|
Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΕΤΟΙΜΗ ΝΑ ΠΑΡΑΒΙΑΣΕΙ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ
Του ΜÜκη Μπαλαοýρα απü την «ΕποχÞ» 23 Ιανουαρßου 2012
Ο πρωθυπουργüς Λ. ΠαπαδÞμος, σε πρüσφατη συνÝντευξÞ του σε αμερικανικü τηλεοπτικü δßκτυο, υπογρÜμμισε üτι «η βελτßωση της ανταγωνιστικüτητας της ελληνικÞς οικονομßας εξαρτÜται απü τη συγκρÜτηση των ημερομισθßων και την εσωτερικÞ υποτßμηση τιμþν και αμοιβþν». ΜαγικÝς λÝξεις: ανταγωνιστικüτητα και εσωτερικÞ υποτßμηση.
Η ανταγωνιστικüτητα προσδιορßζεται απü το μισθολογικü κüστος, την παραγωγικüτητα της εργασßας, το μη μισθολογικü κüστος και τη συναλλαγματικÞ ισοτιμßα σε δολÜρια, ως νüμισμα σýγκρισης. Το ΙΝΕ-ΓΣΕΕ παρουσßασε μελÝτη του Ηλ. Ιωακεßμογλου «Κüστος εργασßας, περιθþρια κÝρδους και ανταγωνιστικüτητα στην ΕλλÜδα 1995-2009», üπου αποδεικνýει üτι το κüστος εργασßας στην παραπÜνω περßοδο παρουσßασε πρÜγματι αυξητικÝς τÜσεις. ΠαρÜ ταýτα, το πραγματικü κüστος εργασßας παρÝμεινε το 2009 σημαντικÜ χαμηλüτερο απü τα πιο προηγμÝνα κρÜτη της Ευρþπης μεταξý 25% και 35%.
Φταßνε οι μισθοß για την ανταγωνιστικüτητα;
Ο Ιωακεßμογλου αποδεικνýει üτι στην υπü εξÝταση περßοδο το μÝσο περιθþριο κÝρδους της ελληνικÞς οικονομßας (40%) Þταν το υψηλüτερο στην ΕΕ των 18 πιο προηγμÝνων κρατþν, με εξαßρεση την Ιρλανδßα. ΕπομÝνως, η ανατιμþμενη συναλλαγματικÞ ισοτιμßα του ευρþ και τα υψηλÜ περιθþρια κÝρδους και üχι το εργατικü κüστος συνÝβαλαν καθοριστικÜ στην επιδεßνωση της ανταγωνιστικüτητας των ελληνικþν προúüντων. Επßσης, ο ΣÜββας Ρομπüλης σημειþνει üτι «ενþ στη διετßα 2009—11 μειþθηκε το μοναδιαßο κüστος εργασßας, τα περιθþρια κÝρδους αυξÞθηκαν με συνÝπεια να αυξηθεß ο πληθωρισμüς και να μη βελτιωθεß η ανταγωνιστικüτητα».
Ο Ιωακεßμογλου, üμως, εßναι οργανικüς διανοοýμενος της εργατικÞς τÜξης και προφανþς τα συμπερÜσματÜ του Ýχουν θετικü προσανατολισμü προς αυτÞ, θα Ýλεγε κÜποιος προβληματιζüμενος αναγνþστης. ¼μως οýτε ο ΣΕΒ, οýτε το επιστημονικü üργανü του, το ΙΟΒΕ, δεν τüλμησαν ποτÝ να θÝσουν το εργατικü κüστος στις πρþτες βαθμßδες της ιερÜρχησÞς τους για τις αιτßες της χαμηλÞς ανταγωνιστικüτητας της ελληνικÞς οικονομßας. Προφανþς δεν αναφÝρθηκαν στα πρωτοφανÞ επιχειρηματικÜ κÝρδη, οýτε στον πληθωρισμü που αυτÜ δημιουργοýν. ΑναφÝρουν üμως με ιδιαßτερη Ýμφαση σαν κýριες αιτßες τα εμπüδια στο επιχειρεßν. Που τα ονοματßζουν: η γραφειοκρατßα, το δυσκßνητο δικαστικü σýστημα που οδηγεß σε τελεσιδικßα μετÜ πÜροδο 8-10 χρüνων, η υστÝρηση της καινοτομικÞς δραστηριüτητας των επιχειρÞσεων, η Ýλλειψη κεντρικοý σχεδιασμοý για τις βιομηχανικÝς ζþνες κ.τ.λ. Το επιχειρηματικü κüστος απ’ τις παραπÜνω αιτßες υπολογßζουν üτι ξεπερνÜ κατÜ 12 μονÜδες βÜσης το μÝσο üρο των Üλλων κρατþν της ΕΕ.
