Ο πραγματικüς απολογισμüς της Συνüδου ΚορυφÞς της Ευρωζþνης, του Κ.Λαπαβßτσα *
26/07/2011, tvxsteam
Η κυβÝρνηση και οι Ευρωπαßοι πανηγυρßζουν για τις αποφÜσεις της συνüδου. Εσεßς τι εßδατε να συμβαßνει χθες στις ΒρυξÝλλες;
Αυτü που αποφασßστηκε χθες (21/07) μποροýμε συνοπτικÜ να το ονομÜσουμε αθÝτηση πληρωμþν με πρωτοβουλßα του δανειστÞ. Εμεßς εßχαμε απü καιρü πει üτι η ΕλλÜδα οδεýει αναπüφευκτα προς αθÝτηση πληρωμþν. ΥπÜρχουν δýο τρüποι να γßνει: Ο Ýνας εßναι με πρωτοβουλßα του δανειστÞ. Ο Üλλος εßναι με πρωτοβουλßα του δανειζüμενου. Εßχαμε μÜλιστα πει -και θα επανÝλθω- üτι ουσιαστικÞ λýση μπορεß να βρεθεß μüνο με πρωτοβουλßα του δανειζüμενου, αλλÜ εßχαμε επßσης πει üτι πιθανþς να δοýμε αθÝτηση πληρωμþν με πρωτοβουλßα του δανειστÞ. Αυτü λοιπüν το εßδαμε χθες. Αυτü που συνÝβη εßναι εν συνüψει αυτü, το οποßο εßχε δýο κýρια χαρακτηριστικÜ: 1ον παροχÞ νÝων δανεßων απü τον επßσημο δανειστÞ, δηλαδÞ απü την Ε.Ε. πιθανþς με συμμετοχÞ του ΔΝΤ, αν και δεν ξÝρουμε ακριβþς το μÝγεθος αυτÞ τη στιγμÞ, ο οποßος νÝος δανεισμüς δεν εßναι ιδιαßτερα μεγÜλος, ο καθαρüς νÝος δανεισμüς εßναι πιθανþς γýρω στα 60 δισ. ευρþ. Αυτü που τον κÜνει διαφορετικü εßναι üτι θα Ýχει μεγÜλη διÜρκεια, δηλαδÞ επιμηκýνεται, και θα Ýχει αρκετÜ μικρüτερο επιτüκιο, ο τüκος δηλαδÞ θα εßναι στα 3.5%. Το πρþτο λοιπüν στοιχεßο εßναι αυτü, το οποßο εßναι στο ßδιο μÞκος κýματος με αυτÜ που Ýχουμε δει ως τþρα, δηλαδÞ να αναλαμβÜνει üλο και μεγαλýτερο ελληνικοý χρÝους ο επßσημος δανειστÞς της Ευρþπης και με τη συμμετοχÞ του ΔΝΤ. Συνεχßστηκε αυτü και χθες αποφασßστηκαν αυτÜ τα νÝα μÝτρα.
¼μως για να δεχτεß να το κÜνει αυτü ο επßσημος δανειστÞς -και ειδικÜ η Γερμανßα- πßεσαν για συμμετοχÞ και των ιδιωτþν δανειστþν και εßναι εμφανÝς üτι υπü την πßεση ειδικÜ της ΓερμανικÞς κυβÝρνησης οι τρÜπεζες ενÝδωσαν, Üλλα üλο αυτü Ýγινε üπως εßπα και πριν με πρωτοβουλßα του δανειστÞ, δηλαδÞ Ýγινε με τους καλýτερους δυνατüν üρους για τους ιδιωτικοýς δανειστÝς. ΔηλαδÞ τι Ýγινε: Οι τρÜπεζες συμφþνησαν να παρατεßνουν τον δανεισμü τους προς την ΕλλÜδα για Ýνα μεγÜλο χρονικü διÜστημα δεχüμενες üμως και μια περικοπÞ του ýψους του κεφαλαßου το οποßο μας Ýχουν διαθÝσει, δηλαδÞ Ýγινε Ýνα σχετικü κοýρεμα. Το κοýρεμα αυτü το οποßο μαθαßνουμε τþρα εßναι του ýψους του 20% στην καλýτερη περßπτωση για τις τρÜπεζες που συνολικÜ σημαßνει μια απομεßωση του ελληνικοý χρÝους που δεν θα εßναι ιδιαßτερα μεγÜλη. Δεν ξÝρουμε ακριβþς πüση θα εßναι αυτÞ η απομεßωση γιατß το σχÝδιο εßναι καθαρüς βυζαντινισμüς στην πολυπλοκüτητÜ του αλλÜ αν κρßνουμε απü αυτÜ που λÝει η ΕλληνικÞ κυβÝρνηση και απü αυτÜ που μας Ýκαναν διαθÝσιμα οι τρÜπεζες πιθανþς η μεßωση του ελληνικοý χρÝους να εßναι της τÜξης του 7 με 10%.
