|
Γ.ΒαρουφÜκης: Τþρα üμως εßναι πολý αργÜ
Απü την ΑΥΓΗ 24/07/2011
ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΒΑΡΟΥΦΑΚΗ*
Το βρÜδυ της ΠÝμπτης ανακοινþθηκε μια ευρωπαúκÞ συμφωνßα που, ουσιαστικÜ, αφορÜ την αντιμετþπιση της ελληνικÞς κρßσης χρÝους. Μια συμφωνßα που, αν εßχε συμφωνηθεß περß τον ΦεβρουÜριο του 2010, θα αποτελοýσε θετικÞ εξÝλιξη για την ΕλλÜδα και θα εßχε καθυστερÞσει πραγματικÜ την επÝκτασÞ της στην υπüλοιπη ευρωπαúκÞ περιφÝρεια.
Τþρα üμως εßναι πολý αργÜ. Η συμφωνßα που ανακοινþθηκε, αν και περιÝχει Ýνα σημαντικü βÞμα (βλ. το Üρθρο 8), Þρθε πολý αργÜ. Η κρßση Ýχει εδþ και καιρü ξεφýγει απü τα üρια του ελληνικοý γßγνεσθαι, εßναι συστημικÞ και υπονομεýει üλη την Ευρωζþνη. Με το 7ο Üρθρο της η χθεσινÞ συμφωνßα εγγυÜται την αποτυχßα και αυτÞς της ευρωπαúκÞς προσπÜθειας να δαμαστεß το τÝρας της κρßσης που αποδομεß το ευρω-σýστημα εκ των Ýσω. Η απüφαση να επικεντρþσουν τα νÝα μÝτρα στην ελεγχüμενη χρεωκοπßα της ΕλλÜδας, π.χ. αφÞνοντας την Ιρλανδßα στο χεßλος της χρεωκοπßας και τις Ισπανßα και Ιταλßα στο Ýλεος των εταιρειþν αξιολüγησης, ισοδυναμεß με δþρο ανεκτßμητης αξßας στους κερδοσκüπους.
Πριν προχωρÞσουμε στην ερμηνεßα της συμφωνßας, να επισημÜνω üτι τßποτα απü αυτÜ που συμφωνÞθηκαν δεν εßναι σßγουρο üτι θα εφαρμοστοýν. Απü τη μßα τα κοινοβοýλια της Γερμανßας και της Φινλανδßας θα Ýχουν πολλÝς αντιρρÞσεις ενþ, απü την Üλλη, το κεßμενο της συμφωνßας αναφÝρεται σε προθÝσεις (π.χ. του ευρωπαúκοý τραπεζικοý τομÝα) που υπÜρχουν μüνο στην φαντασßα των ηγετþν μας. ΕπιπλÝον, το κεßμενο περιÝχει τüσες ασÜφειες που εßναι σχεδüν αδýνατον να κριθεß σοβαρÜ. Δεν θα σταθþ üμως σε αυτÜ. ¸στω üτι üλα αυτÜ τα προβλÞματα θα λυθοýν. Ας δοýμε τι θα σημÜνει για εμÜς και για την Ευρþπη, αν üλα πÜνε κατ' ευχÞν (που το εýχομαι αλλÜ δεν το πιστεýω).
I. ΠροαναγγÝλλεται η αναδιÜρθρωση του ελληνικοý χρÝους (την οποßα τüσο χρüνο εξüρκιζαν), αν και δεν εξηγεßται πþς ακριβþς θα τη διαχειριστεß η Ευρþπη. Το κοýρεμα των ομολüγων θα συγκρατηθεß περßπου στο 21% και οι ομολογιοýχοι θα επιλÝξουν απü Ýνα μενοý διαφορετικþν ειδþν κουρÝματος.
II. ¸να νÝο δÜνειο για την ΕλλÜδα ßσο με το πρþτο σε μÝγεθος, αλλÜ με το μισü επιτüκιο και μεγÜλη προθεσμßα αποπληρωμÞς (και παρÜλληλη επιμÞκυνση του πρþτου, ακριβοý δανεßου).
