|
Του ΚΩΣΤΑ ΒΕΡΓΟΠΟΥΛΟΥ απü την ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ της 15/7/2011
Για την ΕυρωπαúκÞ Ενωση, οι ανησυχßες των αγορþν χρÞματος μετροýν περισσüτερο απü ü,τι εκεßνες των πολιτþν και των λαþν της. ΑυτÞ η ιερÜρχηση προτεραιοτÞτων συνιστÜ Þδη Ýλλειμμα δημοκρατικÞς νομιμοποßησης. Παρ' üλ' αυτÜ, οι χρηματαγορÝς δεν πεßθονται, αλλÜ παραμÝνουν εκτüς ελÝγχου. Με κÜθε Ýκτακτη σýνοδο Ευρωπαßων ηγετþν, αντß να ηρεμοýν, αποχαλινþνονται, σε üλο και πιο επικßνδυνη πορεßα.
Με τα προγρÜμματα «διÜσωσης» των περιφερειακþν χωρþν της ευρωζþνης, τα χρÝη των υπερχρεωμÝνων εκτινÜσσονται, ενþ παρÜλληλα τα εισοδÞματÜ τους συρρικνþνονται, þστε η εξυπηρÝτηση των δανεßων να προεξοφλεßται ως πρακτικÜ αδýνατη. Η ευρωπαúκÞ διαχεßριση του δημüσιου χρÝους στις χþρες της ευρωζþνης, αντß να κερδßζει την εμπιστοσýνη των αγορþν, αποβαßνει αιτßα αýξουσας ανησυχßας. Για τις τελευταßες, το φÜρμακο αποδεικνýεται φρικτüτερο απü την ασθÝνεια, η λýση περισσüτερο ολÝθρια απü το πρüβλημα. Στη βÜση της ευρωπαúκÞς συνταγÞς βρßσκεται το νεοφιλελεýθερο δüγμα που αποδßδει το χρÝος σε υστÝρηση ανταγωνιστικüτητος των υπερχρεωμÝνων οικονομιþν. Με το «Σýμφωνο για το ευρþ», που η ευρωζþνη υιοθÝτησε πρüσφατα (Απρßλιος 2011), η λιτüτητα εισοδημÜτων και δαπανþν, με συνÝπεια τη μακροχρüνια ýφεση της οικονομßας, επιβÜλλεται ως απαρÜκαμπτη «θεραπευτικÞ αγωγÞ», με στüχο την υποθετικÞ βελτßωση ανταγωνιστικüτητος της υπερχρεωμÝνης οικονομßας.
Ωστüσο, στην πρÜξη η λιτüτητα συνεπÜγεται παρατεταμÝνη ýφεση, η οποßα, προτοý προλÜβει να βελτιþσει την ανταγωνιστικüτητα, εγγρÜφει την οικονομßα σε προοπτικÞ κατÜρρευσης, καθιστþντας τη χρεοκοπßα αναπüφευκτη. Ο θλιβερüς ορßζων των προγραμμÜτων «διÜσωσης» τροφοδοτεß τους εφιÜλτες των αγορþν και τις αρνητικÝς εκτιμÞσεις των αξιολογικþν οßκων, που δεν προηγοýνται, αλλ' απλþς Ýπονται. Ομως στην οικονομικÞ ιστορßα, υψηλÜ δημüσια χρÝη, üπως των ΗΠΑ και της Βρετανßας, μετÜ το Β' Παγκüσμιο Πüλεμο, δεν αποπληρþθηκαν με ýφεση της οικονομßας, αλλÜ με υψηλÞ ανÜπτυξη. Στην πρüσφατη περßοδο, τα αμερικανικÜ ομüλογα ΜπρÝιντι (1989) διÝσωσαν τις χþρες της ΛατινικÞς ΑμερικÞς απü την υπερχρÝωση, üμως üχι με λιτüτητα, αλλÜ με ανÜπτυξη του εθνικοý εισοδÞματüς τους.