Οι üροι που θα πÜρουν οι τρÜπεζες θα εßναι εξαιρετικÜ επωφελεßς για αυτÝς. ΔηλαδÞ θα απαλλαγοýν απü ελληνικü χρÝος που γνωρßζουν πολý καλÜ üτι αποκλεßεται να αποπληρωθεß στην ολüτητÜ του. Θα λÜβουν νÝο χρÝος το οποßο θα Ýχει καλýτερες εγγυÞσεις ýψους 80% του αρχικοý και θα λÜβουν φυσικÜ και καλýτερα επιτüκια, γιατß τα επιτüκια στο νÝο αυτü χρÝος θα εßναι υψηλüτερα των επιτοκßων του παλαιοý κατÜ μÝσο üρο. Οι τρÜπεζες δηλαδÞ Ýχουν βγει πολý καλÜ ωφελημÝνες απü αυτÞ τη δουλειÜ. Το κÝρδος για την ΕλλÜδα εßναι μικρü και Ýχει να κÜνει με τη μεßωση του χρÝους κατÜ 7 Ýως 10%. Αυτüς λοιπüν ο συνδυασμüς παρουσιÜζεται απü την κυβÝρνηση ως θρßαμβος και ουσιαστικÞ λýση του ελληνικοý προβλÞματος χρÝους. Δεν πρüκειται για κÜτι τÝτοιο. Εßναι üπως εßπα πριν αθÝτηση πληρωμþν με πρωτοβουλßα του δανειστÞ η οποßα αποβαßνει προς üφελüς του και η οποßα θα Ýχει περιορισμÝνα κÝρδη üσον αφορÜ τον δανειζüμενο. ΑποτρÝπει τον κßνδυνο Üμεσης κατÜρρευσης. Δßνει στην ΕλλÜδα Ýνα χρονικü διÜστημα αλλÜ δεν λýνει το πρüβλημα του χρÝους με αποφασιστικü τρüπο.
Στη χθεσινÞ δÞλωση αναφÝρεται πολλÝς φορÝς πüσο ξεχωριστÞ εßναι η ΕλλÜδα. Οι Üλλες χþρες της περιφÝρειας θα τα καταφÝρουν;
Μα και μüνο το γεγονüς üτι το λÝνε και το επαναλαμβÜνουν με τÝτοιο τρüπο δεßχνει üτι προσπαθοýν να αποτρÝψουν το κακü. Δε πρüκειται περß αυτοý. Εßναι εμφανÝς üτι και η Πορτογαλßα και η Ιρλανδßα αντιμετωπßζουν προβλÞματα χρÝους τα οποßα εßναι παρεμφερÞ της ΕλλÜδας, αυτü εßναι ξεκÜθαρο, και μÜλιστα η ευρýτερη σημασßα του τι συνÝβη χθες με την αθÝτηση των πληρωμþν με την πρωτοβουλßα του δανειστÞ Ýγκειται στο üτι ο ßδιος κßνδυνος υπÜρχει και για τους κÜτοχους Πορτογαλικþν και Ιρλανδικþν ομολüγων. Εßναι εμφανÝς δηλαδÞ üτι Üνοιξε ο δρüμος χθες για αθÝτηση πληρωμþν γενικüτερα στην Ευρωζþνη, πρÜγμα που μÝχρι χθες θεωροýταν απßθανο, αδýνατο, αδιανüητο και üλα αυτÜ που μας Ýλεγαν μÝχρι πÝρυσι. Χθες φÜνηκε λοιπüν üτι δεν εßναι καθüλου αδιανüητο. Απü εδþ και πÝρα αυτü θα γßνεται. Οι κÜτοχοι Πορτογαλικþν και Ιρλανδικþν ομολüγων θα πρÝπει να αρχßσουν να ξανασκÝφτονται τη θÝση τους.