Η αμερικÜνικη εταιρεßα Mc Kinsey που διενÝργησε Ýρευνα με εντολÞ του ΣΕΒ, παρουσιÜζει παρüμοιες αιτßες, προσθÝτοντας ως παρÜδειγμα τεκμηρßωσης των προτÜσεþν της üτι «κανÝνα υπουργεßο δεν Ýχει να επιδεßξει αναπτυξιακü σχÝδιο σε ορßζοντα τριετßας Þ πενταετßας». Στην ßδια κατεýθυνση κινÞθηκε και η Ýρευνα του World Ekonomic Forum για την ανταγωνιστικüτητα του 2012. Οι εργοδοτικοß φορεßς και οι προσκεßμενοι σ’ αυτοýς επιστημονικοß φορεßς ζητοýν πολý περισσüτερα: την παραπÝρα «ευελιξßα στην αγορÜ εργασßας, τα κλειστÜ επαγγÝλματα και τις κλειστÝς αγορÝς», μη παραλεßποντας να χτυπÞσουν τις δημüσιες επιχειρÞσεις και τη μεγÜλη οικονομικÞ δραστηριüτητα του κρÜτους, ζητþντας να πÜψει να αποτελεß τομÝα απασχüλησης, απαιτþντας μεγÜλες ιδιωτικοποιÞσεις.
Ζοýγκλα και στα «καθþς πρÝπει μαγαζιÜ»
Ο ΣΕΒ και οι Üλλες εργοδοτικÝς οργανþσεις μπορεß να μη θÝτουν στην πρþτη γραμμÞ των απαιτÞσεþν τους τη μεßωση του κατþτατου μισθοý, αλλÜ αυτü γßνεται γιατß, ο κατþτατος μισθüς δεν Ýχει ενδιαφÝρον γι’ αυτοýς. Το εργατικü κüστος στις ελληνικÝς επιχειρÞσεις κυμαßνεται μεταξý 10%-15% του συνολικοý κüστους, ανÜλογα με το εÜν η επιχεßρηση εßναι εντÜσεως εργασßας Þ κεφαλαßου. Οι κατþτατες αμοιβÝς, επιπλÝον, δεν ξεπερνοýν το 20% του συνολικοý εργατικοý κüστους, και το μεγαλýτερο ποσοστü να το καταβÜλλουν εταιρεßες με εποχιακü προσωπικü. Απü την Üλλη, στην αγορÜ εργασßας οι επιχειρÞσεις, Ýχοντας λυμÝνα τα χÝρια τους απü τους πρüσφατους νüμους της κυβÝρνησης ΠΑΣΟΚ για απολýσεις και επιχειρησιακÝς συμβÜσεις, πιÝζουν και εκβιÜζουν τους μισθωτοýς για ατομικÝς συμβÜσεις και εκ περιτροπÞς εργασßα. ¸χει σημασßα να σημειþσουμε üτι στις μεγÜλες επιχειρÞσεις με εξαιρετικÞ κερδοφορßα στην εποχÞ των παχÝων αγελÜδων «η εκσυγχρονιστικÞ ελßτ επÝτρεπε στην εργοδοσßα να πραγματοποιεß ανεπαρκεßς επενδýσεις, να τις αποσβÝνει σε χρüνο ρεκüρ και να αγνοεß τις επαναλαμβανüμενες εκκλÞσεις των εργαζομÝνων για βελτßωση της ασφÜλειας και υγιεινÞς στους χþρους εργασßας…», üπως σημειþνουν ο Π. Ρυλμüν και η Μ. Λοýκα στην «ΑυγÞ» (15/1/12) με αφορμÞ τη Χαλυβουργßα, η εργοδοσßα της οποßας απαßτησε την εκ περιτροπÞς εργασßα του προσωπικοý, τþρα που Ýπεσαν τα κÝρδη της.
