Κανένας μισθός κάτω από τις συλλογικές συμβάσεις

Από την «Εποχή» 9 Ιανουαρίου 2011

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι εργαζόμενοι

Του Κώστα Νικολάου*

Πληθαίνουν οι καταγγελίες εργαζομένων στο Κέντρο Πληροφόρησης Εργαζομένων και Ανέργων της ΓΣΕΕ. Οι επιχειρήσεις, μια πίσω από την άλλη, κάνοντας πράξη τις επιθυμίες του ΣΕΒ, έξω από το πλαίσιο του νόμου προχωρούν σε μειώσεις μισθών. Έτσι λέει ο νόμος ισχυρίζονται! Οι μισθοί θα πρέπει να μειωθούν και να υπογράψετε «ατομική επιχειρησιακή σύμβαση» τους λένε... 
Η κυβέρνηση έδωσε το πράσινο φως. Αντί να αντιμετωπίσει την εκτεταμένη εργοδοτική αυθαιρεσία, με τον νόμο 3899/2010, εκτός των άλλων καταργεί όλες τις συλλογικές συμβάσεις των ΔΕΚΟ, ενώ στον ιδιωτικό τομέα υπό ορισμένες προϋποθέσεις  (μέσω ειδικών επιχειρησιακών συμβάσεων) έδωσε τη δυνατότητα της μείωσης των  μισθών. Οι εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα βρίσκονται σε απόγνωση. Βομβαρδισμένοι και από την παραπληροφόρηση πως όλοι οι μισθοί θα μειωθούν στα 740 ευρώ και καθώς ούτε επιχειρησιακά σωματεία έχουν, αλλά ούτε τις επιθεωρήσεις εργασίας και μπροστά στο φόβο της απόλυσης, δεν ξέρουν τι να κάνουν.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι εργαζόμενοι

1) Σύμφωνα με την ισχύουσα εργατική νομοθεσία, οι μισθοί νόμιμοι ή συμβατικοί, προστατεύονται και δεν μπορεί να μειωθούν μονομερώς. 
2) Οι μισθοί διακρίνονται σε νόμιμους και συμβατικούς. Νόμιμος μισθός είναι αυτός που ορίζεται από τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας και αποτελεί το ελάχιστο όριο που δικαιούται ο εργαζόμενος. Συμβατικός μισθός είναι αυτός που ορίζεται από ατομικές συμφωνίες ή από επιχειρησιακή συνήθεια, ο οποίος δεν μπορεί να είναι μικρότερος του νόμιμου μισθού. Ακόμα και αν συμφωνηθεί κάτι τέτοιο η συμφωνία αυτή είναι άκυρη.
Οι μισθοί νόμιμοι ή συμβατικοί θα πρέπει να καταβάλλονται στο συγκεκριμένο χρόνο που έχει συμφωνηθεί και στο ακέραιο. Σε διαφορετική περίπτωση, είτε αυτό  αφορά καθυστέρηση καταβολής μισθού, είτε αφορά περικοπή μισθού, συνιστούν ποινικό αδίκημα.

Συνέπειες - ποινικές κυρώσεις

1) Στην μη καταβολή μισθού νόμιμου ή συμβατικού, ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα να προβεί σε επίσχεση εργασίας μέχρι να του καταβληθεί το οφειλόμενο ποσό.
2) Ο εργοδότης που δεν καταβάλει τις αποδοχές των εργαζομένων τιμωρείται με ποινή φυλάκισης και χρηματικά ποσά και εάν η μήνυση γίνει στο χρόνο που έπρεπε να καταβάλλονται οι μισθοί, τότε το αδίκημα είναι αυτόφωρο.
3) Δικαίωμα μήνυσης κατά του εργοδότη που παραβαίνει το συγκεκριμένο νόμο έχουν οι ίδιοι οι εργαζόμενοι, τα συνδικάτα και οι επιθεωρήσεις εργασίας.
4) Οι επιθεωρήσεις εργασίας υποχρεούνται να ανταποκρίνονται στο αίτημα των εργαζομένων και  να ζητούν την ποινική δίωξη του εργοδότη όταν αυτός αρνείται να καταβάλει τους μισθούς.  
5) Οι εργαζόμενοι έχουν το δικαίωμα, επίσης, να προσφύγουν στα αστικά δικαστήρια και να απαιτήσουν κάθε διαφορά στο μισθό έως και 5 χρόνια πριν, συνυπολογίζοντας ακόμα και τις διαφορές που επήλθαν στα δώρα Χριστουγέννων – Πάσχα, επίδομα άδειας, υπερωρίες, νυχτερινά, κ.λπ.         
 