Ενüσω το χρÝος αυξÜνεται ταχýτερα απü το εθνικü εισüδημα που το εξυπηρετεß, üπως συμβαßνει σÞμερα στις περιφερειακÝς ευρωπαúκÝς χþρες που δÝχονται υπερμεγÝθη πακÝτα «διÜσωσης», η βιωσιμüτητÜ του θα παραμÝνει προβληματικÞ, ακüμη και χωρßς καμιÜ απολýτως γνωμοδüτηση αξιολογικþν οßκων. Κι ακüμη, üπως ο Πολ Κροýγκμαν Ýχει δεßξει, το Ευρωπαúκü Ταμεßο ΧρηματοπιστωτικÞς Σταθερüτητος, που ιδρýεται απü το 2013, δεν προβλÝπεται να στηρßζει χþρες με πρüβλημα φερεγγυüτητος. Δεν θα αγορÜζει κρατικÜ ομüλογα τη στιγμÞ που εκδßδονται, αλλÜ μüνο στη δευτερογενÞ αγορÜ. Δεν θα χρηματοδοτεß οýτε θα στηρßζει αφερÝγγυα κρÜτη, τα οποßα δεν θα μποροýν να προσφýγουν στο νεοπαγÞ ευρωπαúκü θεσμü παρÜ μüνον αφοý προηγουμÝνως αποκαταστÞσουν τη φερεγγυüτητÜ τους με δικü τους κüστος. Η ευρωζþνη διαχειρßζεται κρßσεις ρευστüτητος των χωρþν-μελþν, εν τοýτοις αποποιεßται ξεκÜθαρα τις κρßσεις φερεγγυüτητος, τις οποßες «φορτþνει» καθ' ολοκληρßαν στις ßδιες τις υπερχρεωμÝνες χþρες.
ΣÞμερα η κρßση αξιοπιστßας του δημüσιου χρÝους στην ευρωζþνη αγγßζει τα üρια παροξυσμοý. Ομως, ποιος Üλλος ευθýνεται κατÜ πρþτο λüγο γι' αυτü, εÜν üχι η ßδια η ευρωζþνη; Δεν εßναι η ßδια που με το Σýμφωνο Σταθερüτητος (1998) απαγüρευσε στα κρÜτη-μÝλη τη χρηματοδüτηση απü τις κεντρικÝς τρÜπεζες; Δεν εßναι η ßδια που αναßρεσε το δημüσιο και κυριαρχικü χαρακτÞρα τους, υποχρεþνοντÜς τα να προσφεýγουν ως απλοß ιδιþτες στις χρηματαγορÝς; Δεν εßναι η ßδια που εξÝθεσε τα κρÜτη στην «κυριαρχικÞ» αξιολüγηση των αγορþν και των ιδιωτικþν οßκων; ΕÜν τα κρÜτη εßχαν παραμεßνει πραγματικÜ κυρßαρχα (sovereign), τüτε δεν θα υπÞρχε η σημερινÞ παθολογικÞ και ασταθÞς εξÜρτησÞ τους απü την ετυμηγορßα των ιδιωτþν.
Ακüμη πιο θλιβερü εßναι το θÝαμα της ισχυρüτερης στον κüσμο Ýνωσης κρατþν, που προσπαθεß ανεπιτυχþς να πεßσει τους ιδιþτες δανειστÝς για την αξιοπιστßα της, που η ßδια καταλυτικÜ υπονομεýει. Εχουν οι καιροß γυρßσματα. Η Ευρþπη βρßσκει σÞμερα μπροστÜ της ü,τι η ßδια, με νεοφιλελεýθερο δογματισμü και ακραßα μονομÝρεια, κατασκεýασε στο πρüσφατο παρελθüν. Οταν για την αναδιÜρθρωση δημüσιου χρÝους αξιþνει συμμετοχÞ ιδιωτþν σε αυτÞν, ενþ για ιδιωτικÜ χρÝη την παρακÜμπτει, üταν απορρßπτει την κοινοτικοποßηση των δημüσιων χρεþν, την Ýκδοση ευρω-ομολüγων και την ευρωπαúκÞ διαχεßρισÞ τους, üταν η επιφυλακτικüτητα, η κωλυσιεργßα, η αναβλητικüτητα και η νωθρüτητα στη λÞψη αποφÜσεων σφραγßζουν καταλυτικÜ το ευρωπαúκü τοπßο, τüτε ποιος τροφοδοτεß την αβεβαιüτητα για το μÝλλον της Ευρþπης, εÜν üχι πρωτßστως η ßδια;
|