Ο πραγματικüς κßνδυνος απü το χθεσινü, αυτü το οποßο δεν Ýγινε, δεν εßναι τüσο κÜτι που αφορÜ τα ΠορτογαλικÜ και τα ΙρλανδικÜ, το οποßο στο κÜτω-κÜτω ανακοινþθηκε üτι για την Πορτογαλßα και την Ιρλανδßα τα υπÜρχοντα επßσημα δÜνεια θα Ýχουν και αυτÜ το ßδιο επιτüκιο με τα ελληνικÜ, δηλαδÞ στο 3.5%. Ο πραγματικüς κßνδυνος απü τα χθεσινÜ, η πραγματικÞ αμÝλεια και αυτü που λεßπει απü την ανακοßνωση εßναι φυσικÜ μÝτρα üσον αφορÜ την Ισπανßα και την Ιταλßα. Γιατß ο κßνδυνος εßναι για Ισπανßα και Ιταλßα δεν εßναι η Ιρλανδßα και η Πορτογαλßα. ΑυτÝς οι χþρες εßναι καταφανþς χρεοκοπημÝνες και θα χρειαστεß να περÜσουν σε κÜποια διαδικασßα αναδιÜρθρωσης του χρÝους τους και οι ßδιες. Ο πραγματικüς κßνδυνος εßναι η Ισπανßα και η Ιταλßα και εκεß δεν εßδαμε κανÝνα ουσιαστικü μÝτρο να λαμβÜνεται εκτüς του üτι ανακοινþθηκε üτι το ταμεßο αυτü, το EFSF θα αποκτÞσει Ýνα σωρü νÝες αρμοδιüτητες, θα μπορεß να λειτουργÞσει στη δευτερογενÞ αγορÜ, θα μπορεß να δßνει δÜνεια σε χþρες οι οποßες κινδυνεýουν Ýστω και αν δεν Ýχουν εμφανßσει κρßση οι ßδιες, üμως θα τα κÜνει üλα αυτÜ χωρßς να Ýχει περισσüτερα κεφÜλαια στη διÜθεση του. Δεν ανακοινþθηκε καμßα μεγÝθυνση του κεφαλαßου του χθες. ¶ρα το πως θα συμβοýν üλα αυτÜ üταν τα διαθÝσιμα του EFSF εßναι 440 δις ευρþ, πολλÜ απü τα οποßα Ýχουν Þδη διατεθεß στις χþρες τις ευρωζþνης και πολλÜ εκ των οποßων προφανþς θα πÜρει και η ΕλλÜδα με αυτÜ που της χρειÜζονται τþρα αυτü δεν Ýγινε καθüλου ξεκÜθαρο. ΔηλαδÞ δεν λýθηκε η επüμενη κρßση και εßναι πολý πιθανü στο επüμενο διÜστημα να Ýχουμε επαναφορÜ. Τι μορφÞ θα πÜρει θα το δοýμε, δεν μπορεß κανεßς να το προβλÝψει αυτÞ τη στιγμÞ.
Ο κος ΠαπανδρÝου αναφÝρθηκε σε Ýνα νÝο «σχÝδιο ΜÜρσαλ» που θα επιτýχει την ανÜταξη της οικονομßας...
