Ι. Στουρνάρας: Το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο δεν είναι βιώσιμο, «Σχέδιο ξεπουλήματος»...

...καταγγέλλει ο ΣΥΡΙΖΑ στη Βουλή

Όχι άλλη παράταση πέραν της 31ης Αυγούστου 2012 για την δημοσιοποίηση των ετήσιων οικονομικών αποτελεσμάτων χρήσης 2011 του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου, δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών κ. Ι. Στουρνάρας στην Βουλή, δίνοντας πάντως παράταση στο χρόνο δημοσιοποίησης των εξαμηνιαίων καταστάσεων για όλες τις εισηγμένες τράπεζες συμπεριλαμβανομένου του ΤΤ. Πάντως, τα μηνύματα για το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο που εξέπεμψε ο επικεφαλής του οικονομικού επιτελείου ήταν δυσοίωνα, καθώς τόνισε ότι τόσο η Τράπεζα της Ελλάδος, όσο και το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, έχουν κρίνει το ΤΤ ως μη βιώσιμο. 

«Μα γιατί δεν δίνετε άλλη παράταση; Εξηγήστε μας;», τον κάλεσε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ κ. Π. Λαφαζάνης, καταλογίζοντάς του ότι θέλει «να ξεπουλήσει και το ΤΤ, όπως την ΑΤΕ». «Είναι η τέταρτη παράταση και λέμε απλά όχι άλλη παράταση. Δεν το υποχρεώνουμε να δημοσιεύσει καταστάσεις, απλώς δεν του δίνουμε άλλη παράταση», του απάντησε ο υπουργός Οικονομικών με κατηγορηματικό τόνο. 

Μιλώντας στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων, όπου συζητήθηκε το νομοσχέδιο για την κύρωση της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, ο κ. Στουρνάρας απαντώντας στην αντιπολίτευση υπογράμμισε ότι «αν το Δημόσιο έπαιρνε τις τράπεζες, η επιβάρυνση θα ήταν πολύ μεγαλύτερη». «Δεν βάζουμε εμείς τα χρήματα για την ανακεφαλαιοποίηση. Τα δανειζόμαστε», είπε ο κ. Στουρνάρας, ενημερώνοντας ότι οι όροι για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών θα αποσαφηνιστούν μέχρι τέλος Σεπτεμβρίου με πράξη του υπουργικού συμβουλίου. 

Μάλιστα, αναφερθείς στην κρίση του τραπεζικού συστήματος σε ευρωπαϊκό επίπεδο, είπε ότι όπως στην Ελλάδα η δημοσιονομική κρίση προκάλεσε την τραπεζική κρίση και όχι το αντίθετο όπως σε άλλες χώρες. Και κατέστησε σαφές από την πλευρά του ότι «προέχει η σωτηρία του τραπεζικού συστήματος και όχι των τραπεζιτών». 

Επίσης, τάχθηκε ευθέως υπέρ του μικρότερου αριθμού τραπεζών. «Ο αριθμός τους είναι μεγαλύτερος από αυτόν που έπρεπε. Έσκασε μια φούσκα. Δυστυχώς χρειαζόμαστε λιγότερες τράπεζες», δήλωσε ο υπουργός, διευκρινίζοντας ότι «σε άλλες χώρες η απόφαση είναι να κλείσουν, ενώ εδώ είναι να συγχωνευθούν ώστε να διασωθούν και οι θέσεις εργασίας», πρόσθεσε.

Η αντίδραση του ΣΥΡΙΖΑ, ωστόσο, ήταν έντονη. Ο κ. Λαφαζάνης ζήτησε επιτακτικά να δοθεί παράταση στο Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο χαρακτηρίζοντας την απόφαση του υπουργού «παράνομη, παράτυπη και καταστροφική», καλώντας τον να την ανακαλέσει. «Το Ταχυδρομικό ταμιευτήριο είναι βιώσιμο. Περισσότερο από άλλες τράπεζες. Ανακεφαλαιοποιήστε το. Θα καταρρεύσει η μετοχή του με αυτά που κάνετε. Θα βγάλετε το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο εκτός χρηματιστηρίου και δεν θα μπορέσει να επανακεφαλαιοποιηθει», υπογράμμισε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ. 

Για τον συμβιβασμό με την Siemens

Εν τω μεταξύ, με άρθρο που εισήγαγε στο υπό επεξεργασία νομοσχέδιο, ο υπουργός Οικονομικών διευκρινίζει ότι η ισχύς και η εκτέλεση της συμφωνίας εξωδικαστικού συμβιβασμού του Ελληνικού Δημοσίου με την Siemens, αρχίζει από την ημερομηνία υπογραφής της από όλα τα συμβαλλόμενα μέρη. Άρα από την 22α Αυγούστου 2012, όταν υπεγράφη (και) από τον κ. Στουρνάρα. Επίσης, η εν λόγω σύμβαση μετά την υπογραφή της από όλα τα προβλεπόμενα μέρη διαβιβάζεται στην Βουλή για ενημέρωση. 

