ΕΚΚΕ: Απαραίτητη μία εθνική στρατηγική για την αντιμετώπιση της νέας φτώχειας

Τις δυνατότητες αξιοποίησης υπαρκτών οικονομικών πόρων για την αντιμετώπιση του διαρκώς εντεινόμενου φαινομένου της φτώχειας, στην οποία βυθίζονται όλο και μεγαλύτερα κομμάτια της ελληνικής κοινωνίας, ανέλυσαν επιστήμονες, συνεργαζόμενοι με το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών, σε ειδική συνεδρίαση που συγκάλεσε η Διαρκής Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων, ύστερα από πρόταση του βουλευτή Π. Κουρουπλή, την υποστήριξη 26 βουλευτών και την αποδοχή της πρότασης από τον πρόεδρο της Βουλής Φ. Πετσάλνικο και τον πρόεδρο της Διαρκούς Επιτροπής Δ. Κρεμαστινό.

Αιτιολογώντας την αναγκαιότητα της ειδικής συνεδρίας, υπό τον τίτλο «Νέα Φτώχεια και Κοινωνικός Αποκλεισμός: Πολιτικές καταπολέμησης και καθιέρωση ενός Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος», ο κ. Κουρουπλής μίλησε για «συνεχή κοινωνική αποσταθεροποίηση στην οποία βυθίζεται όλο και περισσότερο η κοινωνία» και διατύπωσε δύο προτάσεις: Να μετατρέψει ο δήμος Αθηναίων το Παλαιό Λυσσιατρείο σε «σύγχρονο Κέντρο Λουτρών και Πλυντηρίων Ρούχων» για τους αστέγους και να καθιερωθεί με νομοσχέδιο «το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα για να υπερασπιστούμε την αξιοπρέπεια αυτού του τόπου».

Όπως σημείωσε, δε, ο κ. Κουρουπλής στο ΑΜΠΕ «η κοινωνία έχει χωρισθεί σε ασφαλισμένους και ανασφάλιστους. Υπάρχει δυνατότητα επίλυσης της κρίσης, εάν το πολιτικό σύστημα αποφασίσει να συγκρουσθεί με τη διαπλοκή. Αυτή τη στιγμή το φάρμακο μέσω ασφάλισης δεν έχει την ίδια τιμή με το νοσοκομειακό. Εάν αποκτήσουν την ίδια τιμή, θα εξοικονομηθούν άμεσα 400 εκατ. ευρώ που σήμερα πηγαίνουν στις πολυεθνικές. Υπάρχουν, λοιπόν, οι αναγκαίοι πόροι για να υπερασπιστούμε την αξιοπρέπεια της κοινωνίας».

«Με την κρίση δημιουργούνται νέες ευάλωτες ομάδες» σημείωσε από την πλευρά του ο διευθυντής του Ινστιτούτου Κοινωνικής Πολιτικής του ΕΚΚΕ Διονύσης Μπαλούρδος και πρόσθεσε: «Οι εξελίξεις έχουν καταστήσει τη φτώχεια δυναμικό φαινόμενο. Συνεχώς αυξάνεται ο αριθμός των ανέργων, των άστεγων, των ανασφάλιστων και όσων μένουν χωρίς επίδομα. Το άτυπο κράτος πρόνοιας του ευρωπαϊκού Νότου, που επί δεκαετίες αποτελούσε η οικογένεια, καταρρέει. Θεωρούμε ότι υπάρχει δυνατότητα εξεύρεσης πόρων με ιεράρχηση και εξορθολογισμό των κοινωνικών δαπανών, σωστή στόχευση και πιλοτική εφαρμογή ενός επιχειρησιακού σχεδίου σε δήμο ή συγκεκριμένη πληθυσμιακή ομάδα».

Μιλώντας στο ΑΜΠΕ, τόνισε: «Θεωρούμε ότι η πρώτη πολιτική συνύπαρξη της ακαδημαϊκής κοινότητας με τους πολιτικούς, έστω και σε περιορισμένο χρονικό διάστημα, πρέπει να αποτελέσει σημείο αναφοράς και να γίνει μια πιο οργανωμένη προσπάθεια για την κοινωνική πολιτική της χώρας. Χρειάζεται ένα επιχειρησιακό σχέδιο, στο οποίο θα συμμετάσχουν το κεντρικό κράτος, οι τοπικές κοινωνίες, οι μη κυβερνητικές οργανώσεις και τα άτυπα δίκτυα».

Το ανησυχητικό προφίλ των χαμηλόμισθων και των ανέργων περιέγραψαν μέσα από την έρευνά τους, που βασίστηκε σε στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, οι Σταύρος Ζωγραφάκης από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και Θεόδωρος Μητράκος από την Τράπεζα της Ελλάδος. Άνεργοι είναι πλέον 1.030.000 άνθρωποι και ο αριθμός τους αυξάνεται. Κι ενώ τα προηγούμενα χρόνια η ανεργία ήταν ταυτισμένη με τις γυναίκες, μετά το 2008 αυξάνεται συνεχώς ο αριθμός των ανέργων ανδρών, οι οποίοι πλέον είναι πολύ περισσότεροι από τις γυναίκες.

Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, σε 586.000 νοικοκυριά ένα μέλος είναι άνεργο, σε 108.000 δύο μέλη και σε 25.000 νοικοκυριά τρία ή περισσότερα, ενώ συνεχώς αυξάνεται ο αριθμός των ανέργων που είναι αρχηγοί της οικογένειας.

Σε ό,τι αφορά τους φτωχούς εργαζόμενους, οι ερευνητές εκτίμησαν τον δείκτη συγκυρίας ή απόγνωσης στην ελληνική κοινωνία. Ενώ, λοιπόν, ο δείκτης απόγνωσης των μισθωτών νοικοκυριών ήταν 0,19 το 2009, δύο χρόνια αργότερα, το 2011, ο ίδιος δείκτης έχει ανέβει στο 0,27. «Ο δείκτης είναι συνεχώς επιταχυνόμενος» σημείωσε ο κ. Ζωγραφάκης και πρόσθεσε: «Όταν φθάσει στο 1, τότε 1,5 εκατ. μισθωτά νοικοκυριά δεν θα έχουν καμία δουλειά. Τότε θα μπούμε στην κόλαση».

Το αδιέξοδο, στο οποίο βρίσκεται σήμερα η νεολαία, και τις συνέπειές του, ανέλυσε ο καθηγητής Σωτήρης Χτούρης από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Η ανεργία των νέων έως 25 ετών έχει πλέον προσεγγίσει το 45%. Ποσοστό 50% των νέων δηλώνουν ότι δεν έχουν δυνατότητα να ζήσουν μακριά από το σπίτι των γονέων.

«Οι νέοι αυτοί δεν έχουν καμία επαγγελματική προοπτική. Ζουν σε κατάσταση νέας φτώχειας που καθορίζει τον τρόπο ζωής και συμπεριφοράς τους. Χωρίς προοπτική, χωρίς δυνατότητα διαμόρφωσης τρόπου ζωής, η νεολαία εκφράζει αντιφατικά πρόσωπα. Βασικό στοιχείο της ζωής και της συμπεριφοράς τους είναι η έλλειψη προοπτικής με ό,τι αυτό συνεπάγεται και το οποίο σχετίζεται και με όσα συνέβησαν την περασμένη Κυριακή», τόνισε.

Τρεις βασικούς δείκτες που αποτυπώνουν την κοινωνική συνοχή στην Ελλάδα εν μέσω κρίσης υπολόγισε και παρουσίασε η Ιωάννα Τσιγγάνου από το ΕΚΚΕ. Πρόκειται για τον δείκτη εμπιστοσύνης στην κοινωνία (κοινωνική αλληλεγγύη) που βρίσκεται κάτω από τη μονάδα, τον δείκτη εμπιστοσύνης στους θεσμούς (εμπιστοσύνη σ το ελληνικό Κοινοβούλιο, το Ευρωκοινοβούλιο, τους νόμους και τους πολιτικούς) που πλησιάζει επικίνδυνα στο Ο και τον δείκτη ικανοποίησης από την οικονομία, που επίσης βρίσκεται κάτω από το 1, καθώς σύμφωνα με την κ. Τσίγγανου «η ελληνική μεσαία τάξη αργοπεθαίνει» και «επανεμφανίζονται όψεις υπανάπτυξης».

Τη διεθνή εμπειρία από το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα ανέλυσε ο καθηγητής Μάνος Ματσαγγάνης από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, που σημείωσε ότι «αν και είμαστε ουραγός ως προς το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, ως δαπάνη για την κοινωνική πολιτική βρισκόμαστε στο μέσο ευρωπαϊκό όρο. Με τα μισά, λοιπόν, από τα χρήματα των ευνοημένων κοινωνικά ομάδων θα μπορούσαμε να εφαρμόσουμε το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα».

Ο Γαβριήλ Αμίτσης από το ΑΤΕΙ Αθηνών μίλησε για το «στοίχημα της αλληλεγγύης στην Ελλάδα της ύφεσης» και τη «θέσπιση ενός γενικού συστήματος ελάχιστου εισοδήματος». Αφού αναφέρθηκε στην έλλειψη συντονισμού μεταξύ των φορέων της κεντρικής διοίκησης για την προστασία των ευπαθών ομάδων, την άνιση κατανομή των πόρων μεταξύ των ομάδων στόχου και την περιορισμένη ενεργοποίηση των ΟΤΑ, ανέλυσε τα δύο σενάρια πολιτικής υπό το πρίσμα του μνημονίου.

Το ένα είναι το δυναμικό και το άλλο το σενάριο της αδράνειας. Το πρώτο χρησιμοποιεί την κοινωνική συναίνεση (κεντρικό κράτος, τοπικές κοινωνίες, ΜΚΟ, Εκκλησία, Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη) για τη θέσπιση ενός συστήματος ελάχιστου εισοδήματος και συγκροτεί ένα υπόδειγμα πολιτικής αναφοράς για την καταπολέμηση της φτώχειας. Το δεύτερο, της αδράνειας, έχει ως συνέπεια την ανεργία, την αποδόμηση της αστικής τάξης, τη φιλανθρωπία και την κατάργηση των κοινωνικών δικαιωμάτων, τον ρατσισμό και τις διακρίσεις.

http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathremote_1_15/02/2012_428124