III. Πρüβλεψη για την επανακεφαλαιοποßηση των ελληνικþν τραπεζþν και κÜποιων απü τις υπüλοιπες ευρωπαúκÝς μÝσω του EFSF.
IV. Καμßα πρüβλεψη για τις υπüλοιπες χειμαζüμενες χþρες.
¼λα αυτÜ, üπως εßπα και στην εισαγωγÞ μου, θα Þταν μια εξαιρετικÞ παρÝμβαση τον ΦλεβÜρη του 2010. Δεν θα μου κÜνει εντýπωση αν οι αγορÝς, στη βÜση του "κÜλλιο αργÜ παρÜ ποτÝ", ηρεμÞσουν για δýο μÞνες. Το σημεßο üμως IV παραπÜνω (και το Üρθρο 7 της Συμφωνßας πιο κÜτω) εξασφαλßζει üτι σε δýο Þ τρεις μÞνες η Ε.Ε. θα πρÝπει να συνÜψει μια αντßστοιχη συμφωνßα για τις Ιρλανδßα, Πορτογαλßα, Ισπανßα, Ιταλßα κ.λπ. Αυτοý του εßδους τα μÝτρα θα εßναι τüτε απαγορευτικÜ ακριβÜ (για üλες αυτÝς τις χþρες). Οι κερδοσκüποι το γνωρßζουν και μας την Ýχουν στημÝνη στη γωνßα. Δεν θα αργÞσουν να χτυπÞσουν. Και τüτε ßσως εßναι πολý αργÜ να συνειδητοποιÞσουν οι ηγÝτες μας το τερÜστιο κüστος της Üρνησης της ανÜγκης για μια συστημικÞ λýση. Μιας λýσης που να βασßζεται στην αναδιÜρθρωση μÝρους του δημüσιου χρÝους üλης της Ευρωζþνης (μÝσω της Ýκδοσης ευρωομüλογου) σε Ýνα ΣχÝδιο Marshall για üλη την Ευρωζþνη και, τÝλος, σε Ýνα πανευρωπαúκü (και üχι ποια εθνικü) πλαßσιο ελÝγχου, επßβλεψης και κεφαλαιοποßησης των τραπεζþν της ηπεßρου μας. ¼σο λεßπουν αυτÜ τα τρßα μÝρη απü τη 'λýση', η τελευταßα αποτελεß μÝρος του προβλÞματος και δþρο στην κερδοσκοπßα.
Η Συμφωνßα Üρθρο προς Üρθρο:
1. Το πρþτο λÝει Ýνα μπρÜβο στην κυβÝρνηση ΠαπανδρÝου που πÝρασε απü τη ΒουλÞ το Μνημüνιο αρχικÜ (με σκοπü την εξασφÜλιση των πρþτων ευρþ 110 δισ. δανεßων τον ΜÜη του 2010) και το Μεσοπρüθεσμο σε δεýτερη φÜση. Τα μÝτρα αυτÜ χαρακτηρßζονται ως πολιτικÝς αναγκαßες για την Ýξοδο απü την κρßση.
2. Το δεýτερο Üρθρο παραδÝχεται üτι τα μÝτρα αυτÜ, üσο αναγκαßα και να εßναι, δεν εßναι ικανÜ για να ξεπεραστεß η κρßση. Για αυτü τον λüγο προβλÝπει Üλλο Ýνα δÜνειο, αυτÞ τη φορÜ απü το EFSF (üπως και εκεßνα της Ιρλανδßας και Πορτογαλßας), ßδιου ýψους (αλÞθεια, γιατß ευρþ 109 δισ. αυτÞ την φορÜ και üχι ευρþ 110 δισ.;), αλλÜ με σημαντικÜ χαμηλüτερο επιτüκιο και με μεγÜλη προθεσμßα αποπληρωμÞς.