Το σχÝδιο ΜÜρσαλ Þταν κÜτι το οποßο προÝκυψε μετÜ τον 2ο Παγκüσμιο Πüλεμο üταν οι συνθÞκες του παγκüσμιου καπιταλισμοý Þταν πολý διαφορετικÝς, üταν οι συνθÞκες του αμερικανικοý καπιταλισμοý συγκεκριμÝνα Þταν πολý διαφορετικÝς, üταν κυριαρχοýσε η νοοτροπßα του ελÝγχου των αγορþν, της τüνωσης της οικονομßας μÝσω κρατικÞς παρÝμβασης, üταν υπÞρχε η κυρßαρχη ιδÝα üτι ο καπιταλισμüς χωρßς κρατικÞ στÞριξη δημιουργεß κρßσεις και θα καταρρεýσει. Το σχÝδιο ΜÜρσαλ λοιπüν Þταν προúüν της εποχÞς του. ΣÞμερα η εποχÞ εßναι πÜρα πολý διαφορετικÞ. ΣÞμερα κυριαρχεß ο νεοφιλελευθερισμüς και κυριαρχεß η αντßληψη üτι για να Ýχουμε καπιταλιστικÞ ανÜπτυξη θα πρÝπει οι αγορÝς να αφεθοýν ελεýθερες, θα πρÝπει να μειωθοýν τα εργατικÜ δικαιþματα... δηλαδÞ ακριβþς το αντßθετο της ιδεολογßας και της νοοτροπßας που κυριαρχοýσε την εποχÞ του σχεδßου ΜÜρσαλ. Δεν υπÜρχουν δηλαδÞ οι συνθÞκες για επανÜληψη του σχεδßου ΜÜρσαλ. ΑυτÜ εßναι κουβÝντες πολιτικÝς οι οποßες λÝγονται για να δημιουργοýν κλßμα και για να πεßθουν üσους δεν Ýχουν επαρκÞ γνþση των πραγμÜτων. Δεν υφßσταται αυτÞ τη στιγμÞ η πιθανüτητα σχεδßου ΜÜρσαλ.
Δεν υφßσταται οýτε καν ουσιαστικÞ πιθανüτητα ανÜταξης της ελληνικÞς οικονομßας μÝσω νÝων πüρων και γενναιüδωρης παρÝμβασης απü την Ε.Ε. για να ανεβÜσει η ΕλλÜδα την παραγωγικüτητÜ της, να ανατÜξει τον παραγωγικü της ιστü, να δημιουργηθοýν θÝσεις εργασßας και üλα αυτÜ τα ωραßα τα οποßα ονειρεýονται διÜφοροι. Εßναι Üκρως απßθανο να συμβεß κÜτι τÝτοιο διüτι στην Ε.Ε. κυριαρχεß ο σκληρüτερος και αγριüτερος νεοφιλελευθερισμüς . ¼ταν μιλÜνε οι Γερμανοß και Üλλοι του πυρÞνα για αναδιÜρθρωση και βελτßωση της ελληνικÞς οικονομßας αυτü που Ýχουν υπüψη τους εßναι οι απολýσεις, η απορρýθμιση, η μεßωση των μισθþν, η μεßωση των συντÜξεων και üλα αυτÜ τα οποßα υποτßθεται üτι θα μας φÝρουν σε καλýτερες καταστÜσεις παραγωγικüτητας και ανταγωνιστικüτητας. Αυτü κυρßως Ýχουν στο μυαλü τους. Δεν βλÝπω να υπÜρχει κÜτι Üλλο.
Εßναι αλÞθεια üτι στην ανακοßνωση που Ýβγαλαν οι ηγÝτες μετÜ τη συνÜντηση κορυφÞς γßνεται μια αναφορÜ σε πρüγραμμα. Γßνεται μια αναφορÜ σε διÜθεση να συμβοýν διÜφορα υπÝροχα το επüμενο διÜστημα. Δεν μας λÝνε τßποτα συγκεκριμÝνο. Μας λÝνε μÜλιστα üτι θα μας ποýνε αυτÜ τα συγκεκριμÝνα απü το φθινüπωρο να δοýμε τι θα εßναι αλλÜ σας επαναλαμβÜνω αμφιβÜλω πÜρα πολý üτι θα μποýμε σε διαδικασßα, üχι σχεδßου ΜÜρσαλ, οýτε καν κÜτι που να πλησιÜζει του σχεδßου ΜÜρσαλ.
