|
Της Μαρßας KατσουνÜκη απü την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ της 18/9/2011
Οπως και να τις ονομÜσουμε, σαρωτικÝς αλλαγÝς, συρρικνþσεις στον δημüσιο τομÝα, εργασιακÞ εφεδρεßα, ανεργßα, ο κßνδυνος εßναι Ýνας: η ανθρωποφαγßα. Οι εργασιακÝς μÜχες μαßνονται σε διαδρüμους και γραφεßα, τα κινητÜ και τα σταθερÜ τηλÝφωνα καταγρÜφουν ιστορßες ανομολüγητες για χρüνια. Οι δραστικÝς περικοπÝς και αθρüες συνταξιοδοτÞσεις αλλÜζουν (και σε ορισμÝνες περιπτþσεις ερημþνουν) τμÞματα και διευθýνσεις. Η αναδιÜρθρωση δεν αφορÜ μüνο τις δημüσιες υπηρεσßες, κλονßζει ψυχισμοýς, αναδιατÜσσει ζωÝς.
Απü πρüσφατη επßσκεψη σε μεγÜλο οργανισμü που συνενþνεται: απρüθυμα χαμüγελα, βλÝμματα που σκανÜρουν τον κÜθε επισκÝπτη, καχυποψßα και υποδüρια επιθετικüτητα. Σε θÝση μÜχης - σε θÝση παραßτησης. Το ßδιο εßναι. Δεν πρüκειται για υγιÞ ανταγωνισμü οýτε για ανανÝωση οριζüντων.
Η αναγκαστικÞ αποεπÝνδυση απü την εγκατεστημÝνη «μονιμüτητα» (που θεσπßστηκε στο Σýνταγμα του 1911) δεν εßναι μüνο μια αποφασιστικÞ, αναγκαßα αλλαγÞ. Τροφοδοτεß την κοινωνικÞ πραγματικüτητα και, κυρßως, την εργασιακÞ συνθÞκη με νÝα δεδομÝνα. Αγριεýουν και σκληραßνουν οι Üνθρωποι, χÜνουν τα üποια αποθÝματα ανοχÞς. Ανασýρεται Ýνα οπλοστÜσιο ανενεργü· κλεισμÝνο σε συρτÜρια απü δισταγμü Þ αδιαφορßα. Τþρα, üμως, το κßνητρο εßναι ισχυρü: η διατÞρηση της θÝσης. Οι ηθικÝς αναστολÝς απενεργοποιοýνται. Ο σεβασμüς του εαυτοý και του Üλλου διατηρεßται (αν διατηρεßται) με μεγÜλη προσπÜθεια.
Ο μÝχρι πριν απü λßγο καιρü συνÜδελφος, στÝκει απÝναντι· εßναι αντßπαλος. Η διαδικασßα εξουδετÝρωσης δεν Ýχει κανüνες, δεν στηρßζεται σε αρχÝς. Η αξιολüγηση και η αξιοκρατßα φαντÜζει δýσκολη. Και επειδÞ εßναι Ýνα σýστημα εκπαιδευμÝνο στην ανÜδειξη των «κολλητþν» και στην προþθηση «βυσμÜτων», κανεßς δεν Ýχει εμπιστοσýνη σε κανÝναν. Οι μÜχες δßνονται στο σκοτÜδι, μεθοδεýονται και σχεδιÜζονται παρασκηνιακÜ αλλÜ απροκÜλυπτα. Οχι μισüλογα και κουτσομπολιÜ. Απευθεßας βολÝς.
Φüβος, απαξßωση, ανεκπλÞρωτα, το συναßσθημα μιας ζωÞς που «θυσιÜστηκε» πßσω απü Ýνα γραφεßο. Το κοκτÝιλ εκρηκτικü. Εßναι üμως μüνο Ýτσι;
Η δουλειÜ στο Δημüσιο, η ψυχολογßα που καλλιεργÞθηκε και η σκÝψη που αναπτýχθηκε, το «βüλεμα» ως γÝφυρα με μια πραγματικüτητα, η οποßα üμως Ýχει αλλÜξει δραματικÜ. Το üνειρο της εξασφÜλισης μοιÜζει πια με τον μεταμφιεσμÝνο λýκο της Κοκκινοσκουφßτσας.
Η επιθετικüτητα βαφτßζεται υπερÜσπιση δικαιωμÜτων, η μονιμüτητα ανÝπτυξε Ýνα παρεξηγημÝνο ιδιοκτησιακü καθεστþς με τη θÝση. Η ανατροπÞ των δεδομÝνων, εσπευσμÝνη και γι' αυτü Üδικη, κλονßζει θεμÝλια και ü,τι αναδýεται απü τα Ýγκατα εßναι τοξικü.
ΜÝσα απü τις σαρωτικÝς αλλαγÝς στο Δημüσιο αλλÜζει και η ελληνικÞ κοινωνßα. Εδþ και Ýναν αιþνα χτßζεται αυτÞ η αμφßδρομη σχÝση με στÝρεα δομικÜ υλικÜ. Αλληλοτροφοδοτοýμενη και αλληλÝνδετη. Πþς θα καταλυθεß απü τη μια στιγμÞ στην Üλλη;
ΠαρÜλληλα εδραιþθηκε και το χρÞμα ως η κατεξοχÞν, αναγνωρßσιμη, ταυτüτητα. Οχι οι επιδüσεις στην εργασßα, στην επιστÞμη, στην τÝχνη. ΑλλÜ τα υλικÜ αγαθÜ, η καταναλωτικÞ Üνεση, το ελκυστικü εισüδημα. Οσο το χρÞμα κυκλοφοροýσε χωρßς μεγÜλα προβλÞματα, με μικρÝς δυσκολßες και αγκυλþσεις που ανακοýφιζε πρüσκαιρα ο διαρκÞς δανεισμüς, κÜλυπτε την πρüσοψη μιας κοινωνßας βουλιμικÞς. Οι αξßες μετριοýνταν σε τετραγωνικÜ, στην πüλη και στην εξοχÞ, σε διαρκεßς αγορÝς, σε ανανεþσιμες πηγÝς πλουτισμοý.
Τþρα, που οι επενδýσεις σε ακßνητα δεν ρευστοποιοýνται και η ανεργßα θερßζει, το χρÞμα δεν κυκλοφορεß με την ßδια προπετÞ Üνεση.
Δεν εßναι μüνο η εργασιακÞ εφεδρεßα και η επικεßμενη ανεργßα. Εκτüς απü τα μεγÜλα και θεμελιþδη, ο νεοÝλληνας Ýχει να αντιμετωπßσει και Ýναν στρεβλÜ μαθημÝνο εαυτü. Εßναι περισσüτερο απαρÜσκευος απü τους ευρωπαßους εταßρους του στα σαρωτικÜ επερχüμενα. Το χρÞμα, που λεßπει üλο και περισσüτερο, δεν Þταν μüνο μÝσο επιβßωσης. ΕκπλÞρωνε επιθυμßες üλο και πιο απαιτητικÝς, üλο και πιο ακριβÝς. Εδινε υπüσταση στους Ýχοντες και κατÝχοντες αλλÜ και σε üσους προσπαθοýσαν, πÜση θυσßα, να τους μιμηθοýν. Η προσαρμογÞ στα απλοýστερα και η ευρηματικüτητα με τα λιγüτερα θεωρεßται Þττα συντριπτικÞ. Και κυρßως: απþλεια ταυτüτητας.
|