Δεν περνÜ απαρατÞρητο üτι σε επιχειρÞσεις üπως κανÜλια και εφημερßδες υποχρεοýνται οι εργαζüμενοι σε ατομικÝς συμβÜσεις με περικοπÞ αποδοχþν κατÜ 20%-25%. Στην υπüλοιπη αγορÜ εργασßας που τα φþτα δεν εßναι στραμμÝνα πÜνω της απü τις κινητοποιÞσεις των εργαζομÝνων, απü τη φýση της εργασßας τους Þ γιατß το μÝγεθος της επιχεßρησης εßναι μικρü –üπως συμβαßνει με τη συντριπτικÞ πλειοψηφßα των ελληνικþν επιχειρÞσεων– επικρατεß χÜος, πραγματικÞ εργασιακÞ ζοýγκλα, η αδÞλωτη μαýρη εργασßα, χωρßς καμßα προστασßα απü ΣυλλογικÝς ΣυμβÜσεις. Για ποιους κατþτατους μισθοýς μιλÜμε εκεß; Απü τα επßσημα στοιχεßα που παρουσιÜστηκαν προχθÝς, μÝσα στο 2011 αυξÞθηκαν κατÜ 73,25% οι συμβÜσεις πλÞρους απασχüλησης που μετατρÜπηκαν σε ευÝλικτες μορφÝς. Οι συμβÜσεις πλÞρους απασχüλησης που μετατρÜπηκαν σε μερικÞς απασχüλησης, αυξÞθηκαν κατÜ 193%, ενþ üσες μεταβλÞθηκαν σε εκ περιτροπÞς αυξÞθηκαν κατÜ 632%(!).
Απü την Üλλη, στις μεγÜλες επιχειρÞσεις ο κατþτατος μισθüς και οι υπüλοιπες αμοιβÝς που απορρÝουν απü την ΕθνικÞ ΓενικÞ ΣυλλογικÞ Σýμβαση, ζÞτημα εßναι αν φτÜσουν το 15%. Οι μισθοß καθορßζονται απü τις κλαδικÝς ΣυλλογικÝς ΣυμβÜσεις. Εδþ εßναι το κουμπß για να λυθεß το πρüβλημα της εσωτερικÞς υποτßμησης, δηλαδÞ η μεßωση μισθþν κατÜ 30-40%. Επßσημα στοιχεßα του υπουργεßου Εργασßας, που παρουσιÜζει η Χρ. Κοψßνη στην «ΚαθημερινÞ», δεßχνουν «καθßζηση των αποδοχþν απü 10% Ýως 42% μÝσω των 52 επιχειρησιακþν συμβÜσεων». Για τις τιμÝς προφανþς δε θα γßνει διατßμηση. Εßναι Ýξω απü τις ιδεολογικÝς πολιτικÝς και τις συνθÞκες της ΕΕ.
Γι’ αυτü, παρÜ την πρωτοφανÞ, μÜλλον σε παγκüσμιο επßπεδο, επß πενταετßα βαθιÜ ýφεση ο ελληνικüς πληθωρισμüς βρßσκεται στις πρþτες θÝσεις των κρατþν της ΕΕ (4,94% για το 2010 και 3,29% για το 2011). ΕπομÝνως, η εσωτερικÞ υποτßμηση αφορÜ μüνο τους μισθοýς. Πþς θα γßνει αυτü; ΜÝσα απü το λεγüμενο κοινωνικü διÜλογο; Λüγω της αναγκαστικÜ δýσκολης θÝσης της ΓΣΕΕ, αυτü δεν μπορεß να προκýψει εýκολα. Η πλειοψηφßα της ΓΣΕΕ προσανατολßζεται στη μεßωση του μη μισθολογικοý κüστους. ΠÝραν των εργοδοτικþν εισφορþν, η μεßωση των ασφαλιστικþν εισφορþν των εργαζομÝνων λÝγεται üτι μπορεß να ισοφαριστεß με τη μη χορÞγηση των αυξÞσεων του κατþτατου μισθοý κατÜ 2,7% τον Ιοýλιο, γεγονüς που θα επιφÝρει μεγαλýτερες αυξÞσεις στις ωριμÜνσεις. Θα γßνει, δηλαδÞ, τρÜμπα. ¼χι αυξÞσεις λüγω της ΕΓΣΣΕ, αλλÜ χωρßς εμφανεßς απþλειες στις αποδοχÝς. Οι χαμÝνοι θα εßναι τα Ταμεßα και οι εργαζüμενοι. Οι κερδισμÝνοι οι επιχειρÞσεις.