Οι χθεσινÝς παραχωρÞσεις μποροýν να οδηγÞσουν σε ευρωομüλογο και κοινÞ δημοσιονομικÞ πολιτικÞ;
Για να γßνουν αυτÜ που λÝει η Ε.Ε. üτι θÝλει να γßνει, πρÝπει να ενισχυθεß το ταμεßο EFSF. Δεν μας εßπαν αν θα το ενισχýσουν και πως αλλÜ εßναι λογικü üτι πρÝπει να ενισχυθεß και θα πρÝπει να Ýχει κÜποια μÝσα στη διÜθεσÞ του, κÜποιους πüρους στη διÜθεσÞ του, για να μπορεß και να παρÝμβει. Αυτü εßναι Þδη μια μορφÞ δανεισμοý, αν αρχßσει το ßδιο δηλαδÞ να δανεßζεται για να διαθÝτει πüρους στις χþρες που προσιδιÜζει στο ευρωομüλογο διüτι ο δανεισμüς του EFSF εßναι Ýνα εßδος δανεισμοý με κοινÞ εγγýηση. ¹δη λοιπüν Ýχουμε ορισμÝνες κινÞσεις οι οποßες δεßχνουν üτι το κÝντρο της ευρωζþνης εξετÜζει σοβαρÜ την δυνατüτητα να δημιουργÞσει μηχανισμοýς που θα δανεßζονται συλλογικÜ για διÜφορες δρÜσεις αλλÜ δε θα γßνονται για να αντιμετωπßζονται οι φυσιολογικÝς, ετÞσιες κανονικÝς ανÜγκες των χωρþν μελþν αλλÜ για την αντιμετþπιση κρßσεων. Για την αντιμετþπιση εξαιρετικþν παρεμβÜσεων. Για να υπÜρχουν δηλαδÞ τα πυρομαχικÜ για να μπορεß να παρεμβαßνει η Ε.Ε. üταν αυτÞ θα θÝλει.
Αυτü που ονειρεýονται διÜφοροι üτι θα περÜσουμε σε μια μορφÞ δημοσιονομικÞς Ýνωσης üπου πλÝον σε βÜση αλληλεγγýης θα αρχßσουν οι ευρωπαúκοß λαοß να αντιμετωπßζουν τις δημοσιονομικÝς τους ανÜγκες δεν προκýπτει απü πουθενÜ. Δεν υπÜρχει τÝτοια Ýνδειξη και δεν υπÜρχει για δýο πολý συγκεκριμÝνους λüγους. Ο πρþτος εßναι üτι δεν υπÜρχει αυτÞ η βÜση αλληλεγγýης στην Ε.Ε. Η ΕυρωπαúκÞ ¸νωση εßναι Ýνας ιεραρχικüς μηχανισμüς και δεýτερον δεν υπÜρχει τÝτοια Ýνδειξη διüτι γνωρßζει πολý καλÜ το κÝντρο üτι αν περÜσει σε τÝτοιες δρÜσεις θα αντιμετωπßσει προβλÞματα πολιτικÜ και προβλÞματα κοινωνικþν αντιδρÜσεων και στο ßδιο το κÝντρο αλλÜ και στην περιφÝρεια. Η δημοσιονομικÞ Ýνωση δεν φτιÜχνεται απü την πßσω πüρτα. ΠρÝπει να λυθεß το πολιτικü πρüβλημα πρþτα και μετÜ να προκýψει η δημοσιονομικÞ Ýνωση. ΤÝτοιο πρÜγμα δεν φαßνεται να εμφανßζεται στην Ευρþπη και αμφιβÜλλω πÜρα πολý üτι θα προχωρÞσουμε σε αυτÞ την κατεýθυνση.
Το πρüγραμμα υπολογßζει και την συμμετοχÞ των ιδιωτþν στην περßπτωση της ΕλλÜδας. Τι θα σημÜνει αυτü για τις ΕλληνικÝς τρÜπεζες;
Για το τραπεζικü σýστημα üπως εßπα και εξαρχÞς εχθÝς Ýγινε αθÝτηση πληρωμþν με πρωτοβουλßα του δανειστÞ. ¸νας φυσικÜ απü τους μεγαλýτερους δανειστÝς εßναι και οι ελληνικÝς τρÜπεζες. Οι ελληνικÝς τρÜπεζες συνÞψαν μÝτωπο με τους Üλλους δανειστÝς και αντιμετþπισαν το ελληνικü κρÜτος üπως και οι υπüλοιποι δανειστÝς, δηλαδÞ δεν εßχαν διαφορÝς στο πως αντιλÞφθηκαν την υπüθεση και την κατÜσταση. ΘÝλησαν και αυτÝς να Ýχουν το μικρüτερο δυνατü κοýρεμα. Το κοýρεμα αυτü θα εßναι της τÜξης του 20%. Για αυτÝς θα εßναι Ýνα σχετικÜ μεγÜλο ποσü διüτι τα στοιχεßα δεßχνουν üτι διακρατοýν περßπου 50 δισ ευρþ ομüλογα του ελληνικοý κρÜτους, Üρα θα Ýχουν ζημßες της τÜξεως 5 με 10 δισ ευρþ.