Τι ρυθμίζει το νομοσχέδιο

Με τα άρθρα πρώτο και τρίτο, καθώς και με ορισμένες διατάξεις του δεύτερου άρθρου  εισάγονται ή τροποποιούνται διατάξεις της τραπεζικής νομοθεσίας και του νομικού πλαισίου του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, προκειμένου να διασφαλιστεί η σταθερότητα του ελληνικού χρηματοπιστωτικού συστήματος, μέσω της κεφαλαιακής ενίσχυσης των τραπεζών και να αντιμετωπιστούν συναφή ζητήματα που αφορούν τις λογιστικές και εταιρικές τους υποχρεώσεις. Με τις άλλες διατάξεις τουδεύτερου άρθρου  ρυθμίζονται κυρίως φορολογικά θέματα, τα οποία θα μου επιτρέψετε για λόγους συστηματικούς να αναπτύξω ξεχωριστά. Τέλος, στο τέταρτο άρθρο περιέχονται ρυθμίσεις του υπουργείου Οικονομικών συναφείς με τα ανωτέρω θέματα.

Ι. Ρυθμίσεις σχετικά με την κεφαλαιακή ενίσχυση των πιστωτικών ιδρυμάτων (άρθρο πρώτο_κύρωση Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 19ης Απριλίου)

Οι συμβάσεις δανειακής διευκόλυνσης που υπεγράφησαν μεταξύ Ελληνικού Δημοσίου, Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, Τράπεζας της Ελλάδος και Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας  την 1η Μαρτίου 2012 (ν. 4046/2012) και η Κύρια Σύμβαση Δανειακής Διευκόλυνσης που υπεγράφη μεταξύ των ίδιων μερών την 15 Μαρτίου 2012 (ν. 4060/2012) προέβλεψαν μεταξύ άλλων την χρηματοδότηση για την ανακεφαλαιοποίηση ή την εξυγίανση των ελληνικών τραπεζών μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF).

Η ανάγκη  άμεσης στήριξης του εγχώριου τραπεζικού συστήματος επέβαλε τηνπροσαρμογή του ισχύοντος νομικού πλαισίου, προκειμένου να καταστεί δυνατή η εφαρμογή των όρων χρηματοδότησης μέσω του EFSF κατά την ανακεφαλαιοποίηση ή εξυγίανση των τραπεζών. Προς το σκοπό αυτό κρίθηκε αναγκαία η τροποποίηση του ν. 3864/2010.

Οι τροποποιήσεις στρέφονται γύρω από δύο άξονες. Ο πρώτος αφορά θέματα κεφαλαίου και περιουσίας του ΤΧΣ, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι ένα μέρος της χρηματοδότησης μέσω του EFSF μπορεί να γίνεται με ομόλογα ή άλλα χρηματοοικονομικά μέσα έκδοσής του, καθώς, επίσης, και το γεγονός ότι το Ταμείο συμμετέχει στην εξυγίανση των τραπεζών και  αυτή η  συμμετοχή πρέπει να υπολογίζεται στην περιουσία του.  Ο δεύτερος άξονας αφορά την ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών πιστωτικών ιδρυμάτων. Εισάγονται ρυθμίσεις που αποβλέπουν στην ενεργοποίηση καινούργιων μηχανισμών στήριξης της κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών έως την ολοκλήρωση της ανακεφαλαιοποίησής τους με τις αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου, στις οποίες θα συμμετέχει και το ΤΧΣ.

Επιπλέον, κρίθηκε αναγκαίο να ρυθμιστούν θέματα δημοσίευσης των οικονομικών καταστάσεων των εισηγμένων ελληνικών τραπεζών στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Η συμμετοχή τους στο PSI, το οποίο  είχε μόλις ολοκληρωθεί (κατά το μέρος των ομολόγων που διέπονται από το ελληνικό δίκαιο),στις αρχές Μαρτίου, το χρόνο  δηλαδή δημοσίευσης των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων, επέβαλε μια  μικρή παράταση στην προθεσμία αυτή. Αυτό είχε ήδη γίνει με το ν. 4063/2012. Με την εν λόγω προσθήκη δίνεται παράταση για τη δημοσίευση των εξαμηνιαίων οικονομικών εκθέσεων κατά ένα μήνα.