Τα θÝλουν üλα
¼μως, και αν προÝκυπτε οτιδÞποτε, η κυβÝρνηση δεν δεσμεýεται üτι θα μεßνει στη συμφωνßα των κοινωνικþν ανταγωνιστþν. Ο κυβερνητικüς εκπρüσωπος Π. ΚαψÞς με κυνικÞ Ýμφαση δÞλωσε üτι «η κυβÝρνηση δεν δεσμεýεται üτι θα υιοθετÞσει μια ενδεχüμενη συμφωνßα». ΥπÜρχει μüνο Ýνας, δοκιμασμÝνος, τρüπος. Οι νομοθετικÝς παρεμβÜσεις και μÜλιστα εκτüς της διαδικασßας της ΒουλÞς. Η Ýκδοση ΠρÜξης Νομοθετικοý ΠεριεχομÝνου. Το ΠΑΜΕ, μετÜ την Ýφοδο στο λεγüμενο κοινωνικü διÜλογο, παρουσßασε Ýγγραφο που μÜλλον Þταν σχÝδιο νομοθετικÞς ρýθμισης και αφοροýσε την κατÜργηση διατÜξεων για τις ελεýθερες διαπραγματεýσεις, με διατÜξεις που αναστÝλλουν τις ισχýουσες κλαδικÝς και Üλλες ΣΣΕ προωθþντας τις ατομικÝς, καθþς και αποφÜσεις της Διαιτησßας για αüριστο χρονικü διÜστημα!
Η πρüθεση της κυβÝρνησης, δια στüματος πρωθυπουργοý, και κυβερνητικοý εκπροσþπου εßναι πασιφανÞς. ΘÝλουν, στο üνομα της ανταγωνιστικüτητας, αν και δεν προκýπτει απü πουθενÜ üτι ευθýνεται το εργασιακü κüστος για την επιδεßνωσÞ της, να μειþσουν τους μισθοýς. Σημειþνουμε το Üρθρο της Μ. Καραμεσßνη («ΕποχÞ» 15.1.2012) που περιγρÜφει με ενÜργεια τις αιτßες της μεßωσης της ανταγωνιστικüτητας, αναφÝροντας τον πληθωρισμü, την ολιγοπωλιακÞ δομÞ της αγορÜς, τα χρüνια διαρθρωτικÜ προβλÞματα στη δημüσια διοßκηση, της Ýρευνας, των υποδομþν, της καινοτομßας, την απουσßα κλαδικþν πολιτικþν κ.Ü. Ο κατþτατος μισθüς, τα δþρα ΧριστουγÝννων, ΠÜσχα και το επßδομα αδεßας, που σχετßζονται με τους κατþτατους μισθοýς παßζουν μικρü ρüλο στη διαμορφωμÝνη τα τελευταßα δýο χρüνια εργασιακÞ ζοýγκλα. Θα Ýχουν βÝβαια επßπτωση στις ωριμÜνσεις των εργατοûπαλλÞλων, ακüμα και αυτþν που καλýπτονται απü την ΕΓΣΣΕ. Θα Ýχουν, üμως, πολιτικÞ και οικονομικÞ επßπτωση, θα δþσουν δηλαδÞ σÞμα, αν δεν προχωρÞσουν σε νομοθετικÝς ρυθμßσεις, στις επιχειρÞσεις του ευρýτερου Δημüσιου ΤομÝα και στις ΤρÜπεζες. Τα "ΝÝα" του ΣαββÜτου Ýγραψαν üτι η κυβÝρνηση θα παγþσει τους μισθοýς για μßα τριετßα! ΕνδεχομÝνως πρþτα να τους μειþσουν και μετÜ να τους παγþσουν...
