ΕΟΖ: Όχι το ασιατικό μοντέλο, κάτι χειρότερο!

Ποιός θα φα­ντα­ζό­ταν στην Ελλά­δα των Κοι­νο­τι­κών Πλαι­σίων Στή­ρι­ξης, που υ­πο­σχό­ταν και­νο­το­μία, α­ντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα και σύ­γκλι­ση, ό­τι η α­να­πτυ­ξια­κή στρα­τη­γι­κή θα κα­τέ­λη­γε να εί­ναι μια α­πε­λ­πι­σμέ­νη προ­σπά­θεια προ­σέ­λ­κυ­σης ξέ­νων ε­πε­ν­δύ­σεων με κί­νη­τρα τις χα­μη­λές α­μοι­βές, τη χα­μη­λή φο­ρο­λο­γία και την ευ­χέ­ρεια κα­τα­στρο­φής του πε­ρι­βά­λ­λο­ντος; Οι Ει­δι­κές Οι­κο­νο­μι­κές Ζώ­νες, ως συ­νέ­χεια της «ε­σω­τε­ρι­κής υ­πο­τί­μη­σης», πα­ρου­σιά­ζο­νται σή­με­ρα α­πό τα ί­δια πρό­σω­πα που δια­χει­ρι­ζό­ταν στο πρό­σφα­το πα­ρε­λ­θόν τον «ε­κ­συ­γ­χρο­νι­σμό» της οι­κο­νο­μίας, ως τη μό­νη πλέ­ον διέ­ξο­δο για να α­πο­κτή­σει η ε­λ­λει­μ­μα­τι­κή ε­λ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία, ε­πε­ν­δυ­τι­κά κε­φά­λαια, τε­χνο­λο­γία, ε­ξω­τε­ρι­κές α­γο­ρές. Η πο­λι­τι­κή ε­λίτ μιας χώ­ρας που ή­ταν ι­δρυ­τι­κό μέ­λος του Οργα­νι­σμού Οι­κο­νο­μι­κής Συ­νε­ρ­γα­σίας και Ανά­πτυ­ξης, και μέ­λος της Ευ­ρω­παϊκής Οι­κο­νο­μι­κής Κοι­νό­τη­τας α­πό το 1981, την ο­δη­γεί σε μια «κού­ρ­σα προς τον πά­το», με την ί­δια ε­λα­φρό­τη­τα με την ο­ποία σπα­τά­λη­σε πό­ρους και «έ­κα­ψε» ευ­και­ρίες κα­τά την τε­λευ­ταία 30ε­τία.

Η «ε­πι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα» δεν α­ρ­κεί

Οι Ε­ΟΖ δεν εί­ναι α­πλά η συ­νέ­χεια της πο­λι­τι­κής της ε­σω­τε­ρι­κής υ­πο­τί­μη­σης. Η κε­ντρι­κή ι­δέα της γε­νι­κευ­μέ­νης μείω­σης των α­μοι­βών της ε­ρ­γα­σίας μέ­σω της ε­σω­τε­ρι­κής υ­πο­τί­μη­σης, εί­ναι -ή μά­λ­λον ή­τα­ν- ό­τι η δυ­να­τό­τη­τα ταυ­τό­χρο­νης αύ­ξη­σης των κε­ρ­δών και μείω­σης του κό­στους θα ε­πέ­τρε­πε την αύ­ξη­ση των ε­ξα­γω­γών, α­λ­λά και την πρα­γ­μα­το­ποίη­ση ε­πε­ν­δύ­σεων για την αύ­ξη­ση της ε­γ­χώ­ριας πα­ρα­γω­γής. Δια­πι­στώ­νου­με πλέ­ον ό­τι αυ­τό το σε­νά­ριο δεν υ­λο­ποιεί­ται και ό­τι τα κέ­ρ­δη αυ­ξά­νο­νται πρά­γ­μα­τι, α­λ­λά οι ι­διω­τι­κές ε­πε­ν­δύ­σεις κα­τα­ρ­ρέ­ουν, διό­τι η «ε­πι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα» δεν α­ρ­κεί για να στρα­φεί α­πό την ε­σω­τε­ρι­κή στην ε­ξω­τε­ρι­κή α­γο­ρά η πλειο­ψη­φία των ε­λ­λη­νι­κών ε­πι­χει­ρή­σεων. Η προο­πτι­κή των Ε­Ο­Ζ, α­πο­τε­λεί -θεω­ρη­τι­κά- λύ­ση σε αυ­τό το πρό­βλη­μα, κα­θώς α­να­μέ­νε­ται να α­φο­ρά ε­ξω­στρε­φείς ξέ­νους ε­πε­ν­δυ­τές, οι ο­ποίοι θα δώ­σουν μια ώ­θη­ση στην πα­ρα­γω­γή, αν και μέ­νει να φα­νεί σε ποιο βα­θ­μό μπο­ρεί να ε­ξι­σο­ρ­ρο­πη­θεί η πτω­τι­κή ε­ξέ­λι­ξη του ε­γ­χώ­ριου πα­ρα­γω­γι­κού δυ­να­μι­κού και με ποιο κοι­νω­νι­κό και πε­ρι­βα­λ­λο­ντι­κό κό­στος.