«Ειδικές επιχειρησιακές συμβάσεις»

Σύμφωνα με το νόμο 3899/2010 και μόνο για τις επιχειρήσεις, που υπάρχει και λειτουργεί επιχειρησιακό σωματείο,  δίνεται η δυνατότητα να μειωθούν οι μισθοί και τα ημερομίσθια κάτω και από τις κλαδικές συμβάσεις. Και αυτό μόνο εφόσον η συμφωνία αυτή υπογραφεί από το επιχειρησιακό σωματείο.      
Για τις επιχειρήσεις που δεν υπάρχει και δεν λειτουργεί επιχειρησιακό σωματείο, οι εργοδότες μπορούν να απευθύνονται στα αντίστοιχα κλαδικά σωματεία ή ομοσπονδίες και για να μειωθούν οι μισθοί θα πρέπει να το δεχτούν και να υπογράψουν τα συνδικάτα αυτά.
Οι μειώσεις μισθών μέσω των ειδικών επιχειρησιακών συμβάσεων θα ισχύουν για ένα χρόνο και μπορούν να παραταθούν για έναν επιπλέον. Όμως, οι μειώσεις μισθών δεν μπορεί να είναι κάτω από τα όρια της εθνικής γενικής συλλογικής σύμβασης συμπεριλαμβανομένων των τριετιών και το επίδομα συζύγου τα οποία για το 2010 είναι: Μισθωτοί:   Από 739,56€   έως   1.020,80€ ευρώ. Ημερομίσθιοι: Από 33,04 έως   45,74 ευρώ.
 
Εργαζόμενοι και συνδικάτα

Τα συνδικάτα, ιδιαίτερα τα εργατικά κέντρα, όλες οι ομοσπονδίες θα πρέπει να σημάνουν συναγερμό και να μην αφήσουν κανέναν εργαζόμενο μόνο του, αλλά και οι εργαζόμενοι θα πρέπει να απευθύνονται στα συνδικάτα και να μην κινούνται μόνοι τους. Τα επιχειρησιακά σωματεία, που δέχονται πιέσεις για μειώσεις μισθών δεν θα πρέπει να μείνουν μόνα τους, καθώς τα υπόλοιπα συνδικάτα, όλο το συνδικαλιστικό κίνημα θα πρέπει να βρεθούν αλληλέγγυα με τα επιχειρησιακά σωματεία.  
Εξυπακούεται ότι τα σωματεία θα σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και δεν θα βρεθεί κανένας συνδικαλιστής που θα υποκύψει στις πιέσεις των εργοδοτών για να υπογράψει τέτοιου είδους συμφωνίες. Τυχόν συμφωνίες που θα υπογραφούν θα πρέπει να ελεγχθεί η νομιμότητά τους, τόσο η κατά τον 1264/82 νομιμότητα του σωματείου που την υπέγραψε, όσο και για την καταχρηστικότητά τους και επίσης να ελεγχθεί εάν συμπεριλαμβάνει με τους ίδιους όρους όλο το προσωπικό της επιχείρησης.
Οι εργαζόμενοι που δεν υποκύπτουν στις πιέσεις και για το λόγο αυτό απολύονται, έχουν δικαίωμα και θα πρέπει μέσα σε 3 μήνες να διεκδικήσουν και δικαστικά την επαναπρόσληψή τους καθώς και τους μισθούς υπερημερίας.
Για περισσότερες πληροφορίες οι εργαζόμενοι μπορούν να απευθύνονται και στο ΚΕΠΕ/ΓΣΕΕ στο τηλέφωνο 210-8202100 και να ζητούν τη γνώμη της νομικής υπηρεσίας.        
   Το υπουργείο εργασίας αρμόδιο για την τήρηση της εργατικής νομοθεσίας, θα πρέπει να πάρει όλα τα αναγκαία μέτρα για να σταματήσουν οι παράνομες και μονομερείς μειώσεις μισθών. Οι μονομερείς μειώσεις μισθών θα πρέπει να κηρυχτούν ως κακουργηματικές και οι εργοδότες που προβαίνουν στις πράξεις αυτές να τιμωρούνται με πολύ μεγαλύτερες ποινές και πρόστιμα. Οι απολύσεις που έγιναν ή αυτές που θα γίνουν για το λόγο αυτό, θα πρέπει να θεωρούνται άκυρες και καταχρηστικές. Σε διαφορετική περίπτωση, η σιγή και η απραξία θα πρέπει να εκληφθούν ως συνέργεια που θα πρέπει να εξεταστεί και το ενδεχόμενο της παράβασης καθήκοντος των αρμοδίων υπουργών.
   
* Ο Κώστας Νικολάου είναι μέλος της Διοικούσας Επιτροπής ΚΕ.Π.Ε.Α./ΓΣΕΕ.
nikolaou@kepea.gr