Αυτü θα πρÝπει να καλυφθεß απü Üλλους πüρους. Σε πρþτη φÜση θα εκπÝσει απü το κεφÜλαιü τους και μετÜ θα πρÝπει να γßνει αναπλÞρωση του κεφαλαßου τους. ΚαταρχÜς θα υπÜρξει θÝμα προÝλευσης των πüρων αυτþν. Το ελληνικü κρÜτος δεν Ýχει τη δυνατüτητα αυτÞ τη στιγμÞ να παρÝχει τα χρÞματα. Θα τεθεß λοιπüν ζÞτημα απü το που θα Ýρθουν. Σε πρþτη φÜση κατÜ πÜσα πιθανüτητα θα προσπαθÞσουν να το αντιμετωπßσουν οι τρÜπεζες με συγχωνεýσεις. ΔηλαδÞ μπροστÜ μας Ýχουμε μια περßοδο συγχωνεýσεων των ελληνικþν τραπεζþν και φυσικÜ εγεßρεται ανÜ πÜσα στιγμÞ ο κßνδυνος της εξαγορÜς τους απü τρÜπεζες του εξωτερικοý. ΑυτÝς οι δýο εßναι οι επιλογÝς αυτÞ τη στιγμÞ στο μÝτρο που δε συζητÜμε για δημüσια ιδιοκτησßα.
Τþρα οι ελληνικÝς τρÜπεζες μÝσω των αποφÜσεων της ΕΚΤ φαßνεται να εξασφαλßζουν την παροχÞ ρευστüτητας για το επüμενο διÜστημα, δηλαδÞ θα συνεχßζουν να ζουν με την τεχνητÞ αναπνοÞ με την οποßα Ýζησαν üλο αυτü το διÜστημα. ΔηλαδÞ δεν τßθεται θÝμα Üμεσου περιορισμοý των αναλÞψεων Þ Üλλων τÝτοιων δρÜσεων απü πλευρÜς τους τουλÜχιστον για το προβλεπüμενο χρονικü διÜστημα. Πως θα εξελιχθοýν τα πρÜγματα σε 6 μÞνες δεν ξÝρει κανεßς αλλÜ για την þρα φαßνεται üτι παρÜ την κατηγορßα επιλεκτικÞς Þ μερικÞς χρεοκοπßας στην οποßα θα περιÝλθουν τα ελληνικÜ ομüλογα η ΕΚΤ θα συνεχßσει να παρÝχει ρευστüτητα και Üρα οι τρÜπεζες θα συνεχßσουν να δρουν.
¼σον αφορÜ την ΕλληνικÞ οικονομßα τþρα, η παροχÞ ρευστüτητας απü πλευρÜς τραπεζþν θα συνεχßσει να εßναι περιορισμÝνη. Αυτü που κÜνουν οι ελληνικÝς τρÜπεζες üλο αυτü το διÜστημα εßναι να επιχειροýν την λεγüμενη απομüχλευση, δηλαδÞ να περιορßζουν τον üγκο του ενεργητικοý τους ως προς το κεφÜλαιü τους σε μια προσπÜθεια να ισχυροποιÞσουν τη θÝση τους. Αυτü σημαßνει üτι η παροχÞ ρευστüτητας προς τις επιχειρÞσεις και τους δανειζüμενους γενικÜ στην εγχþρια οικονομßα θα εßναι και πÜλι περιορισμÝνη. Η πιστωτικÞ πßεση θα συνεχιστεß και παρÜλληλα με την δημοσιονομικÞ πßεση αυτü σημαßνει üτι η κατÜσταση για την ελληνικÞ οικονομßα δεν θα γßνει καλýτερη. Στο Üμεσο μÝλλον θα συνεχιστοýν οι μεγÜλες πιÝσεις ýφεσης και απü αυτÞ την πλευρÜ.
