|
Της Μαρίας Κατσουνάκη από την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ της 9/3/2011
Αν αναλογιστεί κανείς ότι επί 100 χρόνια γιορτάζεται στις 8 Μαρτίου η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας και υπάρχουν ακόμη γυναίκες που λιθοβολούνται ή θάβονται ζωντανές με την κατηγορία της μοιχείας ή απλώς του φλερτ, τότε μάλλον πρέπει να πειστούμε ότι οι επέτειοι δεν συμβάλλουν στη βελτίωση των κοινωνικών συνθηκών, σε γεωγραφική έκταση τουλάχιστον που να δικαιολογείται το «παγκόσμια».
Κανείς δεν αμφιβάλλει ότι θεσμικά, ως προς τους επαγγελματικούς όρους και τις συνθήκες διαβίωσης, έχουν καλυφθεί ιλιγγιώδεις αποστάσεις από το 1857, οπότε απήργησαν για πρώτη φορά οι εργάτριες κλωστοϋφαντουργίας στη Ν. Υόρκη. Ενώ όμως το γυναικείο κίνημα κατήγαγε περιφανείς νίκες στις οποίες οφείλουμε αυτονόητα σήμερα δικαιώματα (όπως της ψήφου), η άσκηση βίας και η απαξίωση επιστρέφει διαρκώς, πιο σύνθετη, ύπουλη και ενδυναμωμένη.
Δεν χρειάζεται να αναφερθούμε στην κακοποίηση, στην ενδοοικογενειακή βία ή στο τράφικινγκ. Σε βαριά περιστατικά, που πυκνώνουν τόσο ώστε να περνούν σχεδόν απαρατήρητα ως καθημερινή πρακτική. Ο κίνδυνος δεν υπάρχει μόνο στο εμφανώς αποτρόπαιο. Ελλοχεύει και σε ό,τι προσπερνάμε ως σαχλό ή ανούσιο, ασήμαντο ή αμελητέο. Μια πρόσφατη τηλεοπτική διαφήμιση προκάλεσε την αντίδραση της Γενικής Γραμματείας Ισότητας. Η εικόνα μιλάει από μόνη της: ο σύζυγος, η σύζυγος, μια μερίδα μπάμιες και η πεθερά. Με αυτήν τη σύνθεση, το χιούμορ είναι δεδομένο και το σχόλιο απρόσκοπτο. Η νοικοκυροσύνη και η υποταγή συναγωνίζονται, ως αμιγώς γυναικεία χαρακτηριστικά, τη θηλυκότητα, την πρόκληση, το σαγηνευτικό, πολλά υποσχόμενο, στις ιδανικές αναλογίες προϊόν. Είτε πρόκειται για άνθρωπο είτε για αυτοκίνητο ή για σοκολάτα ή... για επικερδή κίνηση που επιστρέφει χρήματα.
Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας αντιμετωπίζεται συνήθως με διεκπεραιωτικές ανακοινώσεις από κόμματα και φορείς. Δράσεις όπως αυτή του «freeze flash mob» (γυναίκες που «πάγωσαν» χθες στη θέση τους για τρία λεπτά στην πλατεία Συντάγματος) μπορεί να είναι ευρηματικές, παραμένουν όμως ανεπαίσθητες πινελιές, μικρής εμβέλειας και περιορισμένου συμβολισμού. Ο εορτασμός περιλαμβάνει πολλή επανάληψη, αρκετή γραφικότητα και ένα αίσθημα γκρίνιας. Ενα «έλα μωρέ τώρα», αστείρευτη πηγή πειραγμάτων και σχολίων.
Αλήθεια είναι. Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας βγάζει από το σεντούκι τον ίδιο καμβά. Δεν προσφέρει κάτι περισσότερο από επαναλαμβανόμενες στατιστικές και διαπιστώσεις περί ανισότητας. Οι παρεμβάσεις (όπως αυτή της Γενικής Γραμματείας Ισότητας) οφείλουν να είναι συχνές και οχληρές. Γιατί τα στερεότυπα επιστρέφουν ανανεωμένα και επικοινωνιακά εμπλουτισμένα. Τίποτα δεν τα τροφοδοτεί περισσότερο από την πλήξη και την παραίτηση.
|