Ειδικότερα,  με το πρώτο άρθρο, εισάγονται οι ακόλουθες ρυθμίσεις:

Αυξάνεται το κεφάλαιο του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας σε πενήντα (50) δις ευρώ, που είναι το ανώτατο προεκτιμώμενο ποσό που θα τεθεί στη διάθεση του Ελληνικού Δημοσίου από το Μηχανισμό Στήριξης  για την ανακεφαλαιοποίηση ή/και την εξυγίανση των ελληνικών τραπεζών. Τα ομόλογα ή άλλα χρηματοοικονομικά μέσα έκδοσης του EFSF συμπεριλαμβάνονται στην περιουσία του Ταμείου και ρυθμίζεται η διακράτησή τους σε Σύστημα ΄Αυλων Τίτλων στην Τράπεζα της Ελλάδος.  Παράλληλα, ρυθμίζονται τα θέματα της διαχείρισης της περιουσίας του Ταμείου σε περίπτωση ειδικής εκκαθάρισης του πιστωτικού ιδρύματος, προς το οποίο έχει δοθεί είτε κεφαλαιακή ενίσχυση είτε άλλη χρηματοδότηση από το ΤΧΣ.

Αναπροσαρμόζουμε τον στόχο της συμμετοχής του Ταμείου στο μετοχικό κεφάλαιο,  απαλείφεται δηλαδή ο στόχος της κερδοφορίας και διατηρείται ο στόχος της βιωσιμότητας. Ο λόγος είναι ότι πλέον παύει η κερδοφορία να αποτελεί στόχο των υπό ανακεφαλαιοποίηση τραπεζών, καθώς η παρούσα εγχώρια και παγκόσμια οικονομική κατάσταση δεν καθιστά το στόχο ρεαλιστικό. Αντίθετα, με τα επιχειρηματικά σχεδια πρέπει να διασφαλίζεται και επιβεβαιώνεται η βιωσιμότητα των υπό ενίσχυση τραπεζών για τα επόμενα τρία έως πέντε χρόνια.

Αντιμετωπίζεται το ζήτημα της κεφαλαιακής επάρκειας των πιστωτικών ιδρυμάτων, ιδιαίτερα κατά το μεταβατικό διάστημα μεταξύ της απόφασης ή εντολής της Τράπεζας της Ελλάδος για αύξηση μετοχικού κεφαλαίου και την ολοκλήρωση της αύξησης αυτής και δίνεται μια πρακτική λύση, όταν εν τω μεταξύ πρέπει να γίνει δημοσίευση ετήσιων ή εξαμηνιαίων οικονομικών καταστάσεων που βεβαιώνονται από ορκωτό λογιστή. Προς αυτό το σκοπό, το ΤΧΣ,  κατόπιν υπόδειξης της Τράπεζας της  Ελλάδος, μπορεί να χορηγεί βεβαίωση προς τράπεζα ότι θα συμμετάσχει στην μελλοντική αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της. Η χορήγηση της βεβαίωσης γίνεται υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, προκειμένου να είναι συμβατή με τους κανόνες κρατικών ενισχύσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Θέλω να τονίσω ιδιαίτερα ότι με τη χορήγηση της επιστολής, το Ταμείο, διαφυλάσσοντας τα συμφέροντα του Δημοσίου και της ορθή χρήσης των πόρων που δεσμεύεται να διαθέσει στο μέλλον, αποκτά όλα τα δικαιώματα που του αναγνωρίζει η νομοθεσία  όταν γίνεται μέτοχος σε ένα πιστωτικό ίδρυμα. Δηλαδή, μπορεί να ορίσει εκπρόσωπό του στο ΔΣ της τράπεζας με δικαίωμα αρνησικυρίας σε συγκεκριμένα θέματα, να διενεργήσει ειδικό έλεγχο (due diligence)  ή να ενημερώσει την Τράπεζα της Ελλάδος και να ζητήσει από αυτή την διενέργεια ελέγχου.

Οι επόμενες ρυθμίσεις αφορούν θέματα καθορισμού του πλαισίου ανακεφαλαιοποίησης. Εξασφαλίζουμε δυνατότητα ευελιξίας και περιθώρια επιλογών που να εξυπηρετούν το δημόσιο συμφέρον και εν τέλει τους φορολογούμενους πολίτες. Με τη νέα προσθήκη, το Ταμείο μπορεί να συμμετέχει στο μετοχικό κεφάλαιο πιστωτικών ιδρυμάτων, εκτός από τις κοινές μετοχές και τις υπό αίρεση μετατρέψιμες ομολογίες και με άλλα χρηματοοικονομικά μεσα.