3. Το τρßτο Üρθρο εξειδικεýει λÝγοντας üτι τα νÝα αυτÜ δÜνεια απü το EFSF θα αποπληρþνονται απü το ελληνικü Δημüσιο Ýπειτα απü 15, 30 Þ και 40 χρüνια με επιτüκιο πιο κοντÜ σε εκεßνο του ΔΝΤ και τουλÜχιστον 45% μικρüτερο εκεßνου του πρþτου Μνημονßου (το οποßο εßχε επιβÜλει η κ. ΜÝρκελ με στüχο να πεßσει τους εκλογεßς της üτι η ΕλλÜδα θα πÜρει μεν δÜνεια, αλλÜ με επιτüκια διπλÜσια εκεßνων στα οποßα δανεßζεται η Γερμανßα). Το τρßτο Üρθρο κλεßνει με μια πρþτη αναφορÜ στα δÜνεια του πρþτου Μνημονßου λÝγοντας καθαρÜ üτι το επιτüκιο για αυτÜ θα παραμεßνει απαγορευτικÜ υψηλü (γýρω στο 6%), αλλÜ θα επιμηκυνθεß για δεýτερη φορÜ (μετÜ τον περασμÝνο ΜÜρτιο) η περßοδος αποπληρωμÞς τους.
4. ¸να νÝο ΣχÝδιο Marshall για την ΕλλÜδα; ΚÜτι τÝτοιο θυμßζει μια πρþτη ανÜγνωση του τÝταρτου Üρθρου. ΛÝει üτι μια ΟμÜδα Εργασßας θα συσταθεß και θα σταλεß στην ΕλλÜδα με σκοπü την εκπüνηση Ýργων ανÜπτυξης που θα κÜνουν χρÞση ευρωπαúκþν κονδυλßων και των καλþν υπηρεσιþν της ΕυρωπαúκÞς ΤρÜπεζας Επενδýσεων. Τα κρÜτη-μÝλη, στο μεταξý, θα σπεýσουν να προσφÝρουν τεχνικÞ βοÞθεια στη χþρα μας με στüχο την επανενεργοποßηση της ελληνικÞς οικονομßας.
5. Το πÝμπτο Üρθρο αφορÜ, επισÞμως, τα δÜνεια που θα συνεισφÝρουν στην ΕλλÜδα οι ευρωπαúκÝς τρÜπεζες παρουσιÜζοντας, ως διÜ μαγεßας, το ποσü των 39 δισ. ευρþ. Δεν αναφÝρει τι 'κßνητρα' θα τους δοθοýν για να δανεßσουν την ΕλλÜδα αυτÜ τα χρÞματα. Δεν Ýχει üμως σημασßα. Το πραγματικü ενδιαφÝρον του Üρθρου τοýτου εßναι η αναφορÜ του στην ανÜγκη ενßσχυσης των ελληνικþν τραπεζþν, κÜτι που υποδηλþνει σαφþς στα προβλÞματα ρευστüτητας που θα αντιμετωπßσουν... Με αυτü τον 'δüλιο' τρüπο, η ΔιακÞρυξη, στο πÝμπτο της Üρθρο, ουσιαστικÜ παραδÝχεται üτι η προτεινüμενη λýση βασßζεται στο default (χρεοκοπßα) των ελληνικþν ομολüγων, στο πιστωτικü γεγονüς και στις πατÝντες που σκαρφßζονται εδþ και μÝρες οι εταßροι μας þστε να βρεθεß Ýνα φýλλο συκÞς για τον κ. ΤρισÝ, þστε να βρει τρüπο να εξηγÞσει (στον εαυτü του κυρßως) γιατß η ΕΚΤ θα συνεχßσει να παρÝχει ρευστüτητα στις ελληνικÝς τρÜπεζες μετÜ την επßσημη (Ýστω και επιλεκτικÞ) πτþχευση του ελληνικοý Δημοσßου του οποßου τα ομüλογα εßναι το μüνο εχÝγγυο που προσφÝρουν στην ΕΚΤ οι ελληνικÝς τρÜπεζες.