Η χθεσινÞ συμφωνßα και η ελÜφρυνση των üρων δανεισμοý θα Ýχουν αντßκτυπο στην καθημερινüτητα των πολιτþν;
Εßμαι βÝβαιος üτι οι επüμενες δüσεις στη βÜση της νÝας συμφωνßας αλλÜ και στην συμφωνßα που προûπÞρχε θα εßναι üλες προβληματικÝς. Δεν πρüκειται δηλαδÞ να εκταμιευτοýν τα χρÞματα που μÝλλει να λÜβει η ΕλλÜδα στο μÝλλον με τρüπο απρüσκοπτü για τον πολý απλü λüγο üτι η εφαρμογÞ του μεσοπρüθεσμου θα συνεχιστεß, τα σκληρÜ αυτÜ μÝτρα θα συνεχιστοýν και η ικανüτητα του ελληνικοý κρÜτους να συλλÝγει φüρους εßναι πÜρα πολý περιορισμÝνη, πρþτον επειδÞ η ýφεση εßναι πολý βαθειÜ και ανεργßα μεγαλþνει και δεýτερον γιατß οι φοροσυλλεκτικοß μηχανισμοß δεν επαρκοýν.
ΕπομÝνως το ουσιαστικü πρüβλημα της πραγματικÞς οικονομßας δεν Ýχει εκλεßψει και κÜθε φορÜ που θα ζητÜει η ΕλλÜδα την επüμενη δüση, οι οποßες θα εκταμιεýονται ανÜ τριμηνßα απ' üτι καταλαβαßνω, θα αντιμετωπßζει ξανÜ το πρüβλημα που αντιμετþπισε και με την τελευταßα, δηλαδÞ δεν θα Ýχει εκπληρþσει τους üρους, Þ τουλÜχιστον δεν θα τους Ýχει εκπληρþσει επαρκþς, θα πρÝπει να ληφθοýν περαιτÝρω μÝτρα, θα γßνεται μια διαπραγμÜτευση... Το μüνο που λýθηκε χθες στην ουσßα εßναι η καταρχÞν συμφωνßα να υπÜρχει Ýνα ποσü χρημÜτων για το Üμεσο χρονικü διÜστημα των επüμενων ενüς Þ δýο χρüνων τα οποßα θα εκταμιεýονται σε αυτÞ τη βÜση. Η πßεση λιτüτητας, η πßεση σκληρþν μÝτρων και οι δυσκολßες του κρÜτους και της ελληνικÞς οικονομßας θα συνεχιστοýν.
Αν η χθεσινÞ σýνοδος δεν Ýφερε την ελÜφρυνση που διατεßνεται πως πÝτυχε, τι μπορεß και τι πρÝπει να γßνει;
Αυτü που Ýγινε χθες εßναι αθÝτηση πληρωμþν με πρωτοβουλßα του δανειστÞ. Αυτü Ýχει τη σημασßα του και για την ΕλλÜδα η οποßα τελικÜ αποδÝχτηκε üτι θα γßνει αθÝτηση πληρωμþν γιατß φυσικÜ μας Ýλεγαν μÝχρι τþρα üτι θα αποπληρþσουμε και το τελευταßο ευρþ και δε θα γßνει τßποτα τÝτοιο. Εßναι εμφανÝς üτι το αποδÝχτηκε και η κυβÝρνηση και η Ε.Ε. και αυτü Ýχει επßσης τη σημασßα του γιατß κÜτι τÝτοιο θα συμβεß και στις Üλλες χþρες κατÜ πÜσα πιθανüτητα. Δεν λýνει üμως το πρüβλημα üπως εßπα και εßναι λßαν απßθανο να το λýσει δραστικÜ γιατß πρüκειται για κßνηση με πρωτοβουλßα του δανειστÞ και ο δανειστÞς δεν πρüκειται μüνος του να προκαλÝσει ζημιÜ στον εαυτü του.