Η πε­ποί­θη­ση ό­τι η δη­μιου­ρ­γία ει­δι­κών οι­κο­νο­μι­κών ζω­νών α­πο­τε­λεί την ου­σία ε­νός ε­πι­τυ­χη­μέ­νου α­σια­τι­κού μο­ντέ­λου, το ο­ποίο α­να­γκα­στι­κά θα υιο­θε­τη­θεί και α­πό την Ελλά­δα, δεν έ­χει σχέ­ση με την πρα­γ­μα­τι­κό­τη­τα. Όλα τα α­σια­τι­κά μο­ντέ­λα, α­πό την Ια­πω­νία, ως την Κο­ρέα και την Κί­να, βα­σί­στη­καν στη φτη­νή ε­ρ­γα­σία, τα α­νύ­πα­ρ­κτα ε­ρ­γα­σια­κά δι­καιώ­μα­τα και τις ει­δι­κές ζώ­νες (δη­λω­μέ­νες ή μη), α­λ­λά α­νέ­πτυ­ξαν συ­γ­χρό­νως δη­μό­σιους φο­ρείς ά­σκη­σης κλα­δι­κών πο­λι­τι­κών και σχε­δία­σαν την οι­κο­νο­μι­κή α­νά­πτυ­ξη με βά­ση στρα­τη­γι­κές ε­πι­λο­γές στη βιο­μη­χα­νία και την τε­χνο­λο­γία. Μό­νο το πο­λι­τι­κό προ­σω­πι­κό του πα­ρη­κ­μα­σμέ­νου δι­κο­μ­μα­τι­σμού, βυ­θι­σμέ­νο στη δια­χεί­ρι­ση των πε­λα­τεια­κών σχέ­σεων και στην η­μι­μά­θεια, μπο­ρεί να πι­στεύει ό­τι η ε­πι­στη­μο­νι­κή και τε­χνο­λο­γι­κή α­νά­πτυ­ξη στους α­σια­τι­κούς τί­γρεις ή­ταν και εί­ναι συ­νά­ρ­τη­ση της πα­ρου­σίας ξέ­νων ε­πε­ν­δυ­τών σε ει­δι­κές οι­κο­νο­μι­κές ζώ­νες.

Η ο­δός της πα­ρα­γω­γι­κής α­να­συ­γκρό­τη­σης

Η ο­δός που μπο­ρεί και πρέ­πει να α­κο­λου­θή­σει η ε­λ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία, ώ­στε να συ­ν­δυά­σει την ε­ξι­σο­ρ­ρό­πη­ση των διε­θνών σχέ­σεών της, τη στή­ρι­ξη της κοι­νω­νι­κής δι­καιο­σύ­νης και την υ­λο­ποίη­ση της α­να­γκαίας πε­ρι­βα­λ­λο­ντι­κής στρα­τη­γι­κής, εί­ναι αυ­τή της πα­ρα­γω­γι­κής α­να­συ­γκρό­τη­σης. Υπά­ρ­χουν ο­ρα­τές δυ­να­τό­τη­τες αύ­ξη­σης της ε­γ­χώ­ριας πα­ρα­γω­γής, για να κα­λύ­πτο­νται οι α­νά­γκες του πλη­θυ­σμού και να βε­λ­τιώ­νε­ται η ποιό­τη­τα των πα­ρα­γό­με­νων α­γα­θών και υ­πη­ρε­σιών, ώ­στε να κα­τα­πο­λε­μη­θεί η ε­λ­λει­μ­μα­τι­κό­τη­τα της οι­κο­νο­μίας, που συ­ντη­ρή­θη­κε και ε­πι­δει­νώ­θη­κε με την υ­λο­ποίη­ση α­πό τους κυ­βε­ρ­νώ­ντες των ε­πι­λο­γών του χρη­μα­το­πι­στω­τι­κού κα­πι­τα­λι­σμού και της νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρης πα­γκο­σμιο­ποίη­σης. Υπά­ρ­χει, ε­πί­σης, η δυ­να­τό­τη­τα μιας οι­κο­νο­μι­κής α­νά­πτυ­ξης που ε­πι­τυ­γ­χά­νει ά­με­σα οι­κο­νο­μι­κούς και κοι­νω­νι­κούς στό­χους, ε­νώ α­φιε­ρώ­νει τους α­πα­ραί­τη­τους πό­ρους για το πε­ρι­βά­λ­λον. Η ε­πι­λο­γή αυ­τή θα βα­σι­στεί στην α­ξιο­ποίη­ση και α­να­βά­θ­μι­ση του α­ν­θρώ­πι­νου δυ­να­μι­κού στην υ­λι­κή πα­ρα­γω­γή, τις υ­πη­ρε­σίες και την έ­ρευ­να, στο δη­μο­κρα­τι­κό σχε­δια­σμό της α­να­συ­γκρό­τη­σης σε το­πι­κό, πε­ρι­φε­ρεια­κό και ε­θνι­κό ε­πί­πε­δο και στον πρω­τεύο­ντα ρό­λο των δη­μό­σιων και κοι­νω­νι­κών ε­πε­ν­δύ­σεων και πρω­το­βου­λιών, σε έ­να πε­ρι­βά­λ­λον ό­που το ι­διω­τι­κό κε­φά­λαιο έ­χει φύ­γει στο ε­ξω­τε­ρι­κό, έ­χει συ­ρ­ρι­κνώ­σει τις πα­ρα­γω­γι­κές δο­μές του και έ­χει ε­γκλω­βι­στεί στην ε­πι­δίω­ξη της κε­ρ­δο­φο­ρίας σε βά­ρος της ε­ρ­γα­σίας. Ο προ­σα­να­το­λι­σμός αυ­τός δεν θα εί­ναι, ό­μως, ε­χ­θρι­κός προς τους ι­διώ­τες ε­πε­ν­δυ­τές, έ­λ­λη­νες ή ξέ­νους, που ε­πι­θυ­μούν να ω­φε­λη­θούν α­πό τη δυ­να­μι­κή μιας οι­κο­νο­μίας που α­να­συ­γκρο­τεί­ται και της ο­ποίας ση­μα­ντι­κά τμή­μα­τα θα α­κο­λου­θή­σουν μια πο­ρεία με­γέ­θυ­ν­σης και α­νά­πτυ­ξης.