Τα επüμενα δýο Üρθρα Ýχουν τßτλο: ΣυμμετοχÞ του Ιδιωτικοý ΤομÝα και αναφÝρονται στο γνωστü παρÜδοξο του πþς να πεßσεις τις ημι-πτωχευμÝνες τρÜπεζες να δανεßσουν την πτωχευμÝνη ΕλλÜδα þστε να πειστεß ο Γερμανüς φορολογοýμενος να συνεχßζει να δανεßζει και τους δýο...
6. Το ¶ρθρο 6 ξεκαθαρßζει üτι οι τρÜπεζες καλοýνται να συμμετÜσχουν στον δανεισμü ΜΟΝΟ της ΕλλÜδας (καθþς οι αγορÝς θα πÜθαιναν εγκεφαλικü Üμεσα αν Üκουγαν üτι θα τους επÝβαλλαν κοýρεμα στα ομüλογα των υπüλοιπων κρατþν-μελþν).
7. Απü τα 16 Üρθρα της Συμφωνßας αυτü αποτελεß την αχßλλειο πτÝρνα. Γιατß; ΕπειδÞ ξεκαθαρßζει üτι ü, τι εßπαμε παραπÜνω ισχýουν μüνο για την ΕλλÜδα. Οýτε για την Ιρλανδßα, οýτε για την Πορτογαλßα, οýτε για Ισπανßα και Ιταλßα. Πρüκειται για δþρο στους κερδοσκüπους οι οποßοι, σας διαβεβαιþ, Ýχουν αρχßσει Þδη να επεξεργÜζονται τα μεγÜλα στοιχÞματα που θα παßξουν για το πως θα σπÜσει το Üρθρο 7 και το πþς θα συρθεß η Ε.Ε. σε Üλλη μια εξευτελιστικÞ παραδοχÞ πως υποτßμησε την συστημικÞ υφÞ της κρßσης και πως τα Üρθρα 1 Ýως 5 θα πρÝπει να επεκταθοýν και στην υπüλοιπη περιφÝρεια.
Τα Üρθρα 8 και 9 Ýχουν τßτλο ΣταθεροποιητικÜ Εργαλεßα:
8. Πρüκειται για το πιο θετικü βÞμα της Συμφωνßας. Πρþτον, προτεßνει να σταματÞσει η ανοησßα του να πρÝπει, κÜθε φορÜ που το EFSF καλεßται να βοηθÞσει τους υπü πτþχευση, να εξασφαλßζει πρþτα την Ýγκριση 27 κυβερνÞσεων και, αντ' αυτοý να μπορεß το Ταμεßο αυτü να εγγυÜται πιστþσεις εν μßα νυκτß, ανÜλογα με τις εξελßξεις στις αγορÝς. Δεýτερον, δßνει στο EFSF τη δυνατüτητα να επανακεφαλαιοποιεß τις τρÜπεζες ολüκληρης της Ευρωζþνης (και üχι μüνο των πτωχευμÝνων κρατþν). Τρßτον, μεταφÝρει το πρüγραμμα αγορÜς παλαιþν ομολüγων, που ξεκßνησε η ΕΚΤ τον ΜÜη του 2010, στο EFSF. (Αυτü το τρßτο σκÝλος, αν και πολυδιαφημισμÝνο, εßναι Þσσονος σημασßας, καθþς (α) η επαναγορÜ χρÝους θα αποδειχθεß απαγορευτικÜ ακριβÞ υπüθεση, και (β) το EFSF δεν διαθÝτει αρκετÜ κονδýλια για να κÜνει τη διαφορÜ μÝσω της συμμετοχÞς του στις δευτερογενεßς αγορÝς ομολüγων).
9. Σýντομο Üρθρο αμφßβολης ερμηνεßας που φαßνεται να αφορÜ τις προβληματικÝς χþρες (π.χ. Ισπανßα και Ιταλßα) που καλοýνται üλον αυτüν τον καιρü να εγγυþνται τα δÜνεια του EFSF, καθιστþντας το τελευταßο... τοξικü.