Στην πρώτη έκδοση του νόμου 3864/2010, το Ταμείο δεν μπορούσε να διαθέτει τις μετοχές του σε τρίτους ή να τις διαπραγματεύεται στην οργανωμένη αγορά σε όλο το διάστημα που παρείχε κεφαλαιακή ενίσχυση σε ένα πιστωτικό ίδρυμα. Σήμερα, η απαγόρευση αυτή δεν εξυπηρετεί το σκοπό του Ταμείου. Η συμμετοχή του αποβλέπει στην προώθηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, στόχος όμως είναι η σταδιακή και κατά τον προσφορότερο χρόνο, δυνατότητα απεμπλοκής του, με την μεταβίβαση των μετοχών αυτών σε τρίτους. Ομοίως, η διαπραγμάτευση των μετοχών στο Χρηματιστήριο είναι σημαντική για την αύξηση της κεφαλαιοποίησής του πιστωτικού ιδρύματος.

ΙΙ. Ρυθμίσεις για το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας που περιλαμβάνονται στο άρθρο 2 του δεύτερου άρθρου του παρόντος νομοσχεδίου (Πράξη νομοθετικού περιεχομένου της 30ης Απριλίου 2012)

Στο άρθρο αυτό προβλέπεται η δυνατότητα του Ταμείου να προκαταβάλει την εισφορά του ή μέρος αυτής, το ύψος της οποίας καθορίζεται από την Τράπεζα της Ελλάδος, έναντι της συμμετοχής του σε μελλοντική αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου που θα διενεργήσει ένα πιστωτικό ίδρυμα. Αυτό αποτέλεσε ένα πρωτοφανές εγχείρημα σε ευρωπαϊκό επίπεδο και απαίτησε επίπονες και συνεχείς διαπραγματεύσεις με το EFSF, την ΕΚΤ, την Επιτροπή και το ΔΝΤ, για την εκπλήρωση όλων των νομικών, εποπτικών και λογιστικών  όρων που διέπουν την ανακεφαλαιοποίηση.

ΙΙΙ. Ρυθμίσεις του τρίτου άρθρου για την δημοσίευση των οικονομικών καταστάσεων των τραπεζών με εισηγμένες μετοχές στο Χρηματιστήριο Αθηνών (Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου της 29ης Μαίου 2012)

Όπως εξήγησα προηγουμένως, κρίθηκε σκόπιμο να δοθεί η δυνατότητα  στον Υπουργό Οικονομικών να παρατείνει με απόφασή του, την ημερομηνία δημοσίευσης των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων των εισηγμένων τραπεζών. Στην πορεία, φάνηκε προτιμότερο να υπάρξει νέα, διακριτή νομοθετική ρύθμιση που θα αφορά μόνο τα πιστωτικά ιδρύματα και όχι  μία γενική εξουσιοδότηση στη νομοθεσία των εισηγμένων εταιριών προκειμένου να είναι σαφές το περιορισμένο πεδίο εφαρμογής της. Επιπλέον, η δυνατότητα παράτασης του χρόνου δημοσίευσης των  οικονομικών αποτελεσμάτων με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών επεκτείνεται και στις εξαμηνιαίες καταστάσεις και στις τριμηνιαίες.

ΙV. Λοιπές ρυθμίσεις του δεύτερου άρθρου του νομοσχεδίου _ Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου της 30ης Απριλίου 2012

Με τις υπόλοιπες διατάξεις του δεύτερου άρθρου ρυθμίζονται μια σειρά ειδικότερων θεμάτων, όπως η επιστροφή των αποδοθέντων ποσών από τη ΔΕΗ και τους εναλλακτικούς προμηθευτές ηλεκτρικού ρεύματος του Έκτακτου Ειδικού Τέλους Ηλεκτροδοτούμενων Δομημένων Επιφανειών (Ε.Ε.Τ.Η.Δ.Ε.), ο χρόνος απόκτησης των ομολόγων στην περίπτωση ενδοομιλικών συναλλαγών με αντικείμενο τη μεταβίβαση ομολόγων του ελληνικού δημοσίου,  η απόδοση των ετησίων διαθεσίμων του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων, ειδικό καθεστώς περί ακατασχέτου, στο οποίο υπάγεται μέρος των επιχορηγήσεων που λαμβάνουν οι ναυτιλιακές εταιρείες για τη λειτουργία των δρομολογίων των άγονων ακτοπλοϊκών γραμμών, απαλλαγή των δήμων από επιβαρύνσεις, υπό την προϋπόθεση ότι εξοφλούνται οι κύριες οφειλές στο σύνολό τους και τέλος, ρυθμίζεται το θέμα της δήλωσης της περιουσιακής κατάστασης των φυσικών προσώπων που ευθύνονται ατομικά για τα φορολογικά και τελωνειακά χρέη των νομικών προσώπων, όταν τα τελευταία υποβάλλουν αίτηση αναστολής