Η κυβÝρνηση ΠαπαδÞμου θÝλει, επßσης, να στεßλει μÞνυμα στις αγορÝς. ¼τι δηλαδÞ Ýχει τη θÝληση να περÜσει την εσωτερικÞ υποτßμηση, συντρßβοντας προφανþς το Ýνα σκÝλος, που δεν εßναι τα κÝρδη. Ο Λ. ΠαπαδÞμος Þταν σαφÞς. Στο ßδιο μÞκος κινεßται και ο εις εκ των στυλοβατþν του νεοφιλελευθερισμοý, Σαρκοζß. ΠροχθÝς, πρüτεινε, μεταξý Üλλων, μεßωση μισθολογικοý κüστους και εργοδοτικþν εισφορþν, στο üνομα κι αυτüς της ανταγωνιστικüτητας. ΥπÜρχει, üμως, η πολιτικÞ συγκυρßα που δυσκολεýει τους χειρισμοýς της κυβÝρνησης. Οι εκλογÝς εßναι κοντÜ Þ σχετικÜ κοντÜ, η ΝΔ δεν θÝλει να χρεωθεß μÝχρι τη διεξαγωγÞ τους αντιεργατικÝς ρυθμßσεις, αν και θα ψηφßσει τη δανειακÞ σýμβαση, üπου θα περιγρÜφονται –üπως και στο Μνημüνιο– üλες οι αντεργατικÝς και αντικοινωνικÝς «μεταρρυθμßσεις». Απü την Üλλη, το ΠΑΣΟΚ βρßσκεται σε εσωκομματικÞ σýγκρουση, με κορυφαßους διεκδικητÝς της αρχηγßας να αποστασιοποιοýνται απü τα πεπραγμÝνα της διετßας. Το ΛΑΟΣ βλÝπει τα ποσοστÜ του να πÝφτουν και δεν μπορεß να αντÝξει μüνο του την υποστÞριξη των προθÝσεων ΠαπαδÞμου. Τα παραπÜνω φαßνεται üτι συζητÞθηκαν στη σýσκεψη των αρχηγþν με τον πρωθυπουργü αλλÜ δεν του δüθηκε το πρÜσινο φως, τουλÜχιστον για τις προσεχεßς εβδομÜδες.
Για αδιÝξοδο τþρα μιλοýν και οι σημαιοφüροι
Το κεντρικü ζÞτημα εξακολουθεß να παραμÝνει η ακολουθοýμενη οικονομικÞ πολιτικÞ μετÜ απü δýο χρüνια Μνημονßου. Το αδιÝξοδο εßναι περισσüτερο κι απü ορατü. ΠÝραν των εργαζομÝνων και της κοινωνßας, η οικονομßα στη γενικÞ υπüστασÞ της βουλιÜζει χωρßς γυρισμü. Αυτü δεν μπορεß να μην απασχολεß τους εγχþριους και διεθνεßς εκφραστÝς αυτÞς της πολιτικÞς. Σε προχθεσινÞ εκδÞλωση των ΕΛΙΑΜΕΠ, ΙΟΒΕ κ.τ.λ. οι ομιλητÝς συμφþνησαν üτι, ενþ μειþθηκαν οι πραγματικοß μισθοß (15% στη διετßα), οι τιμÝς üμως αυξÜνονται, αυξÞθηκαν οι φüροι, οι δημüσιες επενδýσεις, σημειþθηκε μηδαμινÞ προüδος στα μÝτρα βελτßωσης του ανταγωνισμοý. ΑλλÜ και ο επικεφαλÞς της ΟμÜδας ΔρÜσης της ΕΕ για την ΕλλÜδα, Χ. ΡÜιχενμπαχ, δÞλωσε üτι «οι ¸λληνες Ýχουν υποστεß μεγÜλες θυσßες και η ΕλλÜδα δεν μπορεß να συνεχßσει μ’ αυτÞ τη στρατηγικÞ. Το βÜρος στο διαθÝσιμο εισüδημα των ΕλλÞνων εßναι διπλÜσιο σε σχÝση με των ΠορτογÜλων και τριπλÜσιο σε σχÝση με των Ισπανþν και αυτü Ýχει ως αποτÝλεσμα την αποδιÜρθρωση της ζÞτησης», και πρüσθεσε üτι «το κüστος εργασßας εßναι μüνο Ýνας παρÜγοντας που επηρεÜζει την ανταγωνιστικüτητα, καθþς υπÜρχουν πολλοß Üλλοι φραγμοß üπως η γραφειοκρατßα».
Το βÜρος των εξελßξεων πÝφτει, πÝραν της ΑριστερÜς, στα συνδικÜτα. Η «εσωτερικÞ υποτßμηση» του μνημονßου, της κυβÝρνησης και των κομμÜτων που την υποστηρßζουν, δεν αφορÜ μüνο αποδοχÝς. ΑφορÜ και τις εργασιακÝς σχÝσεις με την κατÜργηση των ελÜχιστων πια πλαισßων, üπως καταγρÜφονται και στους κανονισμοýς εργασßας, στους οργανισμοýς των ΔΕΚΟ και των Τραπεζþν, τις νÝες προσλÞψεις χωρßς καμßα προστασßα και με μικροýς μισθοýς. ΑφορÜ üλη την κοινωνßα. ΑφορÜ την αξιοπρÝπεια των εργαζομÝνων.
|