Τα Üρθρα 10 με 12 υπüκεινται στην επικεφαλßδα ΔημοσιονομικÞ ΠροσαρμογÞ και ΜεγÝθυνση στην Ευρωζþνη. Δεν αξßζει να τα διαβÜσει κανεßς εκτüς ως παρÜδειγμα της ξýλινης γλþσσας της Ε.Ε., η οποßα την ωθεß προς τη μßα αντßφαση μετÜ την Üλλη. Στην ουσßα, στα Üρθρα αυτÜ οι ηγÝτες μας νιþθουν την ανÜγκη να πουν: "Μη βλÝπετε που αναγκαστÞκαμε να κÜνουμε πßσω σχεδüν σε üλα üσα λÝμε τüσον καιρü. Εμεßς εξακολουθοýμε να πιστεýουμε στο ΜÜαστριχτ, στην λιτüτητα εν μÝσω Κρßσης κ.λπ. κ.λπ.". (Εκεß που γελÜ κι ο κÜθε πικραμÝνος εßναι στο δωδÝκατο Üρθρο, και συγκεκριμÝνα στην αναφορÜ στην ανÜπτυξη της Ευρωζþνης που θα Ýρθει μÝσω των... διαρθρωτικþν αλλαγþν.) ΜÝσα üμως σε üλη αυτÞ την αποπνικτικÞ ευρω-σαχλαμÜρα, υπÜρχει και η εßδηση: ΑφορÜ την τρομακτικÞ πßεση που ασκεßται στην Ιρλανδßα να αυξÞσει τον φορολογικü συντελεστÞ στις επιχειρÞσεις.
ΤÝλος, τα ¶ρθρα 13 και14 υπüσχονται, αν κρßνει κανεßς απü τον τßτλο τους (ΟικονομικÞ ΔιακυβÝρνηση) κÜτι σημαντικü, μιας και ο τßτλος παραπÝμπει στο μεγαλýτερο Ýλλειμμα της Ευρωζþνης. Οποßα απογοÞτευση: ΑφορÜ την ενßσχυση του Σýμφωνου Σταθερüτητας και ΑνÜπτυξης (κÜτι σαν να ζητοýσαν οι ΓÜλλοι την ενßσχυση της ΓραμμÞς Μαζινü αφοý ο Χßτλερ πÞρε το Παρßσι) και την υποστÞριξη της πολωνικÞς Προεδρßας που Ýρχεται...
ΥΓ.: Σχüλιο στον Πρüλογο της Συμφωνßας: ¼ταν αναφÝρονται στη βελτßωση της "ανταγωνιστικüτητας", τι ακριβþς εννοοýν; ΜÝγα πρüβλημα της Ευρωζþνης εßναι οι λεγüμενες ανισορροπßες που προκÜλεσε η μεγÜλη αýξηση, εντüς της Ευρωζþνης, της ανταγωνιστικüτητας των γερμανικþν προúüντων απÝναντι στα ισπανικÜ και τα πορτογαλικÜ. ¼ταν λοιπüν αναφÝρονται στην ενßσχυση της "ανταγωνιστικüτητας", κατανοοýν üτι, χωρßς Ýνα ευρωπαúκü σýστημα επενδýσεων το οποßο θα ανακυκλþνει συστηματικÜ τα πλεονÜσματα της Γερμανßας υπü τη μορφÞ παραγωγικþν επενδýσεων στην περιφÝρεια, μια γενικÞ αýξηση της "ανταγωνιστικüτητας" υποσκÜπτει ακüμα περισσüτερο την Ευρωζþνη;
* Ο ΓιÜννης ΒαρουφÜκης εßναι καθηγητÞς οικονομßας στο ΠανεπιστÞμιο Αθηνþν. Αναδημοσßευση απü το protagon.gr)
|