¶ρα χρειÜζεται,αφοý Ýχει γßνει αποδεχτÞ η ιδÝα της αθÝτησης πληρωμþν, να περÜσουμε σε αυτÝς τις κινÞσεις με πρωτοβουλßα του δανειζüμενου. Αυτü θα εßναι και η αποφασιστικÞ λýση στο πρüβλημα χρÝους της ΕλλÜδας. Η κßνηση θα πρÝπει να Ýχει δýο χαρακτηριστικÜ: θα πρÝπει να γßνει με τρüπο κυρßαρχο και θα πρÝπει να γßνει με τρüπο δημοκρατικü.
Εßναι εντυπωσιακü να βλÝπει κανεßς το τι συνÝβη τις τελευταßες ημÝρες στην Ευρþπη. Αν δεν ξÝραμε üτι εßναι το ελληνικü χρÝος το οποßο συζητιÝται η στÜση της ελληνικÞς κυβÝρνησης δε θα μας το Ýδειχνε. ¹ταν σαν να συζητιüταν το χρÝος τη Κολομβßας Þ της Τυνησßας, üπου η ελληνικÞ κυβÝρνηση παρακολουθοýσε τα τεκταινüμενα μεταξý του κυρßου ΤρισÝ, της κυρßας ΜÝρκελ και του κυρßου Σαρκοζß και σχολßαζε Þ παρενÝβαινε στα Üδυτα και πßσω απü κλειστÝς πüρτες. Δεν εßναι τρüπος αυτüς. ¼ταν εßναι το χρÝος της ΕλλÜδας το οποßο εßναι το θÝμα απαιτεß κανεßς να δει παρουσßα του κυρßαρχου κρÜτους του οποßου το χρÝος εßναι αυτü το οποßο συζητιÝται. Εßναι απολýτως απαραßτητο δηλαδÞ η ΕλλÜδα να θÝσει τους üρους μÝσα απü τους οποßους θα αντιμετωπιστεß το χρÝος της. Αν δεν γßνει κÜτι τÝτοιο αποκλεßεται να εßναι η λýση αποφασιστικÞ.
Το 2ο που χρειÜζεται εßναι φυσικÜ να υπÜρξει δημοκρατßα. Δεν μπορεß να συζητιÝται το θÝμα του χρÝους απü ορισμÝνους ειδÞμονες, απü ορισμÝνους τεχνοκρÜτες και απü μια ομÜδα πολιτικþν, üπως επßσης και απü μια μικρÞ ομÜδα ανθρþπων οι οποßοι δεν Ýχουν εκλεγεß, üπως ο κýριος ΤρισÝ και να μας ανακοινþνεται τι πρüκειται να γßνει στο μÝλλον. Απαιτεßται Üμεση παρÝμβαση του λαúκοý παρÜγοντα. Απαιτεßται συμμετοχÞ του εργατικοý και του λαúκοý στοιχεßου ακριβþς στην αντιμετþπιση του χρÝους και ακριβþς για να υπÜρξει η κυριαρχικÞ παρÝμβαση που εßπα και πριν. Για να το πω με δýο λüγια κατÜ τη γνþμη μου απαιτεßται παýση πληρωμþν. Να μην αναγνωριστοýν τüκοι υπερημερßες και να υπÜρχει πλÞρης διαφÜνεια και λογιστικüς Ýλεγχος του χρÝους με συμμετοχÞ ευρÝων λαúκþν και εργατικþν στρωμÜτων þστε να μπορÝσουμε να δοýμε ουσιαστικü κοýρεμα και ουσιαστικÞ απαλλαγÞ της ΕλλÜδας απü το χρÝος. Πιστεýω üτι κÜτι τÝτοιο θα χρειαστεß üχι μüνο στην ΕλλÜδα αλλÜ και σε Üλλες χþρες της Ευρωζþνης.
*Λßγες þρες μετÜ την λÞξη της συνüδου κορυφÞς της Ευρωζþνης και της κοινÞς ανακοßνωσης για τον τρüπο αντιμετþπισης του προβλÞματος του ελληνικοý χρÝους ζητÞθηκε απü τον καθηγητÞ του Πανεπιστημßου SOAS του Λονδßνου, Κþστα Λαπαβßτσα, να σχολιÜσει και να αναλýσει τις αποφÜσεις. Το παρüν κεßμενο αποτελεß απομαγνητοφþνηση της συνÝντευξης που δημοσιεýτηκε στις 22 Ιουλßου στο www.thepressproject.gr
|
