Το τÝλος ενüς μοντÝλου
Της Χριστßνας Κοψßνη απü την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ της 11/1/2011
Το 2010 αποτελεß την τελευταßα χρονιÜ μιας μακρÜς, 30ετοýς περιüδου, κατÜ την οποßα η ελληνικÞ αγορÜ εργασßας χαρακτηριζüταν απü τη σχετικÜ σταθερÞ εργασιακÞ ασφÜλεια για Ýνα μεγÜλο μÝρος του πληθυσμοý, παρÜ τα μεγÜλα ελλεßμματα στους τομεßς της κοινωνικÞς προστασßας. Με τις γνωστÝς ιδιομορφßες της η ΕλλÜδα ακολοýθησε το υπüδειγμα χωρþν του ευρωπαúκοý Νüτου, üπου, με την ισχυρÞ παρÝμβαση του κρÜτους, οι εργασιακÝς συμβÜσεις θεμελßωσαν Ýνα μοντÝλο μüνιμης και πλÞρους απασχüλησης, απü το οποßο υποστηρßχθηκε Ýνα καθüλου ευκαταφρüνητο τμÞμα του εργατικοý δυναμικοý. Βεβαßως, αυτÞ η σταθερÞ εργασιακÞ σχÝση, ακλüνητη στον δημüσιο τομÝα, ισχυρÞ στις ΔΕΚΟ και σχεδüν προνομιακÞ στις μεγÜλες επιχειρÞσεις -κυρßως τρÜπεζες και παραρτÞματα πολυεθνικþν- συνδυαζüταν πÜντα (σε αντßθεση με ü,τι χαρακτÞριζε τις αγορÝς υψηλÞς ευελιξßας των ευρωπαúκþν χωρþν) με χαμηλÜ επιδüματα ανεργßας, ανýπαρκτη στÞριξη για τους μακροχρüνια ανÝργους, ατελÞ προστασßα για τις εργαζüμενες μητÝρες, στÝρηση κρατικÞς φροντßδας για τους ηλικιωμÝνους χαμηλοσυνταξιοýχους και με υποτυπþδη στηρßγματα για τους ανθρþπους με ειδικÝς ανÜγκες.
Παρüλα αυτÜ, το μοντÝλο της πλÞρους απασχüλησης, καθþς και η δυνατüτητα δεýτερης και τρßτης εργασßας για ορισμÝνες κατηγορßες και λειτοýργησε και συνÝβαλε στον επαναπροσδιορισμü και στη διεýρυνση αυτοý που σÞμερα ονομÜζουμε μεσαßα στρþματα. Αυτü διαπιστþνεται και απü τα στοιχεßα της ΣτατιστικÞς ΑρχÞς για το πþς κατανÝμονται τα 4,5 εκατ. του οικονομικÜ ενεργοý πληθυσμοý. ΠÜνω απü Ýνα εκατομμýριο εργαζüμενοι διατηροýν -υπü προθεσμßα- εγγυημÝνη εργασßα στον στενü και ευρýτερο δημüσιο τομÝα, 400.000 απασχολοýνται στις, μÝχρι πρüτινος ασφαλεßς, μεγÜλες επιχειρÞσεις. Περßπου σε 1,7 εκατομμýρια υπολογßζονται οι αυτοαπασχολοýμενοι, οι ελεýθεροι επαγγελματßες και οι εργοδüτες, ενþ 1,3 εκατ. εργαζüμενοι απασχολοýνται σε μικρÝς επιχειρÞσεις δυναμικüτητας Ýως 20 ατüμων.
Ηδη η εικüνα εßναι παρελθüν. Ο συνδυασμüς εργασιακÞς ασφÜλειας -με τα üποια ψεγÜδια της- και χαμηλÞς κοινωνικÞς προστασßας Ýπαψε να αποτελεß χαρακτηριστικü της ελληνικÞς πραγματικüτητας. Οýτε οι ειδικÝς επιχειρησιακÝς συμβÜσεις μποροýν να εγγυηθοýν θÝσεις απασχüλησης, οýτε τα υπüλοιπα εργαλεßα -εκ περιτροπÞς και διαθεσιμüτητες- που χρησιμοποιοýν οι επιχειρÞσεις μποροýν να εξασφαλßσουν σταθερÞ εργασßα. Το νÝο στοιχεßο εßναι οι ατομικÝς συμβÜσεις, οι οποßες επεκτεßνονται üλο και περισσüτερο üπου δεν μποροýν να επιτευχθοýν επιχειρησιακÝς συμφωνßες, μεταβÜλλοντας τα πÜντα: επιδüματα, ωρÜρια, Üδειες, αποζημιþσεις. Ολα αυτÜ πλÝον γßνονται νüμιμα, ανεξÜρτητα απü τον θεσμü των ειδικþν επιχειρησιακþν συμβÜσεων, οι οποßες üχι μüνο δεν εμποδßζουν τη διεýρυνση των ατομικþν συμβÜσεων, αλλÜ συμβÜλλουν σε μια πρωτοφανÞ επÝκτασÞ τους. Το βÝβαιο εßναι üτι στο τÝλος του 2011 θα μιλÜμε για μια εντελþς διαφορετικÞ αγορÜ εργασßας.
|
