλογα των κρατþν απευθεßας και üχι μÝσω των ιδιωτικþν τραπεζþν. ºσως τüτε το θÝμα τεθεß σε περισσüτερο ρεαλιστικÝς βÜσεις. Για την αριστερÜ, η δημοκρατßα αποτελεß πραγματικÞ αξßα, εφüσον περιλαμβÜνει üχι μüνον την ελευθερßα γνþμης και ψÞφου, αλλÜ και το δικαßωμα στη ζωÞ, δηλαδÞ στην απασχüληση και στο εισüδημα. ΣÞμερα, ο καπιταλισμüς υποβαθμßζει αυτÜ τα δικαιþματα, στο μÝτρο που τα αντιμετωπßζει αποκλειστικÜ και μüνο απü τη σκοπιÜ του χρÞματος και του κÝρδους. Η σýνδεση της αριστερÜς με την κοινωνßα προûποθÝτει συγκεκριμÝνες εναλλακτικÝς προτÜσεις, Ýστω και αν ορισμÝνοι σπεýδουν να τις διαβÜλουν ως «διαχειριστικÝς». Η εποχÞ των «μεγÜλων αλλαγþν» δεν Ýρχεται ποτÝ, εÜν δεν εξαντληθεß προηγουμÝνως εκεßνη των «διαχειριστικþν» αλλαγþν.
|
